Yaşanan hareketlilikle birlikte yer bilimciler Prof. Dr. Naci Görür ve Prof. Dr. Osman Bektaş'ın daha önce Ege, Marmara ve Batı Anadolu'daki fay sistemlerine ilişkin yaptığı açıklamalar yeniden gündeme geldi. Peki, uzmanların geçmişte dikkat çektiği fay hareketliliği bugünkü depremle nasıl ilişkilendiriliyor? Ege'deki 4,7 büyüklüğündeki sarsıntı daha büyük bir depremin habercisi olabilir mi?
EGE DENİZİ'NDE 4,7 BÜYÜKLÜĞÜNDE DEPREM PANİK YARATTI
Ege Denizi'nde 30 Ekim Cuma günü meydana gelen 4,7 büyüklüğündeki deprem, bölgedeki sismik hareketliliği yeniden gündemin üst sıralarına taşıdı. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) tarafından paylaşılan bilgilere göre deprem saat 13.44.52'de meydana geldi. Sarsıntının yerin 7 kilometre derinliğinde gerçekleştiği açıklandı.
AFAD verilerinde depremin merkez üssü 39.66717 kuzey enlemi ve 23.86617 doğu boylamı olarak kaydedildi. Ana sarsıntının ardından aynı bölgede saat 14.00'te 3,8 büyüklüğünde bir başka deprem daha meydana geldi. Gün içerisinde kaydedilen diğer sarsıntılar da Ege Denizi'ndeki hareketliliğin takip edilmesine neden oldu.
Depremin ardından vatandaşlar özellikle Ege kıyıları, İzmir, Çanakkale ve çevre illerde yeni bir sarsıntı yaşanıp yaşanmayacağını araştırmaya başladı. Deprem uzmanlarının daha önce bölgedeki fay sistemlerine ilişkin yaptığı açıklamalar da yeniden gündeme geldi.
NACİ GÖRÜR'ÜN EGE VE MARMARA AÇIKLAMASI YENİDEN GÜNDEMDE
Yer bilimci Prof. Dr. Naci Görür, 18 Eylül 2026 tarihinde Ege Denizi'nde meydana gelen 4,4 büyüklüğündeki depremin ardından yaptığı açıklamayla dikkat çekmişti.
Görür, Yunanistan'ın Evvoia bölgesinde meydana gelen depremi değerlendirirken Kuzey Anadolu Fay Zonu'nun kuzey kolunun hem Marmara hem de Yunanistan tarafında gerilim altında olduğunu belirtmişti. Uzmanın bu açıklaması, Türkiye'nin batısındaki fay sistemlerinin birbirinden tamamen bağımsız düşünülmemesi gerektiğine yönelik değerlendirmeler arasında yer almıştı.
30 Ekim'de Ege Denizi'nde meydana gelen 4,7 büyüklüğündeki deprem sonrasında Görür'ün önceki değerlendirmesi yeniden hatırlanmaya başladı. Ancak Görür'ün 18 Eylül'deki açıklaması bugünkü deprem üzerine yapılmış yeni bir yorum değil.
Bu ayrım önem taşıyor. Çünkü Ege Denizi'ndeki her depremi doğrudan Marmara'da beklenen depremle ilişkilendirmek bilimsel açıdan doğru bir yaklaşım değil. Fayların konumu, hareket yönleri, birbirleriyle olan bağlantıları ve gerilim dağılımları ayrı ayrı değerlendirilmek zorunda.
OSMAN BEKTAŞ'TAN EGE DEPREMLERİ VE FAY SİSTEMİNE İLİŞKİN DİKKAT ÇEKEN DEĞERLENDİRME
Jeoloji Mühendisi Prof. Dr. Osman Bektaş da Eylül ayında Ege Denizi'nde meydana gelen 4,4 büyüklüğündeki deprem sonrasında bölgedeki tektonik yapı hakkında açıklamalarda bulunmuştu.
Bektaş, Kuzey Anadolu Fay Zonu'nun batıya doğru tek bir fay çizgisi şeklinde devam etmediğini, Marmara ve Ege'de çok kollu ve paralel fay sistemlerine dağılan geniş bir deformasyon alanı oluşturduğunu ifade etmişti.
