Viktorya Dönemi İngiltere’sinin kasvetli ve sisli sokaklarında, 1888 yılının sonbaharında işlenen kurban cinayetleri; sadece bir kenti dehşete düşürmekle kalmadı, kriminal tarihinin en büyük meçhul sırlarından birine dönüştü. Karındeşen Jack (Jack the Ripper) takma adıyla bilinen seri katil, Londra’nın doğusundaki yoksul Whitechapel semtinde en az beş kadını canice katletti.
Cinayetlerin üzerinden 135 yılı aşkın süre geçmesine rağmen katilin kimliğinin asla tespit edilememiş olması; olayı bir adli vakadan çok popüler kültür, adli tıp tarihi ve komplo teorilerinin merkezindeki devasa bir fenomene dönüştürdü.
İşte 1888 Sonbaharı'nın dehşet haritası, kurbanların trajik öyküleri, katile dair teori yumakları ve az bilinen ilginç gerçekler.
WHITECHAPEL'IN KARANLIK YÜZÜ
19. yüzyılın sonlarında Londra’nın East End (Doğu Yakası) bölgesi, özellikle Whitechapel, Sanayi Devrimi’nin yarattığı sefaletin, aşırı göçün, fuhşun ve suçun yuvası haline gelmişti. Yoksulluk ve alkolizmin pençesindeki binlerce insan, günlüğü birkaç pens olan aşevlerinde ve son derece elverişsiz pansiyonlarda hayatta kalmaya çalışıyordu.
Bu kaos ortamında, 31 Ağustos 1888 ile 9 Kasım 1888 tarihleri arasında işlenen ve "Kutsal Beşli" (Canonical Five) olarak adlandırılan beş cinayet, Londra polisini (Scotland Yard) ve dönemin medyasını çaresiz bıraktı.
KURBANLAR VE ORTAK ÖZELLİKLER
Kriminal tarihçilerin ve polis kayıtlarının üzerinde uzlaştığı beş ana kurban "Kutsal Beşli" olarak bilinir:
-
Mary Ann "Polly" Nichols (31 Ağustos 1888): Buck’s Row'da boğazı kesilmiş ve karnı yarılmış halde bulundu.
-
Annie Chapman (8 Eylül 1888): Hanbury Street’teki bir bahçede öldürüldü. Karnı açılmış ve bazı iç organları çıkarılmıştı.
-
Elizabeth Stride (30 Eylül 1888): Berner Street’te boğazı kesilmiş halde bulundu. Katilin yarıda kesildiği düşünülmektedir.
-
Catherine Eddowes (30 Eylül 1888): Stride cinayetinden sadece 45 dakika sonra Mitre Square’de vahşice katledildi. Yüzü kesilmiş, böbreği ve rahmi alınmıştı.
-
Mary Jane Kelly (9 Kasım 1888): Miller's Court'taki kendi odasında öldürüldü. Diğer kurbanlar sokakta katledilirken Kelly kapalı mekânda saatlerce korkunç bir anatomik tahribata uğratıldı.
Kurbanların Ortak Özellikleri
-
Sosyolojik Durum: Tüm kurbanlar orta yaşlarda (Mary Jane Kelly hariç, kendisi 25 yaşındaydı), yoksulluk sınırının altında yaşayan ve sokaklarda hayatını kazanmaya çalışan kadınlardı.
-
Alkol Bağımlılığı: Kurbanların hemen hemen tamamı ağır alkol bağımlısıydı ve cinayet gecelerinde alkollü oldukları tespit edilmişti.
-
Anatomik Kesiler ve Yöntem: Katil, kurbanların önce boğazını keserek ses çıkarmalarını engelliyor, ardından yatay kesilerle karın organlarını çıkarıyordu. Bu durum katilin anatomi veya kasaplık bilgisi olduğuna dair güçlü şüpheler doğurdu.
KATİLİN KİMLİĞİ?
Karındeşen Jack dosyasında tarih boyunca 100’den fazla şüpheli öne sürüldü. Bunlardan en çok konuşulan komplo teorileri ve şüpheliler şunlardır:
| Şüpheli / Teori | Mesleği / Konumu | İddia ve Teori Detayı |
| Aaron Kosminski | Polonyalı Berber | Akıl hastası bir Polonya göçmeni. 2014 ve 2019'da yapılan DNA analizlerinde kanlı bir şalda izine rastlandığı iddia edilse de bilim dünyasında tartışmalıdır. |
| Prens Albert Victor | İngiliz Kraliyet Üyesi | Kraliyet Ailesi teorisi: Prens'in Katolik bir kadınla gizli evliliğini ve çocuğunu örtbas etmek için saray doktoru Sir William Gull tarafından cinayetlerin işlendiği iddia edilir. |
| Montague John Druitt | Öğretmen / Avukat | Cinayetlerin ardından Thames Nehrinde cesedi bulunan ve intihar eden öğretmen. Polis müfettişi Melville Macnaghten'ın ana şüphelisidir. |
| Walter Sickert | Ressam | Ünlü ressamın tablolarındaki gizli detaylar ve cinayet sahnelerine benzerlikleri nedeniyle katil olabileceği yazar Patricia Cornwell tarafından öne sürülmüştür. |
AZ BİLİNENLER
1. "Karındeşen Jack" İsmini Katil Değil Gazeteciler Uydurmuş Olabilir
Katilden geldiği iddia edilen ünlü "Dear Boss" (Sevgili Patron) mektubu, "Karındeşen Jack" (Jack the Ripper) imzasını taşıyan ilk belgedir. Ancak modern kriminal incelemeler, bu mektubun gazete tirajlarını artırmak isteyen haberciler tarafından uydurulmuş bir sahtekarlık olduğunu göstermektedir.
2. "Böbreğin Yarısı" Mektubu (From Hell)
Kurban Catherine Eddowes’ın katledilmesinden sonra Whitechapel Uyarı Komitesi Başkanı George Lusk'a insan böbreğinin yarısı korunmuş bir kutu içinde gönderildi. Mektupta "Böbreğin diğer yarısını kızartıp yedim, çok lezzetliydi" yazıyordu. Eddowes'ın da bir böbreği çıkarılmıştı.
3. Kriminal Tarihinde İletişim ve Medya Devrimi
Karındeşen Jack vakası, dünyada ilk kez küresel medyanın geniş çapta takip ettiği seri katil vakasıdır. Telgrafın yaygınlaşması sayesinde Londra’daki gelişmeler aynı gün Amerika ve Avustralya gazetelerinde manşet olmuştur.
4. Polisin İlk Kez "Kanıt Fotoğrafçılığı" ve "Profilleme" Kullanması
Bu cinayetler, İngiliz polisinin kurbanları ve olay yerini sistematik olarak fotoğrafladığı ilk vakalardandır. Ayrıca Dr. Thomas Bond, kurbanların ceset incelemelerinden yola çıkarak tarihsel anlamda ilk adli psikolojik profili (criminal profiling) oluşturmuştur.
Karındeşen Jack cinayetleri, Viktorya Dönemi’nin karanlık sosyal gerçekliğini gün yüzüne çıkaran ve faili meçhul kaldığı için efsaneleşen adli tıp tarihinin en büyük gizemlerinden biri olmaya devam etmektedir.
