Tam tahıllı ekmek sağlıklı, beyaz ekmek ekonomik! Sağlıklı beslenmek isteyen vatandaş, bu kez de ekmek fiyatlarıyla karşı karşıya...

Ekmek, sofralarımızın en temel gıdası. Sabah kahvaltısından akşam yemeğine kadar hemen her öğünde tüketiliyor. Ancak son yıllarda sağlıklı beslenme tartışmalarının odağında ekmeğin kendisi değil, hangi tür ekmeğin tercih edilmesi gerektiği var.

Beslenme uzmanları beyaz ekmek yerine tam buğday, çavdar ve yulaf gibi tam tahıllı ürünlerin tüketilmesini öneriyor. Peki, vatandaş bu önerilere ne kadar uyabiliyor?

İşin sağlık boyutu kadar ekonomik boyutu da var. Çünkü sağlıklı olduğu belirtilen ekmek çeşitleriyle beyaz ekmek arasındaki fiyat farkı giderek büyüyor.

Ankara'da 200 gram beyaz ekmek 17,5 liradan satılırken, 400 gramlık tam buğday ekmeğin fiyatı 60-75 lira arasında değişiyor. Gramaj farkı da dikkate alındığında tam tahıllı ekmeğin aile bütçesine getirdiği yük daha iyi anlaşılıyor.

Özellikle emekli maaşıyla geçinmeye çalışan veya asgari ücretle ailesini ayakta tutmaya uğraşan dört kişilik bir haneyi düşünün. Günde en az dört ekmeğin tüketildiği bir evde, beyaz ekmek yerine daha pahalı ekmek çeşitlerini tercih etmek ciddi bir maliyet oluşturuyor.

Yani mesele yalnızca sağlıklı beslenmek değil, sağlıklı beslenmeye ekonomik olarak ulaşabilmek!

BEYAZ EKMEĞİN YERİNE TAM TAHIL ÖNERİLİYOR

Beslenme uzmanlarının tam tahıllı ekmekleri önermesinin önemli nedenleri var. Tam buğday, çavdar ve yulaf gibi tahıllardan yapılan ekmekler, lif bakımından daha zengin. İçerdikleri lif sayesinde sindirim sisteminin düzenli çalışmasına yardımcı oluyor, daha uzun süre tokluk hissi sağlayabiliyor.

Ayrıca tam tahıllı ürünler, rafine edilmiş beyaz una kıyasla daha fazla vitamin, mineral ve besin öğesi içeriyor. Lifli yapıları nedeniyle kan şekerinin daha dengeli yükselmesine de katkıda bulunabiliyor.

Beyaz ekmekte ise üretim sırasında tahılın kepek ve rüşeym bölümleri büyük ölçüde ayrılıyor. Böylece lif ve bazı besin öğeleri azalıyor. Bu nedenle beyaz ekmek, tam tahıllı ekmeklere göre besin değeri bakımından daha sınırlı kalıyor.

Özellikle diyabet riski taşıyanlar, kilo kontrolü yapmak isteyenler ve dengeli beslenmeye önem verenler açısından tam tahıllı ekmekler daha avantajlı bir seçenek olarak öne çıkıyor.

BEYAZ EKMEĞİN HİÇ Mİ FAYDASI YOK?

Elbette beyaz ekmeği tamamen zararlı bir gıda olarak değerlendirmek de doğru değil.

Un, su, maya ve tuzla hazırlanan beyaz ekmek, karbonhidrat içerdiği için vücudun enerji ihtiyacına katkı sağlıyor. Kolay bulunması, farklı yiyeceklerle tüketilebilmesi ve genellikle tam tahıllı ekmeklerden daha uygun fiyatlı olması da önemli avantajları arasında.

Bazı kişiler açısından daha kolay sindirilebilmesi de tercih nedeni olabiliyor. Ancak bu durum herkes için geçerli değil.

Beyaz ekmeğin glisemik indeksi genellikle yüksek olduğu için kan şekerini daha hızlı yükseltebiliyor. Bu nedenle özellikle diyabet hastalarının tüketim miktarına dikkat etmesi gerekiyor.

Öte yandan beyaz ekmeğin tam tahıllı ekmekten mutlaka daha az kalori içerdiği düşüncesi de doğru değil. Kalori miktarı ekmeğin içeriğine ve üretim şekline göre değişebiliyor.

SAĞLIKLI BESLENMEK LÜKS OLMAMALI!

Asıl üzerinde durulması gereken konu ise vatandaşın sağlıklı beslenmeye erişim sorunu.

Bir yanda uzmanların tam tahıllı ekmek tüketin tavsiyesi, diğer yanda dar gelirlinin her gün hesaplamak zorunda kaldığı mutfak masrafı...

Sağlıklı beslenmek elbette bir tercih meselesi. Ancak bu tercihin ekonomik koşullara bağlı hale gelmesi, toplum sağlığı açısından da düşündürücü.

Dört kişilik bir ailenin sofrasına günde birkaç ekmek giriyorsa, aradaki fiyat farkının ay sonunda nasıl bir yük oluşturacağını hesaplamak zor değil. Beyaz ekmeği hayatımızdan tamamen çıkarmak zorunda değiliz. Ancak mümkün olduğunca tam tahıllı, lif bakımından zengin ekmekleri tercih etmek daha dengeli bir beslenme açısından önemli.

Unutulmaması gereken bir gerçek var: Sağlıklı beslenme yalnızca uzmanların tavsiyesiyle gerçekleşmez. Vatandaşın bu gıdalara ekonomik olarak ulaşabilmesi de gerekir.

Çünkü sağlıklı beslenmek bir ayrıcalık değil, herkesin hakkıdır.