2 Ocak 1943’te İstanbul’da doğan Mehmet Barış Manço, çocukluk yıllarını ailesinin sık taşınmaları nedeniyle Cihangir, Üsküdar, Kadıköy ve Ankara’da geçirdi. İlköğrenimini Kadıköy’de tamamlayan Manço, yatılı olarak Galatasaray Lisesi’nde eğitim gördü. Müziğe ilgisi erken yaşlarda başladı; 1957 yılında amatör olarak müzikle ilgilenmeye başladı ve 1958’de ilk grubu Kafadarlar’ı kurdu.
Ortaokul yıllarında yaptığı ilk bestesi Dream Girl ile dikkat çeken Manço, Ankara’da küçük bir müzik ödülünün de sahibi oldu. Daha sonra Harmoniler grubuyla sahne aldı ve 1959’da ilk konserini Galatasaray Lisesi’nde verdi.
Avrupa’da eğitim, Türkiye’de devrim
Babası Rıza Manço’nun vefatının ardından eğitimine Şişli Terakki Lisesi’nde devam eden sanatçı, yükseköğrenimini Belçika Kraliyet Akademisi’nde resim, grafik ve iç mimari alanında tamamladı. Akademiyi birincilikle bitiren Manço, Türkiye’ye döndüğünde müzikte yeni bir dönemin kapısını araladı.
1960’lı yıllarda Anadolu halk müziği, Türk sanat müziği ve Batı müziğini harmanlayarak Anadolu rock ve Anadolu pop akımının oluşmasına öncülük etti. Erkin Koray, Cem Karaca ve Moğollar ile birlikte Türkiye’de rock müziğin kurucu isimleri arasında yer aldı.
“Dağlar Dağlar”dan efsaneye
Manço’nun geniş kitlelerce tanınmasını sağlayan eserlerden biri, 1970’te yayımlanan ve 700 binin üzerinde satan Dağlar Dağlar oldu. Kaygısızlar, Moğollar ve özellikle Kurtalan Ekspres ile yaptığı çalışmalar, Türk müziğinde kalıcı bir etki yarattı. Toplamda 200’ün üzerinde beste yapan sanatçı, 12 altın ve 1 platin albüm ödülünün sahibi oldu.
Şarkıları Arapça’dan Japonca’ya kadar birçok farklı dilde yorumlanan Manço, yalnızca Türkiye’de değil, uluslararası alanda da tanındı.
“Barış Çelebi” ve televizyon yılları
Barış Manço, televizyon programlarıyla da geniş kitlelere ulaştı. 1988’de TRT 1’de yayınlanmaya başlayan 7’den 77’ye programı, 378 bölümle Türk televizyon tarihinin en uzun soluklu yapımlarından biri oldu.
“Ekvatordan Kutuplara” bölümüyle beş kıtada 100’den fazla bölgeyi ziyaret eden Manço, yaklaşık 600 bin kilometre yol kat etti. Bu yönüyle kendisine “Barış Çelebi” lakabı verildi.
Sinema ve devlet sanatçılığı
1975 yapımı Baba Bizi Eversene, Barış Manço’nun başrol oynadığı tek sinema filmi oldu. Ayrıca Çiçek Abbas ve 14 Numara filmlerinin müziklerine de imza attı.
1991 yılında Türkiye Cumhuriyeti Devlet Sanatçısı unvanına layık görüldü.
Veda ve ardından
31 Ocak 1999 gecesi İstanbul Moda’daki evinde kalp krizi geçiren Barış Manço, kaldırıldığı Siyami Ersek Hastanesi’nde 1 Şubat 1999’da hayatını kaybetti. Daha önce 1983 yılında da kalp spazmı geçirmişti.
Devlet sanatçısı olması nedeniyle cenazesi devlet töreniyle kaldırıldı. Türk bayrağına sarılı naaşı Atatürk Kültür Merkezi’ndeki törenin ardından Levent Camii’nde kılınan cenaze namazı sonrası Kanlıca’daki Mihrimah Sultan Mezarlığı’na defnedildi.
