Tarihte bugün Sovyetler Birliği, tarihteki ilk süpersonik yolcu uçağını hizmete aldığını duyurdu. Tupolev Tu-144 adı verilen yolcu uçağı kendisinden öncekilerden farklı olarak sesten daha hızlı gidebilme özelliğine sahip. Gelin birlikte bu uçağa yakından bakalım.

NEDEN BU UÇAK?

Tu-144'ün geliştirilme süreci tamamen Soğuk Savaş dönemi rekabetine dayanır:

  • Prestij Yarışı: Sovyetler Birliği, Batı dünyasına teknolojik üstünlüğünü kanıtlamak istiyordu. Batı'nın "Concorde" projesine karşı bir cevap olarak "biz daha hızlıyız ve daha önce yaptık" demek temel amaçtı.

  • Zaman Tasarrufu: SSCB, coğrafi olarak devasa bir ülkeydi. Moskova'dan Uzak Doğu'ya ya da Orta Asya'ya yapılacak uçuş sürelerini yarı yarıya indirmek stratejik bir hedefti.

    ASELSAN'dan Suriye Görevi
    ASELSAN'dan Suriye Görevi
    İçeriği Görüntüle

DİĞERLERİNDEN FARKI NE?

Tu-144, dönemindeki ve günümüzdeki standart yolcu uçaklarından birçok radikal farkla ayrılır:

Tu 144 2

  • Süpersonik Hız: Normal uçaklar ses hızının altında (yaklaşık 800-900 km/s) uçarken, Tu-144 Mach 2.15 (yaklaşık 2.300 km/s) hıza çıkabiliyordu. Yani ses hızından iki kat daha hızlıydı.

  • Canard (Küçük Kanatlar): Uçağın burnuna yakın kısmında, düşük hızlarda ve iniş-kalkış anında uçağı dengede tutan, uçuş sırasında gövdeye çekilen "kulak" benzeri küçük kanatçıklar vardı. Bu, en belirgin görsel farkıdır.

  • Hareketli Burun: Pilotların iniş sırasında pisti görebilmesi için uçağın burnu aşağıya doğru eğilebiliyordu (Droop-nose).

  • Motor Gücü: Uçuşun büyük bölümünde "afterburner" (art yakıcı) kullanmak zorundaydı, bu da onu inanılmaz derecede gürültülü ve yakıt canavarı bir uçak yapıyordu.

BATI'NIN CEVABI

Tu-144'ün Batı'daki doğrudan rakibi İngiliz-Fransız ortak yapımı olan Concorde'dur.

Concerde 1

Tu-144, Concorde'dan sadece iki ay önce (31 Aralık 1968) ilk uçuşunu yaparak "dünyada ilk uçan süpersonik yolcu uçağı" unvanını kaptı.

Ancak benzerlikleri o kadar fazlaydı ki Batılı gözlemciler uçağa alaycı bir şekilde "Concordski" adını takmışlardı. Sovyetlerin Concorde planlarını casusluk yoluyla çaldığına dair iddialar havacılık dünyasında hala tartışılır.

TEKNİK ÖZELLİKLER

Tu-144, yolcu kapasitesi bakımından Concorde'dan biraz daha büyüktü:

  • Yolcu Kapasitesi: Versiyonuna göre 120 ile 150 yolcu arasındaydı.

  • Menzil: Yaklaşık 6.500 km (Ancak yüksek yakıt tüketimi nedeniyle bu menzile ulaşmakta zorlanıyordu).

  • Uçuş Yüksekliği: 18.000 metreye kadar çıkabiliyordu (Normal uçakların yaklaşık iki katı yükseklik).

NEDEN BAŞARISIZ OLDU?

Tu-144'ün kariyeri çok kısa sürdü. 1973 Paris Havacılık Fuarı'ndaki trajik kazası ve 1978'deki bir başka kaza güvenilirliğini bitirdi. Sadece 55 yolcu seferi yapabildi. Kabin içindeki ses o kadar yüksekti ki yolcuların birbirleriyle konuşabilmek için not kağıtları kullandığı söylenir. 1978'de yolcu taşımacılığından tamamen çekildi ve bir süre kargo/posta uçağı olarak kullanıldı.

Tu 144 3

Muhabir: Barış Berkant Oğuz