Çocukluk döneminde sık karşılaşılan sağlık sorunlarından biri olan idrar kaçırma, farklı nedenlere bağlı olarak ortaya çıkabiliyor. İstinye Üniversitesi Liv Hospital Bahçeşehir Prof. Dr. Ozan Özkaya, çocuklarda görülen idrar kaçırmanın gece, gündüz ya da her iki dönemde birden yaşanabileceğini belirterek altta yatan nedenlerin mutlaka araştırılması gerektiğini söyledi.
Çocuklarda işeme kontrolü hangi yaşta gelişiyor?
Çocuk Nefrolojisi Uzmanı Prof. Dr. Ozan Özkaya, çocuklarda mesane doluluğunun fark edilmesinin genellikle 1-2 yaş arasında başladığını, işemenin kontrolünün ise çoğunlukla 2-3 yaş arasında geliştiğini ifade etti.
Bu sürecin dışında devam eden idrar kaçırmaların normal kabul edilmemesi gerektiğini vurgulayan Özkaya, özellikle gündüz yaşanan kaçırmaların dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Gündüz idrar kaçırma ciddi sorunların belirtisi olabilir
Prof. Dr. Ozan Özkaya’ya göre gündüz ya da hem gece hem gündüz görülen idrar kaçırmalarının altında nörojenik problemler, anatomik bozukluklar veya fonksiyonel işeme sorunları yatabiliyor.
Çocuklarda en sık görülen işeme bozukluğunun aşırı aktif mesane olduğunu belirten Özkaya, bu çocukların gün içinde sık sık ve az miktarda idrar yaptığını dile getirdi. Ani sıkışma hissi yaşayan çocukların tuvalete yetişemediğinde idrar kaçırabildiğini söyleyen Özkaya, çocukların bu durumu önlemek için bacak çaprazlama ya da çömelme gibi tutma hareketleri yaptığını kaydetti.
İşeme ertelemesi yani az aktif mesane durumuna da dikkat çeken Özkaya, özellikle oyun oynarken veya okuldayken tuvaleti erteleyen çocuklarda mesanenin aşırı dolabildiğini ve taşma şeklinde idrar kaçırmanın görülebildiğini ifade etti. Uzun süre mesanede kalan idrarın enfeksiyon riskini artırdığına işaret etti.
Hangi belirtiler dikkate alınmalı?
Prof. Dr. Ozan Özkaya, çocuklarda şu belirtilerin işeme bozukluğu açısından önemli olduğunu belirtti:
- Günde 7’den fazla tuvalete gitme
- Günde 3’ten az idrara çıkma
- Ani sıkışma hissi
- İdrarı başlatmada zorluk
- Kesik kesik işeme
- Zayıf idrar akımı
Özkaya ayrıca disfonksiyonel işeme ve özellikle kız çocuklarında görülebilen gülme inkontinansının da dikkat edilmesi gereken durumlar arasında yer aldığını söyledi.
Tanı ve tedavide erken müdahale önem taşıyor
İdrar kaçırma şikâyeti bulunan çocuklarda detaylı değerlendirme yapılmasının önemine değinen Prof. Dr. Ozan Özkaya, işeme ve dışkılama alışkanlıklarının dikkatle sorgulanması gerektiğini belirtti.
Tanı sürecinde çocukların en az iki gün boyunca idrar alışkanlıklarını kaydettiği günlüklerin faydalı olduğunu ifade eden Özkaya, tam idrar tetkiki, ultrasonografi ve üroflowmetre gibi yöntemlerin tanıda yol gösterici olduğunu söyledi.
Tedavinin altta yatan nedene göre planlandığını belirten Özkaya, mesane eğitimi, kabızlığın önlenmesi, pelvik taban egzersizleri ve biofeedback yöntemlerinin uygulanabileceğini, gerekli durumlarda ilaç tedavisinin de devreye girdiğini kaydetti.
Tedavi edilmeyen işeme bozukluklarının idrar yolu enfeksiyonu, reflü ve böbrek hasarı gibi ciddi komplikasyonlara neden olabileceğini vurgulayan Prof. Dr. Ozan Özkaya, erken tanı ve doğru tedaviyle bu risklerin büyük ölçüde önlenebileceğini sözlerine ekledi.