"Atatürk'ün Bilinmeyen Stratejisi" başlıklı özel programda; Milli Mücadele yıllarından Cumhuriyet'in ilanına kadar geçen kritik dönemeçlerde Mustafa Kemal Atatürk'ün izlediği diplomatik, askeri ve sosyo-ekonomik stratejiler ele alındı. Araştırmacı-yazar Taner Topçu, Cumhuriyet'in kuruluş aşamasında arka planda kalan arşiv belgelerini ve stratejik kararları izleyicilerle paylaştı.
1921 ANKARA'SI VE GECE YARISI OLAYI
Taner Topçu, programda 1921 yılının Ağustos ayında, Sakarya Savaşı’nın en kanlı günlerinde geçen az bilinen bir olayı şu sözlerle aktardı:
"Gece yarısı 03:00, Mustafa Kemal tek başına konağa geliyor, hastaneye geliyor. Tek başına. Bunu anlatan da aslında bir tür tevafuk, soyadı benzerliğiniz var, Zihni Kavukçu diye bir sağlık memurundan dinliyoruz bunu."
Hastanedeki yokluk tablosunu ve Atatürk'ün tepkisini Topçu şu şekilde dile getirdi:
"Mustafa Kemal yaralıları görmek istediğini söylüyor, hemen kapıda da soruyor: 'Ne kadar yaralımız var içeride?' Diyorlar ki: '600 yaralı var, bunların 100 tanesi karyolada, 500 tanesi de yerde yatıyor.' Yokluğa bak! Mustafa Kemal üç katlı konağı hızla yaralıların üstünden atlayarak dolaşıyor ve hem çok rahatsız oluyor, çok sinirleniyor, hatta çıkarken kapıyı da çarparak çıkıyor."
Yaşanan bu olaydan sadece 3 saat sonra halkın yardımıyla lojistiğin nasıl sağlandığı ise şu ifadelerle anlatıldı:
"Bir çıkıyorlar dışarıya, kağnılar var, kağnıların üzerinde de karyolalar var. 500 askeri yerde yatıyor diye... Evet, 500 tane karyola döşeği ile beraber hastanede denilen o konağın kapısına yığılıyor. İnanılmaz, inanılmaz bir şey!"
AYNI GÜN ALINAN KARARLAR
Savaşın en kritik döneminde Atatürk’ün aynı gün içerisinde hem cephe lojistiğini hem de kültürel mirası koruma altına alan kararlar imzaladığını belirten Topçu, bu durumu şu sözlerle vurguladı:
"Mustafa Kemal aynı gün orada başka bir doküman imzalıyor. ... Mustafa Kemal bir doküman imzalıyor ve diyor ki Anadolu'daki valilerine, kaymakamlarına: O tarihte arkeolojik kazı yok Türkiye'de, yüzeydeki, yani şöyle... O heykelleri getirin buraya, Ankara'da ben onu koruma altına alacağım ve iki müzenin adını da koyuyor: Eti Müzesi. Bugün bizim Anadolu Medeniyetleri Müzesi olarak kullandığımız yapının ilk adımı atılıyor."
DİYARBAKIR'DAN BAŞLAYAN PLANLAR
Atatürk’ün ileri görüşlülüğüne ve stratejik planlamasına dair Taner Topçu şu değerlendirmede bulundu:
"2 sene sonra 1919'da başlayacağı, Samsun'da başlayacağı, 27 Aralık 1919'da Ankara'da sonlandıracağı o büyük serüven, o serüven Kızılca Gün'e sonlanan o büyük serüven... Yanılmıyorsam 212 gün sürmüştür o, yani Samsun 19 Mayıs, 27 Aralık, 212 günlük bir şeydir o yolculuktur. O yolculuk boyunca uğrayacağı ve o kongreleri yapacağı yerlerin her birine tek, o 16 arkadaşını talimatla görevlendirmiş biliyor musun?"
"Yani bu şu demek: O tarihte kafasında aslında yol haritası belli mi? Evet. Bunu söylüyorum, ben söylemiyorum, tarih söylüyor. O vizyon, evet, başka bir şey ya da plan, program, inanç. İnanç tabii."
ATATÜRK'ÜN İNSANİ YÖNÜ
Siyasetçi ve asker kimliğinin ötesinde Atatürk’ün insani yönüne değinen Taner Topçu, hislerini şu cümlelerle ifade etti:
"Ben çok romantik buluyorum mesela. Romantizmi çok dibine kadar, sonuna kadar keyifle yaşamış biri diye düşünüyorum. Yani Sofya aşkını unutmayız değil mi? Emini... Sonra ona babasına yazdığı, değil mi, bir mektup var, evet bunlar çok. Madam Kori var, bile bildiğimiz kadarıyla cepheden, Çanakkale'den mektuplar gönderiyor."
Programın sonunda Taner Topçu, Atatürk'e duyduğu özlemi şu sözlerle dile getirdi:
"Elbette her geçen gün, ben de geldim 70 yaşına, her geçen gün onu ne kadar çok özlediğimi anlamaya çalışıyorum, özlediğimi düşünüyorum. Her geçen gün ona dair yeni bir şey öğrenmenin de heyecanını duyuyorum. Büyük önder... Büyük önder, daha ne diyelim?"
