Tam 81 yıl önce bugün, İkinci Dünya Savaşı’nın son haftalarında, Almanya’nın güneyindeki sessiz bir köy olan Jungholzhausen’de, tarihin tozlu raflarında unutulmaya terk edilmiş, ancak savaş hukukunun en karanlık sayfalarından birini oluşturan bir trajedi yaşandı.
ABD ordusuna bağlı birliklerin, teslim olmuş Alman askerlerini ve bazı sivilleri infaz ettiği Jungholzhausen Katliamı, "kazananların adaleti" kavramının en sarsıcı örneklerinden biri olarak varlığını koruyor.
TESLİMİYETTEN İNFAZA
1945 baharında müttefik kuvvetler Almanya’nın içlerine doğru hızla ilerliyordu. Ancak bazı bölgelerde Alman birlikleri (özellikle Waffen-SS ve gençlerden oluşan birimler) hala sert bir direnç gösteriyordu.
- Çatışma: Jungholzhausen köyü yakınlarında ABD’nin 63. Piyade Tümeni'ne bağlı 254. Piyade Alayı ile Alman birlikleri arasında şiddetli çatışmalar yaşandı. ABD askerleri, köyü ele geçirmek için beklediklerinden daha fazla kayıp verdi.
- İnfaz: Çatışmanın sonunda teslim olan Alman askerleri (kaynaklara göre sayı 13 ile 30 arasında değişmektedir; bunların bir kısmı yaralıydı) köyün dışına çıkarıldı veya sığındıkları mahzenlerde kurşuna dizildi. Öldürülenler arasında 17-18 yaşlarında genç askerlerin yanı sıra birkaç sivilin de bulunduğu iddia edilmektedir.
İNTİKAM VE VAHŞET
Katliamın arkasındaki ana motivasyon, savaşın sonuna gelmiş olmanın yarattığı psikolojik gerilim ve "intikam" duygusuydu.
1. Ağır Kayıplar: ABD birliğinin çatışma sırasında çok sayıda subay ve asker kaybetmesi, askerler arasında büyük bir öfkeye yol açtı.
2. SS Nefreti: ABD askerleri arasında "Waffen-SS" birimlerine karşı genel bir "esir almama" eğilimi vardı. Jungholzhausen’deki direnişçilerin bir kısmının SS mensubu olması, infaz kararını tetikleyen temel unsurdu.
3. Savaş Yorgunluğu: Yıllarca süren savaşın yarattığı duygusal körleşme, teslim olan düşmanı "yük" olarak görme eğilimini artırmıştı.
DÜNYADAN GİZLENME VE ORTAYA ÇIKIŞ
Jungholzhausen, müttefiklerin işlediği savaş suçları arasında en başarılı şekilde örtbas edilenlerden biridir.
- Resmi Raporlar: ABD ordu kayıtlarında bu olay uzun süre basit bir "çatışma zayiatı" olarak gösterildi. Olayı gören tanıklar susturuldu veya ifadeleri ciddiye alınmadı.
- Cezasızlık: Olaydan sorumlu olduğu iddia edilen subaylar veya erler hakkında hiçbir zaman resmi bir askeri mahkeme (Court-Martial) kurulmadı. ABD ordusu, kendi askerlerinin işlediği suçları soruşturmak yerine, dikkati Nazi Almanyası’nın devasa suçlarına (Holokost ve esir kampları) çekmeyi tercih etti.
- Gizlilik Duvarı: Katliamla ilgili belgeler onyıllarca "gizli" statüsünde kaldı ve ancak 1990'lı yıllardan sonra bağımsız tarihçilerin (özellikle Klaus-Dietmar Henke ve Jürgen Zarusky gibi isimler) araştırmalarıyla gün yüzüne çıktı.
ALMANYA'DA TEPKİLER
Almanya’da Jungholzhausen Katliamı, uzun süre bir "tabu" olarak kaldı. İşgal altındaki bir ülkede müttefik suçlarını dile getirmek hem tehlikeliydi hem de toplumun geri kalanı kendi suçluluk duygusuyla meşguldü.
- Sessiz Yas: Köy halkı ve kurban yakınları, on yıllarca sessizce yas tuttu.
- Modern Anma: Günümüzde Jungholzhausen’de kurbanlar için mütevazı bir anıt bulunmaktadır. Alman kamuoyu, bu olayı Nazi suçlarını hafifletmek için değil, savaşın her iki taraf için de nasıl bir canavarlık üretebileceğini anlamak için bir ibret vesikası olarak kabul etmektedir.
SORUMLU KİŞİLER
- 63. Piyade Tümeni (Blood and Fire): Bölgeyi ele geçiren ana müttefik tümeni.
- 254. Piyade Alayı: İnfazı gerçekleştiren askerlerin bağlı olduğu alt birim.
- Yerel Komutanlar: İnfaz emrini doğrudan veren veya göz yuman düşük ve orta rütbeli subaylar (İsimleri askeri arşivlerde karartılmış veya netleştirilmemiştir).
AZ BİLİNENLER
- "Mahzende İnfaz": Katliamın en dehşet verici detayı, ağır yaralı bazı Alman askerlerinin köydeki bir evin mahzeninde sedyeleri üzerindeyken kurşunlanmış olmasıdır. Bu durum, olayın "çatışma anındaki öfke patlaması" değil, sistemli bir infaz olduğunu kanıtlamaktadır.
- Amerikalı Bir Vicdan: Yıllar sonra bazı Amerikalı savaş gazileri, Jungholzhausen’de gördükleri karşısında dehşete düştüklerini ve bu suçun ağırlığını hayat boyu taşıdıklarını itiraf etmişlerdir.
- Kurbanların Kimliği: Öldürülenlerin bir kısmının, savaşın son günlerinde zorla askere alınan ve neredeyse hiç eğitim almamış olan gençlerden oluşması, trajedinin boyutunu artırmaktadır.
Jungholzhausen Katliamı, "Savaşta sadece kaybedenler suç işlemez" gerçeğinin en acı kanıtlarından biri olarak tarihteki yerini almıştır. Adalet hiçbir zaman yerini bulmasa da, hakikatin ortaya çıkması kurbanların hatırası için en büyük teselli olmuştur.
