Facebook ve Instagram'ın çatı şirketi Meta, sosyal medya platformlarının "çocuklara zarar verdiği" iddialarıyla açılan davada uzlaşma sağladı.
NEDEN DAVA EDİLDİ?
California eyaletinin Oakland kentindeki bölge mahkemesinde gerçekleşen davanın nedeni; Meta’nın, Facebook ve Instagram’ı gençlerde ve çocuklarda psikolojik bağımlılık yaratacak şekilde bilerek tasarladığı ve yarattığı ruh sağlığı krizini halktan gizlediği iddiasına dayanıyor.
Mahkemede delil olarak sunulanlar;
-
Kasıtlı Bağımlılık Tasarımı: Meta’nın; sonsuz kaydırma (infinite scroll), otomatik oynatma, durmaksızın gönderilen bildirimler ve algoritmik öneriler gibi özellikleri gençleri ekrana kilitlemek için bilerek kullandığı öne sürüldü.
-
Ruh Sağlığına Verilen Zarar: Bu tasarım tercihlerinin çocuklarda ve gençlerde kaygı (anksiyete), depresyon, beden algısı bozukluğu, uyku bozuklukları, yeme bozuklukları ve özkıyım eğilimlerini tetiklediği belirtildi.
-
Yanıltıcı Beyanlar ve Gizlilik İhlali: Şirketin platformların güvenliği konusunda kamuoyunu ve ebeveynleri yanılttığı, aynı zamanda 13 yaş altındaki çocukların kişisel verilerini yasadışı şekilde topladığı iddia edildi.
ANLAŞMAYA VARILDI! 18 MİLYAR DOLAR ÖDENECEK
Meta tarafından yapılan açıklama ile birlikte şirketin yaklaşık 18 Milyar Dolar tazminat ödeyeceği ve bazı kısıtlamalar getireceği duyuruldu. Şirket ayrıca, TikTok ve YouTube gibi rakiplerinde benzer adımlar atması için bir çağrıda bulundu.
ALINACAK ÖNLEMLER NELER?
Meta, 18 yaş altı kullanıcılar için büyük kısıtlamalara gitmeye hazırlanıyor. İddialara göre Meta'nın planladığı kısıtlamalar;
-
Günlük 2 Saat Sınırı: 18 yaş altındaki kullanıcılar için Facebook ve Instagram'da günlük varsayılan ekran süresi üst sınırı 2 saat olacak (mesajlaşma uygulamaları hariç).
-
Gece Erişimi Engeli: Gece 00.00 ile sabah 06.00 saatleri arasında genç hesapların platformlara erişimi varsayılan olarak engellenecek.
-
Bildirim Kısıtlamaları: Okul saatlerinde ve gece 22.00 - 07.00 arasında gençlere gönderilen anlık bildirimler kapatılacak.
-
Zorunlu Mola Uyarıları: 15 dakikalık kesintisiz kullanım sonrasında ve gün içinde belirli aralıklarla (60 ve 90. dakikalarda) "üretken mola" uyarıları verilecek.
-
Estetik ve Beğeni Kısıtlamaları: Plastik cerrahi/güzellik filtrelerinin kullanımı sınırlandırılacak ve gönderilerdeki görünür "beğeni" sayıları gizlenecek.
-
Ebeveyn Denetimi: Ebeveynler, doğrulanmış hesaplar üzerinden bu süre kısıtlamalarını ve güvenlik ayarlarını doğrudan yönetme yetkisine sahip olacak.
TIKTOK VE YOUTUBE NE YAPACAK?
Meta duyurduğu metinde sosyal medya sektöründeki rakiplerinden TikTok ve YouTube'a da bu kısıtlamalara uyması için bir çağrı yaptı. İki şirketten de herhangi bir yanıt gelmedi.
TikTok ve YouTube'un ne karar alacağı ise henüz gizemini koruyor. Kısıtlamaya gitmemeleri durumunda her iki şirketinde Meta ile aynı dava sürecini yaşayacağı iddia edildi.