Uzmanın değerlendirmesinde dikkat çektiği noktalardan biri, levha hareketlerinin farklı fay kolları üzerinden karşılanmasıydı. Bu durum, bölgedeki depremlerin yalnızca tek bir fay hattı üzerinden değerlendirilmesinin yeterli olmadığını ortaya koyuyor.
Bektaş'ın daha sonraki açıklamalarında da Ege'deki depremlerin İstanbul'da beklenen büyük depremin doğrudan habercisi olarak yorumlanmasına karşı çıktığı görüldü. Ona göre Ege ve Marmara'daki fay hareketleri, daha geniş ve parçalı bir tektonik sistem içerisinde ele alınmalı.
Bu nedenle 30 Ekim'de meydana gelen 4,7 büyüklüğündeki depremi İstanbul'da büyük bir depremin yaklaştığı şeklinde yorumlamak için bilimsel dayanak bulunmuyor.
OSMAN BEKTAŞ'IN DENİZLİ VE BATI ANADOLU UYARISI
Prof. Dr. Osman Bektaş'ın dikkat çektiği bir diğer konu ise Batı Anadolu'daki sismik hareketliliğin farklı bölgelere dağılımı oldu.
Bektaş, 4 Ekim 2026 tarihinde yaptığı değerlendirmede Girit Bindirme Kuşağı ile Batı Anadolu arasındaki transfer zonlarına dikkat çekmişti. Bu bölgelerdeki deformasyonun Uşak, Denizli ve Afyon yönüne taşınabileceğini değerlendiren Bektaş, özellikle depremlerin zaman ve mekân içerisindeki dağılımının incelenmesi gerektiğini belirtmişti.
Uzmanın bu açıklaması, Batı Anadolu'daki deprem hareketliliğinin yalnızca Ege Denizi açıklarında meydana gelen sarsıntılardan ibaret olmadığını gösteren değerlendirmeler arasında yer aldı.
Ege Denizi, Denizli, Uşak, Afyon ve çevresindeki fay sistemleri farklı özelliklere sahip olsa da bölgenin genel tektonik yapısı içerisinde değerlendiriliyor. Ancak farklı fay zonlarında meydana gelen depremlerin birbirini doğrudan tetiklediğini söylemek için ayrıntılı bilimsel inceleme gerekiyor.
EGE DENİZİ NEDEN DEPREM ÜRETEN BİR BÖLGE?
Ege Denizi ve Batı Anadolu, Türkiye'nin deprem tehlikesinin yüksek olduğu bölgeler arasında bulunuyor. Bunun temel nedenlerinden biri, Anadolu levhasının batıya doğru hareket etmesi ve Afrika levhasının Ege-Akdeniz bölgesinde Anadolu levhasının altına dalması.
Bu tektonik süreç, Ege Denizi ve Batı Anadolu'da yer kabuğunun gerilmesine ve genişlemesine neden oluyor. Gerilim sonucunda çok sayıda normal fay oluşuyor ve bu faylar farklı büyüklüklerde depremler üretebiliyor.
Bölgedeki sismik hareketlilik yalnızca Türkiye kıyılarıyla sınırlı değil. Yunanistan adaları, Ege Denizi'nin orta kesimleri ve Batı Anadolu'daki fay sistemleri de aynı geniş tektonik ortamın parçaları olarak değerlendiriliyor.
2025 yılında Santorini Adası ve çevresinde yaşanan yoğun deprem hareketliliği de Ege'nin ne kadar aktif bir jeolojik yapıya sahip olduğunu bir kez daha ortaya koymuştu. AFAD'ın o döneme ilişkin değerlendirmelerinde, 28 Ocak 2025'ten itibaren Santorini çevresinde yoğunlaşan deprem sayısının 5 Şubat itibarıyla 900'ü aştığı açıklanmıştı.
4,7'LİK DEPREM DAHA BÜYÜK BİR SARSINTININ HABERCİSİ Mİ?
30 Ekim'de meydana gelen 4,7 büyüklüğündeki depremin ardından en çok merak edilen konulardan biri de daha büyük bir deprem yaşanma ihtimali oldu.
