New York Times tarafından analiz edilen görüntülerde, İsrail ordusunun Lübnan'ın farklı bölgelerinde beyaz fosfor içerikli mühimmat kullandığı iddia edildi. Haberde, özellikle yaklaşık 40 bin kişinin yaşadığı Nebatiye kentinde çekilen ve doğrulanan sosyal medya görüntülerinde beyaz fosfora özgü yoğun duman izlerinin tespit edildiği belirtildi.
Söz konusu görüntülerin, İsrail güçlerinin bölgedeki stratejik öneme sahip Beaufort Kalesi çevresindeki operasyonları sırasında kaydedildiği öne sürüldü. Ayrıca Sur kenti ile El-Kuleyha, Hıyam ve Yohmor çevresinde de benzer mühimmat kullanımına ilişkin bulguların bulunduğu ifade edildi.
Uluslararası hukuk açısından tartışma yaratıyor
Haberde yer alan değerlendirmelere göre beyaz fosfor, havayla temas ettiğinde kendiliğinden tutuşan ve söndürülmesi oldukça zor olan bir madde olarak biliniyor. Askeri operasyonlarda duman perdesi oluşturmak veya hedef bölgelerde yangın çıkarmak amacıyla kullanılan mühimmatın kullanımı tamamen yasak olmasa da, sivillerin bulunduğu alanlarda kullanılması uluslararası insancıl hukukun ihlali olarak değerlendirilebiliyor.
Gazete, Lübnan'ın dört farklı bölgesine ilişkin koordinatları İsrail makamlarına ileterek açıklama talep ettiğini ancak herhangi bir yanıt alamadığını aktardı. İncelenen görüntülerde havada infilak eden mühimmatlardan aşağıya doğru yanan fosfor parçacıklarının yayıldığı ve bunun daha önce kullanılan Amerikan üretimi mühimmatlarla benzerlik gösterdiği kaydedildi.
Sağlık ve çevre üzerindeki etkileri dikkat çekiyor
Konuya ilişkin daha önce yayımlanan raporlarda da beyaz fosfor mühimmatının bölgede kullanıldığına dair bulgular yer almıştı. İnsan hakları kuruluşları, bu tür mühimmatların siviller üzerindeki etkilerine dikkat çekerken, daha güvenli alternatiflerin bulunduğunu savunuyor.
Lübnan hükümeti de beyaz fosfor kullanımına ilişkin endişelerini birçok kez Birleşmiş Milletler ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi nezdinde gündeme taşıdı. Resmi verilere göre ülkenin güneyinde yüzlerce yangının bu mühimmat nedeniyle çıktığı öne sürüldü.
Öte yandan Dünya Sağlık Örgütü, beyaz fosforun insan dokusuyla temas ettiğinde ciddi yanıklara yol açabileceğini, solunması halinde ise solunum yolları ve gözlerde ağır hasara neden olabileceğini belirtiyor. Bu nedenle mühimmatın kullanımına ilişkin uluslararası tartışmalar devam ediyor.