8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olarak çalışma hayatına başlayan ve emeklilik için gerekli şartları yerine getirmesine rağmen yaş engeliyle karşılaşan vatandaşların gözü TBMM'deki gelişmelere çevrildi. Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin ardından ortaya çıkan emeklilik farkları, yeni bir kanun teklifiyle yeniden gündeme taşındı.
DEM Parti milletvekilleri Gülüstan Kılıç Koçyiğit ve Sezai Temelli'nin imzasını taşıyan Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi, 26 Ekim 2026'da TBMM Başkanlığına sunuldu. 2/3988 esas numaralı teklif, 28 Ekim'de Plan ve Bütçe Komisyonuna sevk edildi.
SGK Uzmanı İsa Karakaş da Türkiye Gazetesi'ndeki köşe yazısında emeklilikte yaş şartına ilişkin tartışmaları ve yeni düzenleme arayışını değerlendirdi. Karakaş, EYT kapsamına girenlerle 1999 sonrasında sigortalı olanlar arasındaki emeklilik farkına dikkat çekerek, daha adil bir sistem oluşturulması gerektiğini savundu.
EYT sonrası emeklilikte adalet arayışı
2023 yılında hayata geçirilen EYT düzenlemesiyle, 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olan belirli şartları taşıyan vatandaşlar için yaş şartı kaldırıldı. Ancak bu tarihten sonra ilk kez sigortalı olan çalışanlar mevcut emeklilik koşullarına tabi olmaya devam etti.
Sigorta başlangıç tarihleri arasındaki küçük farklılıkların emeklilik zamanını önemli ölçüde değiştirebilmesi, çalışanların tepkilerine neden oldu. Özellikle emeklilik yaşını bekleyen ve ileri yaşlarda istihdam imkanlarının zorlaştığını belirten vatandaşlar, düzenleme beklentilerini sürdürüyor. İsa Karakaş da değerlendirmesinde, emekliliğin yıllarca çalışıp prim ödeyen vatandaşlar açısından önemli bir sosyal güvence olduğunu belirterek, sigorta başlangıç tarihleri arasındaki farklılıkların hakkaniyet çerçevesinde ele alınması gerektiğine işaret etti.
Kanun teklifinin 3 maddesinde neler var?
TBMM'ye sunulan 2/3988 esas numaralı kanun teklifi üç maddeden oluşuyor. Teklif metninde öne çıkan düzenlemeler şöyle:
-
Birinci madde: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na geçici bir madde eklenmesi öngörülüyor. Teklifte belirtilen kapsamda, gerekli sigortalılık süresi, hizmet süresi ve prim gün sayısı şartlarını karşılayıp yalnızca yaş koşulunu sağlayamayanlara, yazılı başvuruları halinde yaşlılık veya emekli aylığı bağlanması düzenleniyor.
-
İkinci madde: Kanunun yayımlandığı tarihte yürürlüğe girmesi öngörülüyor.
-
Üçüncü madde: Kanun hükümlerinin Cumhurbaşkanı tarafından yürütülmesi düzenleniyor.
Teklifin gerekçesinde emeklilik için gerekli koşulları yerine getirdiği halde yaş sınırını bekleyen vatandaşların mağduriyetlerinin giderilmesi amaçlanıyor. Bununla birlikte düzenlemenin kapsamı ve uygulanma koşulları açısından teklif metninin esas alınması gerekiyor.
Kimler yararlanabilecek?
Teklifin genel gerekçesinde, 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında ilk kez sigortalı olanların emeklilik yaşlarının yeniden düzenlenmesi hedefleniyor. Mevcut prim ve hizmet koşullarının korunması da öngörülüyor. Ancak teklifin madde metni ile genel gerekçesindeki ifadeler arasında kapsam ve uygulama bakımından dikkat edilmesi gereken ayrıntılar bulunuyor. Bu nedenle tüm 1999 sonrası sigortalıların doğrudan emekli olabileceği sonucuna varmak mümkün değil.
Düzenlemenin kimleri hangi şartlarla kapsayacağı, teklifin yasama sürecinde yapılabilecek değişiklikler ve kabul edilecek nihai metin doğrultusunda netleşecek.
Teklif komisyonda bekliyor
TBMM kayıtlarında kanun teklifinin son durumu “Komisyonda” olarak yer alıyor. Teklif, Plan ve Bütçe Komisyonunun yanı sıra Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonuna da sevk edildi. İsa Karakaş, değerlendirmesinde milletvekillerine çağrıda bulunarak emeklilikte adaletin sağlanması ve sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğinin gözetilmesi gerektiğini vurguladı.
Öte yandan teklifin henüz yasalaşmadığı ve 1999 sonrası sigortalılar için yeni bir emeklilik hakkının yürürlüğe girmediği belirtiliyor. Komisyon görüşmeleri ve Meclis'teki sonraki aşamalar, emeklilik beklentisi içinde olan milyonlarca çalışan tarafından yakından takip ediliyor.
