Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın ev sahipliğinde gerçekleştirilen COP31'de, atıkların kaynağında ayrıştırılması için Mavi ve Yeşil Bölge'de kapsamlı bir sistem oluşturuldu. İç ve dış mekanlara metal, plastik, kağıt ve organik atıkların ayrı ayrı toplanabilmesi amacıyla uyarı etiketleri bulunan 600 atık ünitesi yerleştirildi.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Personel Daire Başkanı ve COP31 Mekan İşleri Sorumlusu Mahmut Erdaş, uygulamanın COP organizasyonları açısından bir ilk olduğunu belirtti. Erdaş, "Bizi diğer COP'larından ayıran en büyük özellik, ilk defa sıfır atık uygulamasının bir COP alanı içerisinde yapılması. Bu bizim için bir ilk oluyor" dedi.

Atık getirme merkezlerinde 770 litre kapasiteli konteynerlerin ve muhafaza alanlarının bulunduğunu aktaran Erdaş, sistemin hem Mavi hem de Yeşil Bölge'de uygulandığını ifade etti.

Toplanan atıkların yüzde 80'i geri dönüşüme gönderildi

COP31 alanında ilk 5 günlük süreçte yaklaşık 100 ton atık toplandı. Ayrıştırılan atıkların yüzde 80'i geri dönüşüm firmalarına gönderilirken, kalan yüzde 20'lik bölüm belediyelerin bertaraf tesislerine taşındı.

Cam, plastik, metal, kağıt, kompozit ve organik atıklar kaynağında ayrıştırılarak ilgili merkezlerde işleme alınıyor. Restoranlarda kullanılan atık yağlar da ayrı şekilde toplanıyor. Lisanslı firmalar tarafından biyodizele dönüştürülen bu yağlar, zirve alanındaki jeneratörlerde yakıt olarak değerlendiriliyor. Mahmut Erdaş, atık yağların yeniden enerji üretiminde kullanıldığını belirterek, alandaki enerji ihtiyacının biyodizel yakıtlı jeneratörlerle karşılandığını söyledi.

Organik atıklar gübre ve hayvan mamasına dönüştürülüyor

Zirve kapsamında yalnızca geri dönüştürülebilir katı atıklar değil, mutfaklardan çıkan yemek artıkları da değerlendiriliyor. Organik atıklar özel reaktörlerde işlenerek kompost gübreye dönüştürülüyor. Tüketilmeyen yemeklerden kalan uygun atıklar ise sokak hayvanları için mama haline getiriliyor.

İlk 5 günlük dönemde toplam 1,5 ton organik ürün elde edildi. Kompost üretiminde reaktör kazanlarının içerisindeki ısıtıcı sistemlerden yararlanılırken herhangi bir bakteri veya enzim kullanılmıyor. COP31 Katı Atık Merkez görevlisi Efe Öztürkan, sistemin işleyişine ilişkin yaptığı açıklamada, organik atıkların çeşitli aşamalardan geçirilerek gübre haline getirildiğini ve özellikle tarım arazileriyle ağaçlarda kullanılmak üzere dağıtıma gönderildiğini belirtti.

Temizlik çalışmaları gece elektrikli araçlarla yapılıyor

COP31'in Mavi ve Yeşil Bölgelerinde atık toplama ve temizlik çalışmaları, ziyaretçi faaliyetlerinin sona ermesinin ardından gerçekleştiriliyor. Gece 22.00 ile sabah 06.00 saatleri arasında yürütülen çalışmalarda özel elektrikli araçlar kullanılıyor. Toplanan atıklar türlerine göre ayrıştırılarak ilgili merkezlere taşınıyor. Böylece hem atık miktarının azaltılması hem de yeniden kullanılabilecek malzemelerin ekonomiye kazandırılması hedefleniyor.

Mahmut Erdaş, uygulamanın uluslararası ziyaretçiler arasında da farkındalık oluşturduğunu belirterek, 196 ülkeden gelen ziyaretçilerin bu sistemi gözlemlediğini söyledi. Erdaş ayrıca COP31 başlamadan önce yürütülen çalışmalar sonucunda organizasyon alanının sıfır atık belgesi almaya hak kazandığını ifade etti.

Uluslararası ziyaretçilerden sıfır atık uygulamasına övgü

COP31 alanındaki atık ayrıştırma sistemi, yerli ve yabancı ziyaretçilerin de ilgisini çekti. Zirveye gözlemci statüsüyle İngiltere'den katılan Elizabeth Anne Girling, sıfır atık hedefinin önemine dikkat çekerek, atık kutularındaki etiketlerin anlaşılır olmasını olumlu bulduğunu söyledi.

Üniversite öğrencisi Eylül Turan da Türkiye'nin ev sahipliğinde gerçekleştirilen iklim zirvesinde böyle bir uygulamanın hayata geçirilmesinin önemli olduğunu belirtti. Turan, atıkların ayrıştırılmasının yanı sıra hayvanlar için mama ve bitkiler için gübreye dönüştürülmesinin çevre bilinci açısından değer taşıdığını ifade etti.

Mavi Bölge'de hizmet veren bir restoranın şefi Aryen Mede ise mutfaklarında günlük 18 litre yağ kullandıklarını ve gün sonunda ortaya çıkan atık yağları organizasyon yönetimine teslim ettiklerini anlattı. Mede, Mavi ve Yeşil Bölge'de faaliyet gösteren yaklaşık 120 işletmenin atık yağlarının lisanslı firma tarafından toplanarak biyodizele dönüştürüldüğünü ve yeniden enerji üretiminde kullanıldığını kaydetti.

Muhabir: Haber Merkezi