Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu, Türk Kızılay'ın faaliyetlerini ve kurumsal yapısını yeniden düzenleyen kanun teklifini kabul etti. Meclis'te gerçekleştirilen görüşmelerin tamamlanmasının ardından yasalaşan düzenleme, Kızılay'ın insani yardım faaliyetlerinden afet yönetimindeki rolüne, kurumsal haklarından kamu kurumlarıyla ilişkilerine kadar çeşitli alanlarda yeni hükümler içeriyor.
Meclis Başkanvekili Tekin Bingöl başkanlığında toplanan Genel Kurul'da, gündem dışı konuşmaların ve siyasi parti temsilcilerinin değerlendirmelerinin ardından Türk Kızılay Kanunu Teklifi ele alındı. Milletvekillerinin görüşlerini dile getirdiği oturumda yapılan değerlendirmeler sonucunda teklif kabul edilerek kanunlaştı.
Kızılay'ın faaliyet alanı yeniden tanımlanıyor
Yeni kanunla Türk Kızılay'ın temel faaliyet amacı ve sorumlulukları daha kapsamlı bir çerçeveye kavuşturuluyor. Düzenleme doğrultusunda kurumun; uluslararası hukuk ve Türkiye'nin taraf olduğu sözleşmeler kapsamında hiçbir ayrım gözetmeden ihtiyaç sahiplerine yardım ulaştırması, afet ve acil durumlarda ortaya çıkan mağduriyetlerin giderilmesine katkı sağlaması hedefleniyor.
Kızılay'ın görevleri arasında savaş dönemlerinde vatandaşların karşılaştığı olumsuzlukların azaltılması, hastalıkların önlenmesi ve toplumun sağlık koşullarının iyileştirilmesi de yer alıyor.
Ayrıca uluslararası sözleşmelerle Kızılay'a tanınan hak ve yükümlülüklere sahip başka bir tüzel kişiliğin kurulmasına izin verilmeyecek. Kurumun Türk Kızılay, Türkiye Kızılay Derneği, Türkiye Kızılay Cemiyeti ve Kızılay isimlerini kullanabilmesi de kanun kapsamında güvence altına alınıyor.
Kızılay'ın adı, bayrağı ve ambleminin uluslararası sözleşmelerden kaynaklanan hak ve ayrıcalıklardan yararlanması, tarafsızlık ve koruma işareti niteliğinin korunması da düzenlemenin önemli başlıkları arasında bulunuyor.
Kızılay'ın isim ve ambleminin izinsiz kullanımına yasak
Kanunla birlikte Türk Kızılay'ın kurumsal sembollerinin korunmasına yönelik hükümler de getiriliyor. Buna göre Kızılay'ın adı, bayrağı ve amblemi, kurum tarafından oluşturulan kuruluşlar dışında kalan gerçek ve tüzel kişilerce herhangi bir amaçla izinsiz kullanılamayacak.
Bu düzenlemeyle kurumun ulusal ve uluslararası alandaki kimliğinin, tarafsızlık ilkesinin ve insani yardım faaliyetleri kapsamında sahip olduğu koruma işaretlerinin güvence altına alınması amaçlanıyor.
Savaş esirleri ve kayıplar için arabuluculuk yapacak
Yeni kanun, Türk Kızılay'ın savaş ve çatışma dönemlerinde üstleneceği insani görevleri de ayrıntılı biçimde belirliyor.
Düzenlemeye göre Kızılay; savaş esirlerinin ve sivillerin tutulduğu yerleri ziyaret edebilecek, bu alanlardaki koşulları takip edebilecek ve aileler arasındaki iletişimin sürdürülmesine yardımcı olabilecek. Ayrıca kayıp kişilerin araştırılması, insani yardım ulaştırılması, esir değişimleri ve ailelerin yeniden bir araya getirilmesi süreçlerinde aracı rol üstlenecek.
