Histamin vücudumuzda bağışıklık sistemimizin bir parçası olan beyaz kan hücreleri tarafından salgılanan bir maddedir. Histaminler özellikle alerjik reaksiyonlarla birlikte enfeksiyon ve yaralanmalara karşı inflamatuar tepkinin bir parçası olarak üretilirler ve oluşan alerjenleri vücuttan ve ciltten uzaklaştırmaya yarayan ve süreci başlatan kimyasallardır. Histamin sadece bağışıklık sisteminin değil aynı zamanda merkezi sinir sisteminin ve sindirim sisteminin de bir parçasıdır. Bir nörotransmitter olarak vücudumuza gelen mesajları beynimize iletir.
Histamin intoleransı vücuda besinler yoluyla alınan, vücutta sentezlenen veya histaminin metabolize yeteneğini kaybederek fazla birikmesi sonucu oluşan bir sağlık sorunudur. Belirtileri; burun akıntısı, burun tıkanıklığı, hapşırma, gözlerde kaşıntı ve sulanma, ishal, bulantı, baş ağrısı, yorgunluk, kurdeşen, sindirim sorunları, şişkinlik, ciltte kızarıklık şeklinde sıralanabilir. İleri düzeyde histamin intoleransı olanlarda astım atakları, anafilaktik şok, crohn hastalığı, karında kramp, yüksek tansiyon, düzensiz kalp atışı, baş dönmesi ve ruh hali bozukluğu, mod düşüklüğü görülebilir. Görüldüğü gibi cilt, beyin, kalp ve akciğer başta olmak üzere vücudun çok farklı yerlerinde etkileri olabilmektedir.
Vücudumuzda histamin üretilmektedir ancak besinlerde de histamin vardır ve bunlar, bağırsaklarda salgılanan DAO enzimi ile parçalanılırlar. DAO enzimi yetersizliği geçirgen bağırsak sendromunun bir sonucudur ve parçalanamayan histaminler bağırsaktan dolaşım sistemine katılarak, bağışıklık sistemini aktive ederler. DAO enzimi genetik olarak üretilmiyor olabilir, bazı ilaçlar (balgam azaltıcılar, tansiyon ilaçları, antiemetikler, antidepresanlar) DAO enzim aktivitesini azaltabilir, inflamatuar bağırsak hastalıkları (crohn, çölyak, iritable bağırsak sendromu), histaminden zengin besinlerle beslenme ve zararlı bakterilerin sayıca çok aratması, DAO enziminin yetersizliğine ve intolans belirtilerinin artmasına sebep olur.
Histamin, besinlerde uzun süre saklama ve olgunlaşma ile artar ve histaminden zengin besinler diyetten uzaklaştırılarak intoleransa bağlı endikasyonlar azaltılabilir. Histamin intoleransı olan bireylerin uzak durması gerek besinler; mayalı alkollü içecekler(bira, şarap, şampanya),turşu ,sirke, mayonez, soya sosu ,salam, sucuk, sosis gibi işlenmiş etler, kuru meyveler, pestiller, turunçgiller, keçi peyniri dahil eski peynirler, ceviz ,kaju, yer fıstığı, avokado, çikolata, inek sütü ,enerji içecekleri, çay (yeşil, siyah, mate) domates, patlıcan, ıspanak, muz, çilek, ananas, kabuklu deniz ürünleridir. Ayrıca pişirilmiş ve bekletilmiş yemekleri tekrar ısıtma işlemi de histamini arttırır.
Düşük Histamin içeren besinler ise lor peyniri, ev yapımı yoğurt, ayran, marul, karnabahar, brokoli, salatalık, havuç, sarımsak, balkabağı, tatlı biber, mantar, kuşkonmaz, kabak, soğan, elma, şeftali, erik, kiraz, kavun, yaban mersini, her türlü baharat, bitki çayları, kahve, küçük baş et, tavuk, yumurta glutensiz tahıllar (pirinç, kinoa, chia), Hindistan cevizi veya badem sütü gibi besinlerdir.
Histamin intolaransı olan kişilerin histaminden zengin besinlerden uzak durması gerekir. Anti histaminik ilaçlar sadece semptomları azaltır. Ağır seyreden vakalarda doktor tarafından kortizonlu ilaç tedavisi başlanabilir.