Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi'nde sürdürülebilirlik ve çevre kirliliğiyle mücadele kapsamında yürütülen bilimsel çalışmalar, tarımsal atıkları teknolojik bir ürüne dönüştürdü. Üniversitenin akademisyenleri, ekonomik değeri bulunmayan tarımsal atıklardan karbondioksit ve hidrojen depolayabilen karbon köpük üretmeyi başardı.
Üniversitenin Sürdürülebilirlik Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Şenay Balbay ile Merkezi Araştırma Laboratuvarı Uygulama ve Araştırma Merkezi Öğretim Görevlisi Dr. Büşra Şensoy Gün tarafından yürütülen çalışma, hem tarımsal atıkların ekonomiye kazandırılmasını hem de karbon salınımının azaltılmasını amaçlıyor.
Tarımsal atıklar teknolojik ürüne dönüştürüldü
Çalışmanın temelinde, hasat sonrasında tarlalarda bırakılan tarımsal atıkların çevreye verdiği zararın azaltılması yer alıyor. Tarlada kalan atıkların bozunarak metan gazı salımını artırdığına dikkat çeken akademisyenler, bu atıkları katma değerli bir ürüne dönüştürmek için harekete geçti.
Yapılan çalışmalar sonucunda, literatürde "Senay process" adıyla yer alan yöntemle karbon köpük üretildi. Üretim aşamasında denemeleri gerçekleştirilen ürünün içerisine hem karbondioksit hem de hidrojen gazının depolanabildiği belirtildi.
Karbon köpük karbon salınımını azaltabilecek
Prof. Dr. Şenay Balbay, tarımsal atıkların tarlada bırakılmasının karbon ayak izini ciddi ölçüde artırdığını belirterek, bu atıkların ekonomik değeri olan teknolojik ürünlere dönüştürülmesinin önemine dikkat çekti. Karbon köpük sayesinde havadaki karbondioksitin depolanabildiğini ifade eden Balbay, bu teknolojinin karbon ayak izinin azaltılmasına katkı sağlayabileceğini söyledi.
Balbay ayrıca, firmaların fosil yakıt kullanımı ve karbon salınımına neden olan faaliyetleri nedeniyle karbon vergisi ödediğini hatırlattı. Üretim süreçlerinde karbon köpük kullanılması durumunda işletmelerin karbon salınımını azaltarak vergi yüklerini düşürebileceğini ifade etti.
Su arıtma ve savunma sanayisinde kullanılabilecek
Karbon köpüğün kullanım alanının yalnızca karbon depolamayla sınırlı kalmayacağı belirtiliyor. Ürünün su arıtma sistemlerinde, ses yalıtım malzemelerinde ve savunma sanayisinde kullanılan kompozit malzemelerin üretiminde de değerlendirilebileceği kaydedildi. Çok yönlü kullanım potansiyeline sahip karbon köpüğün, farklı sektörlerde çevre dostu teknolojilerin geliştirilmesine katkı sunması hedefleniyor.
Yeni hedef mikroplastikleri tutmak
Projede bir sonraki aşama ise mikroplastik kirliliğiyle mücadele olacak. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Öğretim Görevlisi Dr. Büşra Şensoy Gün, karbon köpüğün mikroplastikleri tutabilmesi üzerine yeni bir çalışma yürüttüklerini açıkladı. Özellikle tekstil atölyeleri ve fabrikalardan kaynaklanan atık suların arıtılmasına odaklandıklarını belirten Gün, mikroplastiklerin karbon köpüğe tutunmasını sağlayacak yöntem geliştirdiklerini ifade etti.
Yakın zamanda sonuçlanması beklenen proje ile karbon köpüğün atık su arıtma süreçlerinde de kullanılmasının önü açılabilecek. Böylece tarımsal atıklardan elde edilen teknolojik ürünün, hem karbon salınımıyla hem de mikroplastik kirliliğiyle mücadelede değerlendirilmesi amaçlanıyor.