Bu görevlerin yerine getirilmesi amacıyla kurum, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarıyla imzalayacağı protokoller çerçevesinde gerçek kişilere ait gerekli verilere erişebilecek. Ancak veri erişimi, yalnızca ilgili görevin yerine getirilmesi için ihtiyaç duyulan bilgilerle ve yetkilendirilmiş kişiler tarafından sınırlandırılacak.
Afet ve savaş dönemlerinde çalışan Kızılay personeline tazminat
Kanunun dikkat çeken düzenlemelerinden biri de olağanüstü koşullarda görev yapan Kızılay çalışanlarını ilgilendiriyor.
Afet, savaş, çatışma ve benzeri olağanüstü dönemlerde görev üstlenen personele tazminat ödenmesi öngörülüyor. Böylece zorlu koşullarda insani yardım faaliyetlerini sürdüren çalışanlara yönelik mali destek konusunda yasal düzenleme yapılmış oluyor.
Kızılay'ın kuruluş amacı, temel ilkeleri, görevleri ve teşkilat yapısına ilişkin ayrıntıların ise kurumun Tüzüğü'nde düzenlenmesi kararlaştırılıyor. Söz konusu Tüzük, Cumhurbaşkanı'nın onayına sunulacak.
Kızılay yöneticileri sosyal yardımlaşma vakıflarında görev alacak
Kanun teklifi kapsamında Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu'nda da değişiklik yapılıyor.
Yeni düzenlemeye göre Kızılay şube ve temsilciliklerinin bulunduğu illerde, il merkez şube başkanı ile ilçe şube başkanları sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarının mütevelli heyetlerinde üye olarak görev yapacak.
Bu adımla Kızılay'ın yerel düzeyde yürüttüğü yardım faaliyetleri ile sosyal yardımlaşma mekanizmaları arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesi hedefleniyor.
Kızılay'dan afet dönemlerinde doğrudan hizmet ve ürün alımı yapılabilecek
Yeni kanun, Türk Kızılay'ın afet ve acil durumlarda üstleneceği lojistik ve tedarik faaliyetlerine ilişkin önemli kolaylıklar da getiriyor.
Düzenleme kapsamında afetlere hazırlık, müdahale ve olağanüstü dönemlerde ihtiyaçların hızlı karşılanması amacıyla Kızılay tarafından doğrudan üretilen belirli ürün ve hizmetler stratejik nitelikte alım kapsamına alınacak.
İlk yardım hizmetleri, afet lojistiği ve geçici barınmaya yönelik ürün ve hizmetler bu kapsamda değerlendirilecek. Söz konusu alımlar, Kamu İhale Kanunu hükümlerine tabi olmadan doğrudan Türk Kızılay'dan veya kurumun iktisadi işletmeleri, iştirakleri ve şirketlerinden gerçekleştirilebilecek.
Ancak bu alımların sınırsız bir yetki çerçevesinde yürütülmesi öngörülmüyor. Afetin niteliği, aciliyeti ve ihtiyaçların boyutu dikkate alınarak işlemlerin şeffaflık, rekabet, eşit muamele ve kamuoyu denetimi ilkelerine uygun biçimde gerçekleştirilmesi gerekiyor.
Ayrıca kaynakların verimli kullanılması ve ihtiyaçların uygun koşullarda zamanında karşılanması için ilgili bakanlık ile Türk Kızılay arasında koordinasyon ve protokoller oluşturulacak.
TBMM'deki görüşmeler tamamlandı
Türk Kızılay'ın kurumsal yapısını, faaliyetlerini ve olağanüstü dönemlerdeki sorumluluklarını yeniden düzenleyen kanun teklifinin kabul edilmesiyle Meclis'teki görüşmeler sona erdi.
Meclis Başkanvekili Tekin Bingöl, teklifin yasalaşmasının ardından Genel Kurul birleşimini ertesi gün yeniden toplanmak üzere kapattı.




