Kur’an-ı Kerim’in son suresi olan Nas Suresi, insanı içten içe kötülüğe sürükleyen vesvese tehlikesine dikkat çekerek, cin ve insan kaynaklı şerlerden Allah’a sığınmayı öğütlüyor. Altı ayetten oluşan sure, adını ilk ayetinde geçen ve “insanlar” anlamına gelen nas kelimesinden alıyor.
İslami literatürde “şeytan” kavramıyla ilişkilendirilen vesvas kelimesi, “çokça vesvese veren” anlamına geliyor. Vesvese ise kişinin zihninde irade dışı beliren, kaynağı belirsiz şüphe, kuruntu ve düşünceler olarak tanımlanıyor. Bu tür düşünceler, insanı kötü ve faydasız davranışlara sürükleyebiliyor. Kur’an’da birçok ayette şeytanın insana vesvese verdiği ifade edilirken, vesvesenin yalnızca dışsal bir etki değil, aynı zamanda insanın kendi nefsiyle de bağlantılı olduğu belirtiliyor.
Akıl, vicdan ve dini değerlerle hareket
Nas Suresi’nde geçen vesvas kelimesi hem görünmez varlıklar olan cin şeytanlarını hem de insanları kötülüğe sevk eden, şeytan karakterli kişileri kapsıyor. “Sinsi” anlamındaki hannas ise gizlice hareket eden, fırsat kollayan ve geri çekilmeyi alışkanlık haline getiren bir niteliği ifade ediyor. Sure, bu yönüyle insanı belirsiz kaynaklardan gelen düşünce ve arzular karşısında uyanık olmaya, akıl, vicdan ve dinî değerlerle hareket etmeye çağırıyor.
İslam kaynaklarına göre insanları doğru yoldan saptırmaya çalışan iki tür şeytan bulunuyor: Cin şeytanları ve insan şeytanları. Cin şeytanlarının, insanın içine vesvese düşürerek kötülüğü cazip gösterdiği ifade edilirken; insan şeytanlarının ise çoğu zaman doğru ve haklı gibi görünen söylemlerle insanları yanlış yollara sürüklediği belirtiliyor. Hz. Peygamber’in, her insanın kendisine kötülüğü telkin eden bir şeytanının bulunduğunu bildiren hadisleri de bu anlayışı destekliyor.
Mushaf sıralamasında 114’üncü ve son sure olan Nas Suresi’nin iniş yeri konusunda farklı görüşler bulunuyor. Genel kabul, surenin Mekke’de indiği yönünde olsa da, Felak Suresi gibi Medine’de indiğini savunan âlimler de mevcut. Felak ve Nas sureleri birlikte “Muavvizeteyn” ve “Mukaşkışeteyn” isimleriyle anılıyor.
Nas Suresi’nin ana konusu, insanı sinsice kötülüğe sürükleyen cinlerin ve insanların şerrinden Allah’a sığınma bilincini kazandırmak olarak öne çıkıyor. Sure, bireyin iç dünyasında ve sosyal çevresinde karşılaştığı olumsuz telkinlere karşı ilahi korumaya yönelmesini öğütleyen güçlü bir mesaj içeriyor.
Nas suresinin okunuşu
Bismillâhirrahmânirrahîm.
Kul e’ûżu birabbi-nnâs.
Meliki-nnâs.
İlâhi-nnâs.
Min şerri-lvesvâsi-lḣannâs.
Elleżî yuvesvisu fî sudûri-nnâs.
Mine-lcinneti ve-nnâs.
Nas suresinin Türkçe anlamı
Rahmân ve Rahîm olan Allah’ın adıyla.
De ki: İnsanların Rabbine sığınırım.
İnsanların malikine,
İnsanların ilahına;
İnsanlara kötü şeyler fısıldayan o sinsi vesvesecinin şerrinden.
O ki insanların göğüslerine (kötü düşünce, şüphe) vesvese verir.
Gerek cin, gerekse insanlardan (olan vesvesecilerin şerrinden Allah’a sığınırım.)