Deprem biliminde bir sarsıntının öncü deprem olup olmadığı, ancak sonrasında meydana gelen daha büyük bir depremle birlikte geriye dönük olarak anlaşılabiliyor. Bu nedenle tek başına 4,7 büyüklüğündeki bir depremden hareketle daha büyük bir depremin meydana geleceğini söylemek mümkün değil.
Bir bölgede deprem tehlikesini belirlemek için fayların uzunluğu, geçmişte ürettikleri depremler, hareket hızları, yer kabuğundaki gerilim ve sismik hareketliliğin zaman içerisindeki değişimi birlikte inceleniyor.
Ana depremin ardından meydana gelen daha küçük sarsıntılar da tek başına büyük bir depremin yaklaşmakta olduğunu göstermiyor. Bu hareketlerin artçı deprem mi yoksa bölgedeki bağımsız sismik hareketler mi olduğu, konum ve zaman bakımından ayrıntılı şekilde değerlendirilmesi gerekiyor.
UZMANLARIN AÇIKLAMALARI NE ANLAMA GELİYOR?
Naci Görür ve Osman Bektaş'ın geçmişte yaptığı değerlendirmeler birlikte ele alındığında, Ege ve Batı Anadolu'nun tek bir fay hattından ibaret olmayan geniş bir tektonik sistem içerisinde bulunduğu görülüyor.
Görür'ün açıklamaları Marmara ve Yunanistan tarafındaki Kuzey Anadolu Fay Zonu'nun kuzey koluna dikkat çekerken, Bektaş'ın değerlendirmeleri fay sistemlerinin batıya doğru çok kollu ve parçalı bir yapıda devam ettiğini ortaya koyuyor.
Her iki uzmanın açıklamalarının ortak noktası, bölgedeki deprem hareketliliğinin geniş bir jeolojik çerçevede değerlendirilmesi gerektiği. Bununla birlikte iki açıklamadan da 30 Ekim'deki 4,7 büyüklüğündeki depremin daha büyük bir depremi kesin olarak tetikleyeceği sonucu çıkarılamaz.
DEPREM SONRASI VATANDAŞLAR NELERE DİKKAT ETMELİ?
Ege Denizi'nde meydana gelen depremin ardından bölgede yaşayan vatandaşların öncelikle resmî kurumların duyurularını takip etmesi gerekiyor. AFAD ve Kandilli Rasathanesi tarafından yayımlanan son deprem kayıtları, bölgedeki sismik hareketliliğin izlenmesi açısından önem taşıyor.
Deprem sırasında güvenli davranış kurallarının bilinmesi, evlerde sabitlenmemiş ağır eşyaların güvenli hale getirilmesi ve aile afet planının hazırlanması olası risklerin azaltılmasına yardımcı oluyor.
Deprem sonrasında hasar gördüğünden şüphelenilen binalara girilmemesi, yetkililerin yönlendirmelerinin dikkate alınması gerekiyor. Özellikle kıyı bölgelerinde deniz seviyesinde olağan dışı değişiklik veya tsunami uyarısı olması halinde resmî duyurular takip edilmeli.
SONUÇ: EGE'DEKİ DEPREM SONRASI GÖZLER UZMANLARDA
Ege Denizi'nde meydana gelen 4,7 büyüklüğündeki deprem, Türkiye'nin batısındaki aktif fay sistemlerini yeniden gündeme getirdi. Sarsıntının ardından Naci Görür ve Osman Bektaş'ın daha önce yaptığı açıklamalar da yeniden tartışılmaya başlandı.
Uzmanların geçmiş değerlendirmeleri, Ege ve Batı Anadolu'daki fay hareketliliğinin yakından izlenmesi gerektiğine işaret ediyor. Ancak bugünkü depremi doğrudan daha büyük bir depremin habercisi olarak nitelendirmek veya İstanbul için yeni bir deprem uyarısı olarak sunmak doğru değil.
Bölgede yaşanabilecek yeni sarsıntılara ilişkin değerlendirmelerin AFAD, Kandilli Rasathanesi ve yer bilimcilerin bilimsel incelemeleri doğrultusunda takip edilmesi gerekiyor. Deprem gerçeğine karşı en önemli hazırlık ise sağlam yapılar, doğru afet planlaması ve bilinçli hareket etmek.
