Üçüncü Reich’ın Kanlı Eşiği: Uzun Bıçaklar Gecesi

Bundan tam 92 yıl önce bugün, 30 Haziran 1934 gecesi, modern siyasi tarihin en acımasız ve en organize tasfiye operasyonlarından biri başladı. Adolf Hitler, iktidar basamaklarını tırmanırken kendisini omuzlarında taşıyan öz ordusunu, yani kahverengi gömlekli paramiliter gücü SA (Fırtına Birlikleri) ve onun hırslı lideri Ernst Röhm'ü tek bir gecede vahşice budadı.

Tarihe Uzun Bıçaklar Gecesi (Nacht der langen Messer) veya resmi Nazi terminolojisiyle "Röhm Darbesi" olarak geçen bu kanlı temizlik, sadece Nazi partisinin kendi iç hesaplaşması değil; Hitler'in Almanya üzerindeki mutlak ve rakipsiz diktatörlüğünü ilan ettiği, hukukun tamamen rafa kaldırıldığı dönüm noktası oldu. Birkaç gün süren ve en az 85 (tahminlere göre yüzlerce) üst düzey siyasetçinin infazıyla sonuçlanan bu operasyonun nedenlerini, Hitler'in karanlık planını ve az bilinen şaşırtıcı detaylarını inceliyoruz.

DEVRİMİN İKİ YÜZÜ

1933 yılında şansölye olan Hitler, devletin dizginlerini eline almıştı ama önünde aşılması gereken iki büyük güç odağı ve ciddi bir kriz vardı:

• SA ve Ernst Röhm Tehdidi: Sayıları 3 milyonu aşan SA (Fırtına Birlikleri), resmi Alman ordusundan (Reichswehr) kat kat büyüktü. SA’in lideri Ernst Röhm, fanatik bir askerdi ve Hitler’in kapitalistlerle, eski aristokratlarla yaptığı ittifaklardan nefret ediyordu. Röhm, kapitalist düzenin yıkılacağı "İkinci bir Devrim" istiyor ve SA'in resmi Alman ordusunun yerini almasını talep ediyordu.
• Düzenli Ordunun (Reichswehr) Muhtırası: Alman ordusunun elit Prusyalı generalleri, sokak serserilerinden oluşan SA’in ordunun yerini alma fikrinden dehşete düşmüştü. Ordunun generalleri ile Cumhurbaşkanı Paul von Hindenburg, Hitler’e net bir ültimatom verdi: "Ya sokaklardaki bu kahverengi gömlekli kaosu durdurursun ya da ordu yönetime el koyar."
• İktidarı Sağlama Alma Arzusu: Yaşlı Cumhurbaşkanı Hindenburg ölmek üzereydi. Hitler’in onun yerine geçebilmesi için düzenli ordunun tam desteğine ihtiyacı vardı. Hitler, orduyu kazanmak için en eski dostu Röhm’ü feda etmek zorunda olduğunu anladı.

KOLİBRİ OPERASYONU

Hitler, Himmler (SS lideri) ve Göring ile birlikte gizli bir tasfiye planı hazırladı. Operasyonun kod adı "Kolibri" (Sinek Kuşu) idi.

Planın kusursuz işlemesi için, Röhm’ün Hitler’e karşı silahlı bir darbe hazırlığında olduğuna dair sahte belgeler ve istihbarat raporları bizzat Reinhard Heydrich tarafından üretildi. Hitler, SA liderlerini şüphe çekmemek için Münih yakınlarındaki Bad Wiessee kasabasında bulunan Hanselbauer Oteli'nde bir "sağlık ve dinlenme" konferansına davet etti. Röhm ve kurmayları, liderleri Hitler ile dostça bir toplantı yapacaklarını sanarak otele yerleştiler.

Otel Baskını

30 Haziran 1934 - Saat 06:30

Hitler, yanına aldığı SS birlikleriyle şafak vakti Hanselbauer Oteli'ni bizzat bastı. Yatağından fırlayan Ernst Röhm'ün kapısını vuran Hitler, ona "Tutuklusun!" diye bağırdı. SA liderleri ne olduğunu anlayamadan yataklarından toplanıp Münih'teki Stadelheim Hapishanesi'ne götürüldü.

Genişleyen İnfaz Listeleri

30 Haziran - 2 Temmuz 1934

Berlin ve Münih başta olmak üzere Almanya genelinde SS ve Gestapo timleri önceden hazırlanmış listelerle harekete geçti. Sadece SA liderleri değil, Hitler'in geçmişte kuyruk acısı olduğu eski şansölye Kurt von Schleicher gibi muhafazakar siyasetçiler de evlerinde kurşuna dizildi.

Röhm'ün Son Anı

1 Temmuz 1934

Hitler, eski dostu Röhm'ün doğrudan infaz edilmesine önce çekindi. Hücresine tek kurşun dolu bir tabanca bırakılarak intihar etmesi istendi. Röhm, "Beni Adolf vuracaksa vursun" diyerek reddetti. Bunun üzerine içeri giren iki SS subayı tarafından vurularak öldürüldü.

