Pakistan Savunma Bakanı Khawaja Muhammad Asif, gece yarısı yaptığı açıklamada Afganistan ile “açık savaş içinde” olduklarını ilan etti. Afganistan'ın başkenti Kabil'de birçok noktada şiddetli patlamaların meydan geldiği ve çok sayıda kişinin hayatını kaybettiği bildirildi.
Aylar süren sınır geriliminin ardından gelen bu çıkış, iki komşu ülke arasındaki krizin yeni ve daha tehlikeli bir aşamaya geçtiğine işaret etti.
Krizin arka planı ne?
İki ülke arasında aylardır tırmanan bir sınır gerilimi yaşanıyordu. Taraflar zaman zaman karşılıklı hava saldırıları düzenledi. Ekim ayında onlarca asker, sivil ve militanın hayatını kaybettiği çatışmalar, krizi daha da derinleştirdi.
Gerilimin merkezinde ise güvenlik sorunu bulunuyor. Pakistan, Afganistan topraklarında barındığını iddia ettiği militan grupların kendi topraklarına saldırılar düzenlediğini savunurken Taliban yönetimi ise bu suçlamaları reddediyor.
Son çatışma dalgası, Taliban yönetimindeki Afganistan’ın Pakistan’a yönelik sınır ötesi saldırısıyla başladı. Taliban hükümeti, Perşembe akşamı Durand Hattı boyunca Pakistan hedeflerine operasyon başlattığını duyurdu. Kabil yönetimi, bu operasyonun 22 Şubat’ta Pakistan’ın Afgan sınır bölgelerine düzenlediğini ve aralarında kadın ile çocukların da bulunduğu en az 18 kişinin hayatını kaybettiğini öne sürdüğü hava saldırılarına misilleme olduğunu açıkladı.
Karşılıklı suçlamalar ve art arda gelen askeri hamleler, iki ülkeyi fiili bir savaşın eşiğine getirmiş durumda. Bölgedeki gelişmelerin nasıl seyredeceği ve diplomatik kanalların devreye girip girmeyeceği ise belirsizliğini korumaya devam ediyor.
İki ülkenin mezhepsel yapısı
Yaklaşık 40 milyonluk nüfusa sahip Afganistan’da halkın yüzde 80 ila 85’i Sünni, yüzde 15 ila 20’si ise çoğunluğu Hazara topluluğuna mensup Şii Müslümanlardan oluşuyor. Ülkede yönetimi elinde bulunduran ve 2021’de yeniden iktidarı ele geçiren Taliban ise Diyobendi geleneğine bağlı Sünni İslamcı bir hareket olarak biliniyor.
240 milyonu aşkın nüfuslu Pakistan’da da çoğunluk Sünni Müslümanlardan oluşuyor. Bununla birlikte Pakistan, İran’ın ardından dünyadaki en büyük Şii nüfuslardan birine ev sahipliği yapıyor. Ülkede ayrıca Hristiyan, Hindu, Sih ve Budist azınlıklar da bulunuyor.
Her iki ülkede de nüfusun ezici çoğunluğunun Müslüman olması ve Ramazan ayının devam ediyor olması kamuoyunda “Neden Ramazan’da savaş?” sorusunu gündeme getirdi. Ancak uzmanlara göre çatışmanın temelinde mezhepsel farklılıklar değil, sınır güvenliği ve silahlı grupların hareketliliği yer alıyor.