Aşkı İçin Tahtı Terk Eden Kral: VIII. Edward

Bugün 20 Ocak 2026. Tam 90 yıl önce bugün, Britanya İmparatorluğu’nun gördüğü en karizmatik ama aynı zamanda en tartışmalı hükümdarlardan biri olan VIII. Edward, babası V. George’un ölümüyle tahta çıkmıştı.

Ancak onun hükümdarlığı bir yılı bile dolduramadan, kraliyet tarihinin en büyük krizlerinden biriyle sona erecekti.

ALTIN ÇOCUKTAN MODERN KRALA

Edward, 23 Haziran 1894’te doğdu. Galler Prensi olduğu dönemde, döneminin "rock yıldızı" gibiydi. Yakışıklı, şık ve halkla iç içe tavırlarıyla Britanya halkı tarafından çok seviliyordu.

• Farklı Bir Hükümdar: 20 Ocak 1936’da tahta çıktığında, monarşiyi modernleştireceği umuluyordu. Ancak saray bürokrasisi ve hükümet, onun fevri hareketlerinden ve devlet işlerine olan ilgisizliğinden endişeliydi.
• Krizin Adı: Wallis Simpson: Edward, tahta çıktığında zaten Amerikalı Wallis Simpson ile tutkulu bir ilişki yaşıyordu. Sorun şuydu; Simpson daha önce bir kez boşanmıştı ve o sırada ikinci eşiyle hala evliydi.

"AŞKIM OLMADAN YÜKÜMÜ TAŞIYAMAM"

Britanya Kralı, aynı zamanda İngiltere Kilisesi’nin başıdır ve o dönemdeki kilise yasaları, eşleri hayatta olan boşanmış kişilerin yeniden evlenmesine (hele ki bir kralla) şiddetle karşıydı.

• Hükümetle Çatışma: Başbakan Stanley Baldwin, Edward’a net bir seçenek sundu: Ya Wallis Simpson ya da Taht. Edward, Simpson’ın üçüncü eşi olmayı reddeden bir kraliyet geleneğine boyun eğmek yerine radikal olanı seçti.
• 11 Aralık 1936: Edward, radyodan tüm dünyaya seslenerek o meşhur konuşmasını yaptı: "Sevdiğim kadının yardımı ve desteği olmadan, kral olarak görevlerimi yerine getirmem ve ağır sorumlulukları taşımam imkansızdır."
• Sonuç: Edward tahtı kardeşi VI. George’a (Kraliçe II. Elizabeth’in babası) bıraktı. Bu, Britanya tarihinde gönüllü olarak yapılan ilk feragatti.

SÜRGÜN YILLARI VE NAZİ SEMPATİSİ

Tahtı bıraktıktan sonra Windsor Dükü unvanını alan Edward, Wallis Simpson ile evlenerek Fransa’ya yerleşti. Ancak bu dönem, onun mirasını sonsuza dek gölgeleyecek iddialarla doludur.

• Hitler ile Görüşme: 1937’de dük ve düşes, Adolf Hitler’i Almanya’da ziyaret etti. Edward’ın Nazi sempatizanı olduğu, hatta Hitler’in Britanya’yı işgal etmesi durumunda Edward’ı "kukla bir kral" olarak tekrar tahta oturtmayı planladığı (Operation Willi) iddia edildi.

• Bahamalar Valiliği: Savaş sırasında Edward’ın Avrupa’daki varlığından rahatsız olan İngiliz hükümeti, onu Avrupa’dan uzaklaştırmak için Bahamalar Valisi olarak atadı. Edward bu görevi bir "sürgün" olarak gördü.

GERİ DÖNMEK İSTEDİ Mİ?

Resmi olarak Edward hiçbir zaman açıkça "beni geri alın" demedi. Ancak tarihçiler, özellikle İkinci Dünya Savaşı’nın başında İngiltere’nin düşeceği ve kendisinin kurtarıcı olarak geri çağrılacağı bir senaryoyu içten içe arzuladığını belirtir.

Kardeşi VI. George’un hastalığı ve erken ölümü sırasında bile Londra ile ilişkileri soğuk kalmış, yeğeni II. Elizabeth’in taç giyme törenine davet edilmemiştir.

AZ BİLİNEN İLGİNÇ BİLGİLER

• Moda İkonu: Bugün hala erkek modasında popüler olan "Windsor Düğümü" (kravat bağlama şekli) adını ondan alır. Kendi adıyla anılan kareli kumaş desenleri (Prince of Wales check) onun sayesinde küreselleşmiştir.
• Düğünde Kimse Yoktu: 1937’deki düğünlerine kraliyet ailesinden tek bir kişi bile katılmadı. Kraliyet, Wallis Simpson’a "Her Royal Highness" (Ekselansları) unvanını vermeyi de reddetti; bu Edward’ın ömrü boyunca taşıdığı bir yara oldu.

• Dillerdeki Yeteneği: Edward akıcı bir şekilde Almanca ve İspanyolca konuşabiliyordu. Bu yeteneği, savaş dönemindeki dış politika temaslarında hem avantaj hem de şüphe kaynağı olmuştu.
• Mutfak Kültürü: Edward, akşam yemeklerinden sonra bulaşıkları bizzat yıkamayı seven, alışılmadık derecede evcil bir kraldı.

ÖLÜMÜ VE MİRASI

Edward, 28 Mayıs 1972’de Paris’te kanserden öldü. Cenazesi için İngiltere’ye getirilmesine izin verildi ve Windsor Şatosu arazisindeki Frogmore Kraliyet Mezarlığı’na defnedildi. Wallis Simpson da 14 yıl sonra onun yanına gömüldü.

VIII. Edward, Britanya monarşisini yıkımın eşiğine getirdi ancak dolaylı olarak Kraliçe II. Elizabeth’in 70 yıllık istikrarlı döneminin de yolunu açtı. O, tarihe "tacını aşkı için feda eden kral" olarak geçse de, Nazi bağlantıları ve feragatiyle hala tartışılmaya devam ediyor.