Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31), enerji dönüşümünün geleceğine ilişkin önemli değerlendirmelere ev sahipliği yapıyor. Konferans çerçevesinde Limak Holding tarafından düzenlenen uluslararası panelde, sürdürülebilir enerji yatırımlarının nasıl hızlandırılabileceği ve bu süreçte finansman kaynaklarının nasıl çeşitlendirilebileceği tartışıldı.
11 Kasım'da Mavi Bölge'deki Türkiye Pavilyonu'nda gerçekleştirilen ve "Sürdürülebilir Enerji Denklemi: Arz Güvenliği, Satın Alınabilirlik ve Hızlı Karbonsuzlaşma" başlığını taşıyan oturumda, enerji sektörünün farklı alanlarından önemli isimler bir araya geldi.
Atlantic Council Kıdemli Uzmanı Matthew Bryza'nın moderatörlüğünü üstlendiği panele; eski İspanya Dışişleri Bakanı Ana Palacio, Bank of America Uluslararası Müşteri Stratejisi Başkanı Elif Bilgi Zapparoli, AtkinsRéalis Başkanı ve CEO'su Ian L. Edwards ile Limak Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ebru Özdemir katıldı.
COP31'in enerji ve ulaşım tematik günü kapsamında düzenlenen toplantıda, enerji dönüşümünün yalnızca teknolojik yatırımlarla sınırlı olmadığı, güçlü finansman mekanizmaları, gelişmiş altyapı ve uluslararası iş birlikleriyle desteklenmesi gerektiği vurgulandı.
Ebru Özdemir'den enerji yatırımları için yeni finansman modeli çağrısı
Limak Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ebru Özdemir, enerji dönüşümünde hedeflere ulaşılabilmesi için mevcut yatırım ve finansman anlayışının yenilenmesi gerektiğini belirtti. Özellikle enerji depolama sistemleri ve akıllı şebekelerin gelecekteki enerji altyapısında kritik rol oynayacağını ifade eden Özdemir, bu alanlardaki yatırımların önündeki finansman sorunlarına dikkat çekti.
Mevcut hidroelektrik santrallerine güneş enerjisi kapasitesi eklenmesinin, mevcut şebeke bağlantılarından daha etkin yararlanılmasına imkân tanıyabileceğini kaydeden Özdemir, büyük ölçekli batarya depolama projelerinin de yatırım gündeminde öncelikli konuma gelmesi gerektiğini söyledi.
Sanayinin rekabet gücü ve enerji arz güvenliği korunurken karbon emisyonlarının azaltılmasının önemine değinen Özdemir, çimento gibi enerji yoğun sektörlerde dönüşümün yüksek maliyet ve teknoloji gerektirdiğini belirtti.
Kamu ve özel sektör iş birliklerinin yeni bir anlayışla ele alınmasını öneren Özdemir, bu yaklaşımı "PPP 2.0" olarak tanımladı. Akıllı şebeke ve enerji depolama yatırımlarında risklerin taraflar arasında dengeli dağıtılması ve yatırımcıların uzun vadeli gelir beklentilerini öngörebileceği modeller oluşturulması gerektiğini dile getirdi.
Özdemir ayrıca, önümüzdeki 12 ay içerisinde gelişmekte olan ülkelerde büyük ölçekli batarya depolama projelerinin önünü açacak standart ve hızlı uygulanabilir bir finansman sözleşmesinin hazırlanabileceğini ifade etti.
Ana Palacio: Enerji bağımsızlığı yerine kaynak çeşitliliği öne çıkmalı
Eski İspanya Dışişleri Bakanı Ana Palacio, Avrupa'nın enerji dönüşümü sürecinden elde ettiği deneyimleri paylaşarak iklim politikaları, enerji güvenliği ve ekonomik rekabet arasında hassas bir denge kurulması gerektiğini söyledi.
Enerjide tam bağımsızlık hedefinin gerçekçi olmayabileceğine işaret eden Palacio, fosil yakıtlara olan bağımlılık azaltılırken farklı enerji teknolojileri ve tedarik zincirlerine yönelik yeni bağımlılıkların ortaya çıkabildiğini belirtti.
Bu nedenle ülkelerin tek bir enerji kaynağına yönelmek yerine alternatifleri çoğaltması ve olası kırılganlıkları azaltması gerektiğini vurgulayan Palacio, elektrifikasyonun yaygınlaştırılmasının da bütün enerji ihtiyaçlarının yalnızca elektrikle karşılanabileceği anlamına gelmediğini kaydetti.
