Etlik Şehir Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Tolga Köle, tatilin çocuklar için eğlenceli bir süreç olsa da en sık karşılaşılan sorunun uyku düzeninin bozulması olduğunu söyledi.
Okul döneminde sabah saatleri ve servis düzeninin çocuklar için birer “sosyal zamanlayıcı” görevi gördüğünü belirten Köle, tatille birlikte bu düzenin ortadan kalktığını, çocukların daha geç yatıp daha geç kalkmaya başladığını ifade etti.
Ekran ve mavi ışık uyku hormonunu baskılıyor
Tatil süresince televizyon, telefon ve tablet kullanımının ciddi şekilde arttığına dikkat çeken Köle, “Ekranlardan yayılan mavi ışık, uykuyu düzenleyen melatonin hormonunu baskılıyor. Bu da uykuya geçişi zorlaştırıyor, uyku kalitesini düşürüyor” dedi.
Aynı zamanda fiziksel aktivitenin azalmasının çocukların yeterince yorulmamasına neden olduğunu, bunun da uykuya dalma süresini uzattığını belirtti.
Beslenme ve düzensiz saatler uyku kalitesini düşürüyor
Uyku düzenindeki bozulmanın öğün saatlerini de etkilediğini söyleyen Köle, geç saatlerde tüketilen ağır yiyecekler, atıştırmalıklar ve yüksek karbonhidratlı besinlerin uyku kalitesini olumsuz etkilediğini aktardı.
Tatil döneminde uyku saatlerinin tamamen serbest bırakılmaması gerektiğini vurgulayan Köle, “Uyku saatlerinde en fazla 60-90 dakikalık bir esneme yapılabilir. Uyku öncesi bir saat ekranlar kapatılmalı, loş ışıkta kitap okuma, aile içi sohbet veya sakin müzik gibi aktiviteler tercih edilmeli” diye konuştu.
Uyku akademik başarı ve gelişim için kritik
Uykunun beyin gelişimi, hafıza, dikkat ve öğrenme üzerinde belirleyici bir rolü olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Köle, düzenli uykunun aynı zamanda büyüme, bağışıklık sistemi ve duygusal denge için de gerekli olduğunu söyledi.
6-12 yaş grubundaki çocukların günde 9-12 saat, 13-18 yaş grubundakilerin ise 8-10 saat uyumasının önerildiğini belirten Köle, bozulan uyku düzeninin okula uyumu geciktirdiğini, erken dönemde davranışsal ve bilişsel bozulmalara yol açabildiğini ifade etti.
Okula dönüş sürecinin kademeli planlanması gerektiğini dile getiren Köle, okuldan 4-5 gün önce her gün 15-20 dakikalık erken yatışlarla uyku düzeninin yeniden sağlanabileceğini belirtti.
Uykuya dalmada kronik zorluk, horlama, nefes kesilmesi, sık uyanma ya da günlük işlevselliği bozan durumlar ile kaygı ve depresyon belirtilerinde mutlaka hekime başvurulması gerektiğini sözlerine ekledi.
