NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, kritik zirvenin ikinci gününde yaptığı açıklamada; zirvenin temel gündeminin planlama yerine alınan kararların uygulanması olduğunu belirterek savunma harcamalarının hızla artırıldığını söyledi. Rutte, Kanadalı ve Avrupalı müttefiklerin 2025 ve 2026 yıllarında toplam 258 milyar dolarlık ek savunma harcaması yapacağını ifade etti. Bu seviyenin, savunma sanayiinin mevcut üretim kapasitesinin sınırlarına yaklaştığını vurgulayarak artan yatırımların NATO’nun caydırıcılığını güçlendireceğini dile getirdi.
Savunma sanayiinde üretim ve istihdam vurgusu
Savunma sanayiindeki yatırımların yalnızca askeri kapasiteyi artırmadığını belirten Mark Rutte, Atlantik’in iki yakasında ekonomik katkının da büyüdüğünü söyledi. ABD’de Avrupalı ve Kanadalı yatırımlarla desteklenen yaklaşık 200 bin kişilik istihdam oluştuğunu kaydeden NATO Genel Sekreteri, müttefiklerin savunma sanayiine yaptıkları yatırımların Avrupa ve Kanada’da da çok sayıda yeni iş imkânı oluşturduğunu ifade etti.
Rutte, savunma ekipmanlarının artırılmasının temel amacının savaş çıkarmak değil, olası saldırıları önleyecek ölçüde güçlü bir caydırıcılık oluşturmak olduğunu belirterek “Kimsenin bize saldıramayacağı kadar güçlü olmalıyız” dedi. Dün gerçekleştirilen zirvede çok sayıda yeni sözleşme ve taahhüdün ortaya çıktığını söyleyen Genel Sekreter, geçen yıl planlamanın yapıldığını, bu yıl ise uygulama aşamasına geçildiğini ifade etti.
Ukrayna desteği ve Trump değerlendirmesi
Ukrayna’ya desteğin sürdürülmesinin zirvenin öncelikli başlıklarından biri olduğunu belirten Mark Rutte, müttefiklerin yeni çok yıllı destek taahhütlerinde bulunmasını beklediğini söyledi. Zirvenin sonunda Ukrayna’ya yönelik güçlü bir destek mesajı çıkacağına inandığını dile getirerek bunun NATO’nun dönüşümünün önemli bir parçası olduğunu ifade etti.
Genel Sekreter, ABD Başkanı Donald Trump’ın Avrupa ile ABD arasındaki savunma harcamalarını dengeleme konusunda önemli rol oynadığını savundu. NATO ülkelerinin savunma harcamalarında bu yıl ortalama yüzde 4 seviyesine ulaştığını belirten Rutte, yüzde 5 hedefine doğru ilerlediklerini söyledi. Bu artışta Rusya’nın oluşturduğu güvenlik tehdidinin de etkili olduğunu ifade ederek Trump’ın Avrupalı müttefikler ve Kanada üzerindeki baskısının somut sonuçlar verdiğini kaydetti. Rutte, ortaya çıkan yeni yapıyı “NATO 3.0” olarak nitelendirdi.
İran ve Hürmüz boğazı mesajı
Mark Rutte, zirvede İran konusunun da ele alınmasını beklediğini belirterek müttefiklerin İran’ın hiçbir koşulda nükleer silah kapasitesine sahip olmaması gerektiği yönündeki ortak tutumlarını yineleyeceklerini söyledi.
Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer serbestisinin yeniden tam anlamıyla sağlanmasının da NATO’nun öncelikleri arasında bulunduğunu ifade ederek boğazın açık tutulmasının ittifaka üye 32 ülkenin tamamı açısından hayati önem taşıdığını vurguladı.