Palacio, enerji dönüşümünde farklı teknolojilerin birlikte değerlendirildiği, ekonomik gerçekleri ve ülkelerin ihtiyaçlarını göz önünde bulunduran pragmatik politikaların benimsenmesi gerektiğini ifade etti.
Yapay zekâ enerji talebini artırıyor, finansmanda yeni kaynaklar gerekiyor
Bank of America Uluslararası Müşteri Stratejisi Başkanı Elif Bilgi Zapparoli, yapay zekâ uygulamalarının ve veri merkezlerinin yaygınlaşmasının küresel enerji ihtiyacını önemli ölçüde artırdığına dikkat çekti.
Artan talebin tek bir enerji kaynağıyla karşılanamayacağını belirten Zapparoli, ülkelerin kendi ekonomik ve altyapısal koşullarına uygun, çeşitlendirilmiş enerji politikaları geliştirmesi gerektiğini söyledi.
Enerji dönüşümünün finansmanında bankaların yanı sıra sermaye piyasaları ve özel sermaye yatırımlarının da daha etkin kullanılması gerektiğini dile getiren Zapparoli, ABD'de büyük ölçekli projelerin finansmanında bu kaynakların önemli bir yer tuttuğunu hatırlattı.
Gelişmekte olan ülkelerde ise kamu-özel sektör ortaklıklarının daha fazla önem kazanacağını belirten Zapparoli, özel yatırımcıların bütün riskleri tek başına üstlenmesinin beklenemeyeceğini ifade etti. Enerji projelerinin hayata geçirilebilmesi için kamu ile özel sektör arasında dengeli risk paylaşımı sağlayan finansman modellerinin geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.
Edwards: Enerji altyapısı bugünün değil, geleceğin ihtiyaçlarına göre kurulmalı
AtkinsRéalis Başkanı ve CEO'su Ian L. Edwards da yapay zekâ ve veri merkezlerinin büyümesiyle elektrik tüketiminde yaşanan artışa dikkat çekti. Enerji altyapısının planlanmasında kısa vadeli ihtiyaçların yanı sıra gelecek yıllarda ortaya çıkacak talebin de hesaba katılması gerektiğini belirtti.
Büyük ölçekli enerji yatırımlarının tamamlanmasının uzun zaman alabildiğini hatırlatan Edwards, nükleer enerji projelerinin geliştirilmesinin yaklaşık 10 yıl sürebildiğini kaydetti. Buna karşın bu yatırımların tamamlandığında onlarca yıl boyunca istikrarlı ve düşük karbonlu elektrik üretimi sağlayabileceğini ifade etti.
Edwards, enerji sektöründe bugünkü talebi karşılayacak çözümler geliştirilirken uzun vadeli arz güvenliğinin de göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi.
Akıllı şebeke ve batarya yatırımları dönüşümün merkezinde
Panelin öne çıkan başlıklarından biri de gelişmekte olan ülkelerde enerji altyapısının güçlendirilmesi oldu. Akıllı şebekeler, büyük ölçekli enerji depolama sistemleri ve sanayinin elektrifikasyonu için gerekli yatırımların daha kolay finanse edilmesini sağlayacak yöntemler değerlendirildi.
Kamu ve özel sektör arasında risk paylaşımının iyileştirilmesi, yatırımcılar açısından öngörülebilir gelir modellerinin oluşturulması ve kalkınma finansmanı kuruluşlarının sürece daha fazla katkı sağlaması gerektiği ifade edildi.
Sanayi bölgelerinde ortak batarya depolama tesislerinin kurulması, üretim sırasında ortaya çıkan atık ısının yeniden kullanılması ve mevcut elektrik şebekesi bağlantılarının daha verimli değerlendirilmesi de maliyetleri düşürebilecek uygulamalar arasında gösterildi.
Toplantıda enerji dönüşümünün insan kaynağı boyutu da gündeme geldi. Yeni teknolojilerin kurulumu ve işletilmesi için nitelikli çalışanlara ihtiyaç duyulduğu belirtilirken, teknik eğitimlerin geliştirilmesi ve gençlerin enerji sektöründeki yeni meslek alanlarına yönlendirilmesinin önemine dikkat çekildi.
Panelde yapılan değerlendirmeler, enerji dönüşümünün başarıya ulaşması için teknolojik yeniliklerin yanı sıra güçlü finansman yapıları, uzun vadeli altyapı planlaması ve kamu-özel sektör iş birliklerinin belirleyici olacağını ortaya koydu.
