“35 Liralık Fiyat Üreticiyi Memnun Etmedi”
CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, açıklanan yaş çay alım fiyatının üreticiyi hayal kırıklığına uğrattığını söyledi.
Kilogram başına belirlenen 35 liralık fiyatın ne üretim maliyetlerini karşıladığını ne de çiftçinin emeğinin karşılığını verdiğini ifade eden Gürer, Doğu Karadeniz’de çayın temel geçim kaynağı olduğuna dikkat çekti.
Türkiye’de Çiftçi Kayıt Sistemi’ne kayıtlı yaklaşık 200 bin çay üreticisi bulunduğunu belirten Gürer, kayıt dışı üreticilerle birlikte bu sayının daha da arttığını söyledi.
“Geçen Yıl 6 Kilo Çay Satan 1 Kilo Kuru Çay Alıyordu”
Yaş çay fiyatının alım gücü üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini belirten Gürer, üreticinin geçen yıla göre ciddi kayıp yaşadığını ifade etti.
Gürer, “Geçtiğimiz yıl üretici 6 kilo yaş çay sattığında 1 kilo kuru çay alabiliyordu. Bugün ise 8,5 kilo yaş çay satarak ancak 1 kilo kuru çay alabiliyor” dedi.
Bu hesaplamaya göre yaş çay fiyatının aslında 50 liraya yakın olması gerektiğini savunan Gürer, üreticinin en az 40 liranın üzerinde bir fiyat beklediğini söyledi.
“Fiyat Yüksek Olsaydı Cumhurbaşkanı Açıklardı”
Açıklanan rakamın düşük olduğunun iktidarın yaklaşımından da anlaşılabileceğini öne süren Gürer, dikkat çeken açıklamalarda bulundu.
“Eğer üreticiyi memnun edecek bir fiyat açıklansaydı bunu Sayın Cumhurbaşkanı meydanda açıklar, Rize’de duyururdu” diyen Gürer, bu kez açıklamanın Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yapılmasının fiyatın beklentilerin altında kaldığını gösterdiğini ifade etti.
“2 Bardak Çayın Parası, 1 Kilo Yaş Çaya Verilmedi”
Çay üreticisinin emeğinin değersizleştirildiğini söyleyen Gürer, çarpıcı bir kıyaslama yaptı.
Bir kafede bir bardak çayın 80-90 liraya satıldığını belirten Gürer, kahvehanelerde ise en düşük çay fiyatının 15 lira seviyesinde olduğunu ifade etti.
“Bugün 2 bardak çaya ödenen para, üreticinin 1 kilo yaş çayına verilmedi” diyen Gürer, üreticinin emeğinin karşılığını alamadığını savundu.
“Çayda da Arz Açığı Riski Büyüyor”
Türkiye’nin çay üretiminde yeterlilik oranının gerilediğine dikkat çeken Gürer, ithalat rakamlarını da paylaştı.
Türkiye’de kişi başına yıllık yaklaşık 13 kilogram çay tüketildiğini belirten Gürer, 2022-2026 yılları arasında 67 bin 552 ton siyah çay ithal edildiğini söyledi.
Bu ithalat karşılığında toplam 153 milyon 793 bin dolar döviz ödendiğini ifade eden Gürer, yalnızca 2026’nın ilk üç ayında 4 bin 613 ton çay ithalatı yapıldığını ve bunun için 12 milyon 456 bin dolar harcandığını açıkladı.
2025 yılında ise 20 bin 890 ton çay ithalatı gerçekleştirildiğini belirten Gürer, bu süreçte 47 milyon 820 bin doların yurt dışına çıktığını söyledi.
“Çay Üretimi Çok Maliyetli Hale Geldi”
Doğu Karadeniz’de çay üretiminin zorlu arazi şartlarında yapıldığına dikkat çeken Gürer, üretim maliyetlerinin ciddi şekilde arttığını ifade etti.
Çay toplama işçi ücretleri, motorlu hasat makineleri, gübreleme, budama, çapa, nakliye ve ekipman giderlerinin üreticiyi zorladığını belirten Gürer, mevcut fiyatın bu maliyetleri karşılamadığını savundu.
“Yaş Çay Fiyatı Yeniden Belirlenmeli”
Üreticilerin ciddi ekonomik sıkıntılar yaşadığını dile getiren Gürer, açıklanan fiyatın revize edilmesi gerektiğini söyledi.
Yaş çay alım fiyatının 40 liranın üzerine çıkarılması çağrısında bulunan Gürer, üreticiyi koruyan politikaların uygulanması gerektiğini ifade etti.
Gürer, “Türkiye’nin kendi çayıyla kendine yeter hale gelmesi ancak üreticinin korunmasıyla mümkündür” dedi.