Hukukun Katli

3 Temmuz 1934

Hitler kabinesini topladı ve tek maddelik bir kanun çıkardı: "Devletin kendisini korumak için 30 Haziran, 1 ve 2 Temmuz'da aldığı önlemler hukuka uygundur." Böylece yargısız infazlar geriye dönük olarak yasallaştırıldı.

KORKUNUN İMPARATORLUĞU

Uzun Bıçaklar Gecesi, Nazi Almanyası'nın karakterini tamamen değiştiren sarsıcı sonuçlar doğurdu:

Devlerin Çarpışması: Barbarossa Harekâtı

İçeriği Görüntüle

• SS'in Yükselişi: Operasyonu kusursuz yöneten SS (Schutzstaffel), bu tarihten sonra SA'in gölgesinden çıkarak doğrudan Hitler'e bağlı, devlet içinde devlet olan en korkunç güç odağı haline geldi. Heinrich Himmler gücün zirvesine çıktı.
• Ordunun Ruhunu Teslim Etmesi: Düzenli ordu (Reichswehr), SA’den kurtulduğu için başlangıçta sevindi. Ancak çok büyük bir hata yaptıklarını geç anladılar. Ağustos 1934'te Hindenburg ölünce, tüm Alman askerleri anayasaya veya devlete değil, doğrudan "Adolf Hitler’in şahsına" sadakat yemini etmek zorunda bırakıldı. Ordu, diktatörün esiri oldu.
• Mutlak Meşruiyet Kaybı: Rejim, açıkça cinayet işleyebileceğini ve bunu "hukuk" kılıfına uydurabileceğini gösterdi. Almanya'da Hitler'e muhalefet edebilecek hiçbir sivil veya askeri mekanizma kalmadı.

AZ BİLİNENLER

İsim Karışıklığı Kurbanı Bir Eleştirmen

İnfaz listeleri o kadar aceleyle ve hırsla hazırlanmıştı ki, korkunç bir isim karışıklığı yaşandı. SS timleri, rejim muhalifi olan Dr. Willi Schmidt'i arıyordu. Ancak Münih'te yaşayan ve siyasetle hiçbir alakası olmayan, tanınmış müzik eleştirmeni Wilhelm Eduard Schmid'in evini bastılar. Talihsiz müzik eleştirmeni karısının ve çocuklarının gözü önünde götürüldü ve infaz edildi. Naziler daha sonra aileye "yanlışlık oldu" diyerek özür niyetine bir miktar para gönderdi.

Röhm’ün Gizlenen Eşcinselliğinin Siyasi Silah Yapılması

Ernst Röhm'ün eşcinsel olduğu Nazi partisi içinde yıllardır biliniyordu ve Hitler buna o güne kadar "Benim ordumun başında bir savaşçı var, ahlak bekçisi değil" diyerek göz yumuyordu. Ancak tasfiye gecesi halkın tepkisini çekmemek için propaganda makinesi devreye sokuldu. Baskın yapılan otel odalarında SA liderlerinin yataklarında genç erkeklerle yakalandığı iddia edildi ve operasyon halka "Parti içindeki ahlaksız saptıkları temizleme operasyonu" olarak sunuldu.

Geceye Adını Veren Şiirsel / Mitolojik Köken

"Uzun Bıçaklar Gecesi" ifadesi aslında Nazi partisinin uydurduğu bir isim değildir. Kökleri Kelt mitolojisine ve Kral Arthur efsanelerine dayanır. Efsaneye göre Saksonlar, Britanyalı liderlerle barış yemeği yemek üzereyken pelerinlerinin altında gizledikleri "uzun bıçakları" çıkararak muhataplarını kalleşçe katletmişlerdir. Alman halkı, rejimin bu kalleşçe baskınını gizlice bu tarihi efsaneye benzeterek adlandırmıştır.

Eski Şansölyenin Yatak Odası Suikastı

Hitler'den önce Almanya Şansölyesi olan General Kurt von Schleicher, Nazi rejiminin ordu üzerindeki kontrolüne karşı çıkabilecek tek isimdi. 30 Haziran günü evinin kapısı çalındı. Kapıyı açan hizmetçiyi iten SS subayları doğrudan yatak odasına girerek Schleicher'ı ve onu korumak için önüne atlayan eşi Elisabeth'i yataklarında kurşun yağmuruna tutarak öldürdü.

GÜÇ DENGESİ DEĞİŞİMİ

Tarihin Korkunç İtirafı:

Katliamdan iki hafta sonra, 13 Temmuz 1934'te Reichstag'da (Parlamento) konuşan Adolf Hitler, diktatörlüğünün yeni hukukunu dünyaya küstahça şu sözlerle haykırıyordu: "O yirmi dört saat boyunca Alman ulusunun yüksek adalet mercii bizzat bendim!"

Uzun Bıçaklar Gecesi, bir diktatörün gücü ele geçirmek için en yakın yol arkadaşlarını bile nasıl birer piyon gibi harcayabileceğinin, hukukun bir gecede nasıl bir infaz mekanizmasına dönüştürülebileceğinin dünya tarihindeki en karanlık ve ibretlik vesikasıdır.