İran ve Yahudiler (ardından modern İsrail) arasındaki ilişki, tarihin en ilginç "u dönüşlerinden" birine sahiptir. 2500 yıl öncesinin en büyük dostluğundan, bugünün en sert düşmanlığına uzanan bu süreç tarihte çok görünmez.
KURTARICI PERSLER
Yahudiler için Pers İmparatorluğu bir düşman değil bir kurtarıcıdır. M.Ö 539 yılında Pers İmparatoru Büyük Kiros, Babil'i fethetti ve sürgündeki Yahudilere özgürlüklerini geri verdi. Kiros ayrıca Yahudilerin Süleyman Tapınağı'nı yeniden inşa etmesine izin verdi ve yardım etti.
Kiros, Yahudiler için o kadar önemli bir figür haline gelmiştir ki Tevrat'ta ondan "Tanrı’nın meshedilmiş kulu" (Messiah) olarak bahsedilir. Bu, Yahudi olmayan bir lider için kullanılan nadir ve çok yüce bir sıfattır.
İSRAİL VE İRAN'IN DOSTLUĞU
İsrail Devleti kurulduğunda, İran (Pehlevi Hanedanlığı dönemi) ile ilişkiler oldukça yakındı. Bu dostluk, "Düşmanımın düşmanı dostumdur" mantığına dayanan Çevre Stratejisi üzerine kuruluydu.
İran, Türkiye'nin ardından İsrail'i tanıyan ikinci Müslüman çoğunluklu ülkeydi. İki ülke askeri ve sivil endüstri alanında ortak çalışmalar gerçekleştiriyor hatta MOSSAD ve o dönemki İran istihbarat servisi SAVAK ortak operasyonlar yapıyordu.
EZELİ VE KANLI DÜŞMAN
1979 yılında İran'da 'İslam Devrimi' gerçekleşti ve iki ülke arasındaki ilişkiler tamamen tersine döndü. İran, ABD'yi 'Büyük Şeytan' ve İsrail'i 'Küçük Şeytan' olarak adlandırdı. Tahran'da bulunan İsrail Büyükelçiliği'ne el konuldu ve FKÖ'ye (Filistin Kurtuluş Örgütü) verildi.
Geçtiğimiz yıla kadar iki ülke sadece vekalet savaşlarında karşı karşıya gelmişti fakat 2025 yılının yaz ayından itibaren İran ve İsrail fiilen savaşmaya başladı. İsrail'in İran'ın dini lideri Ali Hamaney'i öldürmesi ise iki ülke arasındaki bu savaşın daha da büyümesine yol açtı. Her iki ülkede birbirinin önemli tesislerini ve şehirlerini vurmaya devam ediyor.
İLGİNÇ BİLGİ
Devrimden sonra İran ve İsrail'in aralarındaki bağ kopmasına rağmen özellikle İran-Irak savaşında Irak'ın kazanmasını istemeyen İsrail, ABD'yi İran'a silah satma konusunda ikna etmiş ve silahların teslimi için arabuluculuk yapmıştır.