Bazen bir milletin elinde hiçbir şey kalmaz.
Parası kalmaz.
Ordusu dağılmıştır.
Şehirleri işgal edilmiştir.
Silahı azdır, ekmeği azdır, yarına dair ümidi daha da azdır.
Ama hâlâ kaybetmediği bir şey vardır:
İnanmak.
30 Ağustos’u anlamak için belki de haritalara, tümenlere, cephe hatlarına bakmadan önce bunu hatırlamak gerekir.
Çünkü 30 Ağustos, güçlü bir ordunun zayıf bir orduyu yenmesinden çok daha büyük bir hikâyedir.
Bu, yenildiğine inandırılmak istenen bir milletin, yenilgiyi kabul etmemesinin hikâyesidir.
1919’un Anadolu’sunu düşünün.
Yıllardır savaşan insanlar...
Evine dönemeyen oğullar...
Kapısında ölüm haberi bekleyen analar...
Tarlasında öküzü kalmamış köylüler...
Yoksulluk, salgın, açlık...
Ve bütün bunların üzerine bir de işgal.
Belki bugün bize en uzak gelen şey şudur:
O insanların umut etmek için bizden çok daha az nedeni vardı.
Ama umut ettiler.
Bir kağnının arkasında yürüyen kadın da umut etti.
Ayağındaki çarığı parçalanmış asker de...
Son buğdayını orduya veren köylü de...
Ankara’daki o küçük Meclis’in tahta sıralarında sabahlayan insanlar da...
Çünkü bazı dönemlerde umut, iyi şeylerin olacağına inanmak değildir.
Başka çaren olmadığı halde ayağa kalkabilmektir.
Ve sonra 26 Ağustos sabahı geldi.
Kocatepe henüz karanlıktı.
Mustafa Kemal’in önünde yalnızca düşman mevzileri yoktu. Arkasında yüzlerce yıllık bir devletin çöküşü, Balkanların acısı, Çanakkale’nin mezarları, kaybedilmiş şehirler ve yorulmuş bir millet vardı.
Belki de o sabah asıl soru şuydu:
Bu millet yeniden ayağa kalkabilecek miydi?
Toplar ateşlendi.
Dört gün sonra, 30 Ağustos 1922’de cevap verilmişti.
Evet.
Ayağa kalkabilirdi.
İşte bu yüzden 30 Ağustos benim için yalnızca askerî bir zafer değildir.
Bir milletin kendisine yeniden inanmasının tarihidir.
Bugün aradan 104 yıl geçti.
Şimdi başka savaşlarımız, başka yorgunluklarımız var.
Cephelerde değil belki ama insanların içinde büyük kırılmalar yaşanıyor. Geleceğe duyulan güven azalıyor. Gençlerin bir bölümü yarınını başka ülkelerde arıyor. İnsanlar birbirine daha az inanıyor. Aynı ülkenin insanları birbirini dinlemek yerine birbirinden uzaklaşıyor.
Ve galiba en tehlikelisi de şu:
Umutsuzluğa alışıyoruz.
İşte tam burada 30 Ağustos yeniden karşımıza çıkıyor.
Bize, “Her şey yolunda” demiyor.
Tam tersine...
Her şeyin çok kötü olduğu zamanların da yaşandığını söylüyor.
Ama bir milletin kaderinin yalnızca içinde bulunduğu şartlarla belirlenmediğini hatırlatıyor.
Çünkü 1922’nin insanlarının önünde de kolay bir gelecek yoktu.
Onların elinde bugünkü imkânlarımız yoktu.
Ama birbirlerine ve bu topraklarda yeniden bir hayat kurulabileceğine dair büyük bir inançları vardı.
Belki bugün yeniden bulmamız gereken şey tam da budur.
Birbirimize inanmak.
Bu ülkenin hâlâ düzelebileceğine inanmak.
Çocuklarımızın burada güzel bir gelecek kurabileceğine inanmak.
Ve en önemlisi, karanlığın sonsuza kadar sürmeyeceğini bilmek.
Çünkü 30 Ağustos bize çok eski ama çok basit bir gerçeği bıraktı:
Bir millet önce umudunu kaybederse yenilir.
Topraklarını kaybetmesi sonra gelir.
104 yıl önce Anadolu’nun yorgun insanları umutlarını kaybetmediler.
Bizim bugün onlara karşı belki de en büyük borcumuz yalnızca mezarlarına çiçek bırakmak değildir.
Onların bize bıraktığı umudu korumaktır.
Yarın yine bayraklar asılacak.
Marşlar çalacak.
Törenler yapılacak.
Ama ben 30 Ağustos sabahı bir an için Kocatepe’nin o karanlık şafağını düşünmek istiyorum.
Orada, henüz güneş doğmamışken bekleyen insanları...
Çünkü onlar yalnızca bir savaşı kazanmadılar.
Bize, en karanlık gecenin içinde bile bir sabah ihtimali olduğunu bıraktılar.
Ve belki bugün 30 Ağustos’a her zamankinden daha çok bunun için ihtiyacımız var.
Zafer Bayramımız kutlu olsun.
