Bahar alerjisi, burun mukozasının polen gibi havada taşınan alerjenlere karşı geliştirdiği iltihabi bir reaksiyon olarak tanımlanıyor. Alerjik bünyeye sahip kişilerde bağışıklık sistemi poleni zararlı bir unsur olarak algılıyor ve Immünoglobulin E üretimine başlıyor.
Bu süreçte devreye giren mast hücreleri, alerjenle yeniden karşılaşıldığında Histamin salgılıyor. Histaminin etkisiyle burun damarları genişliyor, mukus üretimi artıyor ve dokularda şişlik oluşarak tipik alerji belirtileri ortaya çıkıyor.
En büyük tetikleyici: Ağaç, çayır ve yabani ot polenleri
Uzmanlara göre bahar alerjisinin en önemli nedeni, yılın belirli dönemlerinde artan polen yoğunluğu. Özellikle:
- İlkbaharın başında ağaç polenleri (meşe, çınar, servi)
- İlkbahar sonu ve yaz başında çayır ve ot polenleri
Yaz sonu ve sonbaharda yabani ot polenleri (özellikle ragweed) alerjik reaksiyonları tetikliyor. Alerji riskini artıran faktörler arasında genetik yatkınlık, hava kirliliği ve sigara dumanına maruz kalma da yer alıyor.
Marttan sonbahara kadar sürebiliyor
Polen mevsimi genellikle mart ayında başlıyor ve ekim ayına kadar etkisini sürdürebiliyor.
-
Mart-Nisan: Ağaç polenler
-
Mayıs-Haziran: Çayır ve ot polenleri
- Temmuz-Ekim: Yabani ot polenleri
Bu nedenle “bahar alerjisi” olarak bilinse de semptomlar çoğu kişide uzun bir döneme yayılıyor.
Belirtiler hayat kalitesini düşürüyor
Bahar alerjisinde en sık görülen belirtiler arasında:
- Art arda gelen hapşırık nöbetleri
- Şeffaf burun akıntısı
- Burun tıkanıklığı ve kaşıntı
- Gözlerde kızarıklık, yanma ve sulanma
- Kuru öksürük ve geniz akıntısı
- Baş ağrısı, halsizlik ve dikkat dağınıklığı yer alıyor.
Özellikle göz kaşıntısı ve sulanma, Alerjik konjonktivit tablosunun en belirgin bulguları arasında gösteriliyor.
Gece artan şikayetler uykuyu bölüyor
Histaminin etkisiyle burun içi dokuların şişmesi, özellikle gece saatlerinde ciddi tıkanıklığa yol açıyor. Bu durum uyku kalitesini düşürürken horlama ve kronik yorgunluk gibi sorunlara da neden olabiliyor.
Ayrıca sinüs kanallarının tıkanması, yüz bölgesinde basınç hissi ve baş ağrısını beraberinde getirebiliyor.
Tedavi edilmezse kronikleşebilir
Tedavi edilmeyen bahar alerjisinin; sinüzit, kulak enfeksiyonları ve hatta astım gibi hastalıklara yol açabileceği belirtiliyor. Bu nedenle uzun süren şikayetlerde uzman desteği büyük önem taşıyor.
Korunmanın yolu: Önlem ve doğru tedavi
Uzmanlar, alerjiden korunmak için şu önerilerde bulunuyor:
- Polen yoğunluğunun yüksek olduğu saatlerde dışarı çıkmamak
- Eve gelince duş almak ve kıyafet değiştirmek
- Camları kapalı tutmak, HEPA filtreli klima kullanmak
Semptomların kontrol altına alınmasında ilaç tedavileri etkili olurken kalıcı çözüm olarak İmmünoterapi öne çıkıyor. 3 ila 5 yıl sürebilen bu tedavi yöntemi, bağışıklık sisteminin alerjenlere karşı tolerans geliştirmesini hedefliyor.
