Cevdet Sunay, 10 Şubat 1899’da Erzurum’da dünyaya geldi. Bazı kaynaklarda Trabzon’un Çaykara ilçesi doğum yeri olarak gösterilen Sunay’ın babası Alay Müftüsü İslam Sabri Efendi, annesi ise Hatice Hanım’dı. Eğitimini Erzurum, Kerkük, Edirne ve Kuleli Askeri Lisesi’nde tamamlayan Sunay, Birinci Dünya Savaşı sırasında henüz genç yaşta orduya katıldı.
1917’de Sina ve Filistin Cephesi’nde görev alan Sunay, savaş sırasında İngilizlere esir düştü ve Mısır’a götürüldü. Yurda döndükten sonra Kurtuluş Savaşı’na katılarak Güney ve Batı cephelerinde görev yaptı. Harp Okulu ve Harp Akademisi eğitimlerinin ardından Türk Silahlı Kuvvetleri’nde hızla yükselen Sunay, 1960 yılında Genelkurmay Başkanı oldu.
Türk Silahlı Kuvvetleri’nden Cumhurbaşkanlığına
Kara Kuvvetleri Komutanlığı ve Genelkurmay Başkanlığı görevlerini üstlenen Sunay, 15 Mart 1966’da kendi isteğiyle emekliye ayrıldı. Aynı yıl kontenjan senatörü seçilen Sunay’ın siyasi kariyeri kısa süre içinde yeni bir döneme taşındı.
Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel’in sağlık sorunları nedeniyle görevden ayrılmasının ardından, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından 28 Mart 1966’da Türkiye’nin 5. Cumhurbaşkanı seçildi. Böylece asker kökenli bir devlet adamı olarak Türkiye’nin en üst makamına çıktı.
Döneminde Türkiye'nin zorlu süreçleri
Cevdet Sunay’ın cumhurbaşkanlığı dönemi, Türkiye’nin siyasi ve toplumsal açıdan en hareketli yıllarından biri oldu. Bu süreçte başbakanlık görevini sırasıyla Süleyman Demirel, Nihat Erim ve Ferit Melen yürüttü.
Üniversitelerde artan sağ-sol çatışmaları, öğrenci hareketleri, siyasi kutuplaşma ve sokak olayları dönemin en dikkat çekici gelişmeleri arasında yer aldı. 1967 Kıbrıs olayları, 12 Mart Muhtırası, Deniz Gezmiş ve arkadaşlarının idamı, Milli Nizam Partisi’nin kuruluşu ve artan terör olayları Sunay döneminde yaşandı.
Dönemin önemli projelerinden biri olan Boğaziçi Köprüsü’nün yapım süreci de yine Sunay’ın cumhurbaşkanlığı yıllarında başladı. Siyasi krizlerin yoğunlaştığı bu dönemde hükümetlerle Çankaya arasındaki ilişkiler dikkat çekti. Süleyman Demirel’in yıllar sonra, “Cumhurbaşkanı Sunay ile rahat çalıştık” sözleri dönemin uyumlu yönetim anlayışını ortaya koydu.
Devlet Mezarlığı’na nakledildi
Yedi yıllık görev süresini 28 Mart 1973’te tamamlayan Cevdet Sunay, cumhurbaşkanlığından ayrıldıktan sonra Cumhuriyet Senatosu tabii senatörü olarak görev yaptı. 12 Eylül 1980 Darbesi’ne kadar siyasi yaşamını sürdüren Sunay, 22 Mayıs 1982’de İstanbul’da 83 yaşında hayatını kaybetti.
Sunay’ın cenazesi ilk olarak Ankara Cebeci Asri Mezarlığı’na defnedildi. Daha sonra, 30 Ağustos 1988’de Devlet Mezarlığı’na nakledildi. Türkiye’nin kritik dönemlerinde görev yapan Sunay, hem askeri hem siyasi kimliğiyle Cumhuriyet tarihindeki önemli isimlerden biri olarak anılmaya devam ediyor.
