GİZLENENİN PEŞİNDE

Bir oyunun kapağı açılıyor. Ekranda Vice City’nin ışıkları yanıyor. Dünyanın dört bir yanında milyonlarca insan aynı anda başka bir hayata adım atıyor.
GTA VI, 19 Kasım’da çıktı. Ertesi gün açıklanan tahmine göre oyunun ilk gün perakende satışları dünya çapında 3,79 milyar dolara ulaştı. Rockstar ayrıca oyunun çıkışından önce 32,5 milyon adet satıldığını duyurdu. Bu 32,5 milyon, ilk gün satın alanların sayısı değil; çıkış öncesi satış miktarı. Üstelik bu rakamlar şirketin kasasına kalan net kazanç ya da kâr anlamına da gelmiyor; açıklanan tutar perakende satış tahmini.
GTA V, 2013’te ilk gününde 800 milyon doları aşmıştı. Bugünkü rakam, onun yaklaşık beş katı. Fakat bu karşılaştırma serinin ilk oyunuyla değil, bir önceki büyük yapımla yapılıyor.
Sayılar gerçekten şaşırtıcı. Ama benim aklımı kurcalayan yalnızca bu kadar paranın bir günde el değiştirmesi değil. Ben bu oyunu hiç oynamadım. Belki de tam bu yüzden, kendime şu soruyu soruyorum: Dünyanın dört bir yanındaki insanlar, özellikle gençler, bu oyunun içinde ne buluyor?
Bir oyuna girip çıkmaktan mı söz ediyoruz? Yoksa insanın gündelik hayatta bulamadığı bir serbestlik duygusuna mı?
GTA dünyasında oyuncu yalnızca bir hikâyeyi izlemiyor; şehrin içinde dolaşıyor, kararlar veriyor, yollar seçiyor, sonuçlarla karşılaşıyor. Gerçek hayatta sınırları, kuralları ve sorumlulukları olan insan, ekrandaki dünyada bir süreliğine kendi rotasını çiziyor. Belki de oyunun çekim gücünün bir parçası burada: Merak edilen yalnızca “Ne olacak?” değil, “Ben ne yapacağım?”
Bir oyunun böylesine büyük bir kitleye ulaşmasını yalnızca şiddet görüntüleriyle açıklamak kolay olurdu. Ama kolay cevaplar, asıl soruyu gölgede bırakıyor. Gençler neden bu sanal şehre dönüyor? Orada hangi duyguyu arıyorlar: özgürlüğü mü, macerayı mı, güç duygusunu mu, yoksa her günün benzerliğinden çıkıp başka bir hikâyenin içine karışmayı mı?
Bunların tek bir cevabı olmayabilir. Oyuncuların her biri oyuna başka bir merakla, başka bir beklentiyle giriyor. Kimi hikâyeyi takip ediyor, kimi arkadaşlarıyla aynı dünyada vakit geçiriyor; kimi de yalnızca şehrin içinde kaybolmak istiyor. Oyunu hiç oynamamış biri olarak bunları kesin hükümlerle anlatamam. Ama bu ölçekte bir ilginin, “Gençler oyun oynuyor işte” diyerek geçiştirilemeyeceğini düşünüyorum.
Bir zamanlar romanlar, sinema filmleri, televizyon dizileri insanı başka hayatların kapısına götürürdü. Bugün oyun, o kapının ardına girme ve hikâyenin bir parçası olma imkânı veriyor. İzleyici koltuğunda oturmak yerine, kimi zaman direksiyona geçiyor, kimi zaman karar veriyor, kimi zaman da yalnızca o dünyanın sokaklarında dolaşıyor.
Belki gençlerin merakı tam burada saklı: Başka bir dünyanın nasıl göründüğünde değil, o dünyanın içinde kendilerinin kim olabileceklerinde.
Bu başarı karşısında hayranlık duymak mümkün. Ama asıl mesele, milyarlarca dolarlık satış rekorunun ardında hangi ihtiyacın, hangi özlemin ve hangi merakın bulunduğunu da görebilmek. Bir oyun bu kadar insanı aynı gün bir araya getiriyorsa, yalnızca oyun dünyasının değil, yaşadığımız çağın da aynasını tutuyor olabilir.
Ben o oyunu hiç oynamadım. Yine de o kalabalığın neye baktığını merak ediyorum. Belki de “Gizlenenin Peşinde” tam bu soruyla başlamalı: Gençler bir oyunun içine girerken, gerçek hayatta hangi kapıların açılmasını bekliyor?