Tarihler 8 Kasım 1938'i gösterdiğinde Türkiye, tarihinin en zor günlerinden birine doğru ilerliyordu. Cumhuriyet'in kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk, bir süredir mücadele ettiği siroz hastalığı nedeniyle Dolmabahçe Sarayı'nda doktorların gözetiminde tedavi görüyordu. Sağlık durumu giderek ağırlaşan Atatürk, 8 Kasım günü saat 19.00 sıralarında ikinci kez ağır komaya girdi.
Hasan Rıza Soyak'ın anılarında aktarılanlara göre Atatürk, başucundaki doktor Prof. Dr. Neşet Ömer İrdelp'e dikkatle baktıktan sonra 'Aleykümüsselam' dedi ve yeniden kendinden geçti. Bu, Büyük Önder'in son sözleri olarak tarihe geçti. Atatürk, bu komadan bir daha çıkamadı.
Hastalığı giderek ağırlaştı
Mustafa Kemal Atatürk'ün sağlık sorunları 1937 yılının sonlarından itibaren belirginleşmeye başladı. Doktorların dinlenmesi yönündeki tavsiyelerine rağmen çalışmalarını sürdüren Atatürk, 1938 yılında rahatsızlığının ilerlemesi üzerine İstanbul'da tedavi altına alındı. Yapılan muayeneler sonucunda siroz teşhisi konuldu.
17 Ekim 1938'de ilk kez ağır komaya giren Atatürk, iki gün sonra yeniden kendine geldi. Ancak hastalığının ilerlemesi nedeniyle sağlık durumu yeniden kötüleşti. 7 Kasım'da karnında biriken sıvının alınmasının ardından 8 Kasım'da ikinci ve son ağır komaya girdi.
Türkiye iyi haber beklerken acı haber yaklaşıyordu
Atatürk'ün sağlık durumunun ağırlaşması üzerine Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği tarafından kamuoyuna sağlık bültenleri yayımlandı. 8 Kasım günü saat 18.30'da hastalığın normal seyrinden çıkarak şiddetlendiği ve sağlık durumunun yeniden ciddiyet kazandığı duyuruldu.
9 Kasım'da yayımlanan açıklamalarda ise Atatürk'ün genel sağlık durumunun giderek ağırlaştığı bildirildi. Türkiye'nin dört bir yanında vatandaşlar, Cumhuriyet'in kurucusundan gelecek iyi bir haberi bekliyordu. Ancak Dolmabahçe Sarayı'nda yaşanan gelişmeler, ülkeyi tarifsiz bir acıya sürükleyecek sonun yaklaştığını gösteriyordu.
10 Kasım 1938'de saatler 09.05'i gösterdi
8 Kasım'da girdiği son komadan çıkamayan Gazi Mustafa Kemal Atatürk, 10 Kasım 1938 Perşembe sabahı saat 09.05'te Dolmabahçe Sarayı'nda hayata gözlerini yumdu. 57 yaşında yaşamını yitiren Atatürk'ün vefatı, Türkiye'de ve dünyanın birçok ülkesinde büyük üzüntü yarattı.
Gazi'nin naaşı, Dolmabahçe Sarayı'nda düzenlenen törenin ardından 20 Kasım 1938'de Ankara'ya getirildi. 21 Kasım'da Etnografya Müzesi'ndeki geçici kabrine konulan naaşı, 10 Kasım 1953'te Anıtkabir'e nakledildi.
Aradan geçen yıllara rağmen Atatürk'ün 8 Kasım'da başlayan son koma süreci ve 10 Kasım sabahı saat 09.05'te gelen acı haber, Türkiye'nin hafızasındaki yerini koruyor.
