Türkiye'nin İlk Uzay Yolculuğu

Bugün 19 Ocak 2026. Tam iki yıl önce bugün, Türkiye saatiyle 00.49’da, tüm Türkiye nefesini tutmuş Florida’daki Kennedy Uzay Merkezi’nden yükselecek olan Falcon 9 roketine kilitlenmişti.

Alper Gezeravcı, "İlk Türk Uzay Yolcusu" unvanıyla gökyüzünü yırtıp geçerken kurduğu ilk cümle, bir ulusun vizyonunu özetliyordu: "İstikbal göklerdedir!"

BİR PİLOTUN ASTRONOT OLUŞU

Türkiye Cumhuriyeti'nin 100. yılında duyurulan "Milli Uzay Programı" kapsamında, binlerce aday arasından seçilen Alper Gezeravcı, bu görev için biçilmiş kaftandı.

• Kimdir? Hava Harp Okulu mezunu, 21 yıl boyunca F-16 pilotu olarak görev yapmış, ABD Hava Kuvvetleri Teknoloji Enstitüsü’nde eğitim almış kıdemli bir albay.
• Zorlu Eğitim: Gezeravcı ve yedek aday Tuva Cihangir Atasever; ABD, Almanya, Japonya ve Türkiye’de yoğun bir eğitim sürecinden geçti. Santrifüj testlerinden hayatta kalma eğitimlerine, ISS (Uluslararası Uzay İstasyonu) modüllerinin teknik detaylarından mikro yerçekimi deneylerine kadar her alanda uzmanlaştılar.

SADECE BİR ZİYARET DEĞİL

Alper Gezeravcı’nın uzaya gidişi bazı çevrelerce "turistik bir faaliyet" olarak eleştirilse de, operasyonun arka planında ağır bir bilimsel ajanda vardı.

ALTAY’ın Kalbi Artık Yerli

İçeriği Görüntüle

• 13 Stratejik Deney: Gezeravcı, ISS'de geçirdiği 18 gün boyunca Türk bilim insanları tarafından hazırlanan 13 farklı deneyi gerçekleştirdi. Bu deneyler; genetik, tıp, malzeme bilimi ve biyoloji alanlarını kapsıyordu.
  • Öne Çıkanlar: Uzay koşullarının insan sağlığı üzerindeki etkileri, mikro yerçekiminde bitki yetiştirme (UzMAn deneyi) ve yüksek mukavemetli alaşımların üretimi gibi çalışmalar yürütüldü.

• Teknolojik Yetkinlik: Bu misyon, Türkiye’nin uzay endüstrisinde "kullanıcı" konumundan "operatör" ve "araştırmacı" konumuna geçişinin bir kanıtıydı.

TÜRKİYE İÇİN ÖNEMİ

• Milli Özgüven: Alper Gezeravcı ismi, Türkiye’de "astronot" kelimesinin soyut bir kavramdan kanlı canlı bir kahramana dönüşmesini sağladı. Özellikle genç nesiller için STEM (Bilim, Teknoloji, Mühendislik, Matematik) alanlarına olan ilgiyi devasa oranda artırdı.
• Küresel Prestij: Türkiye, insanlı uzay görevi gerçekleştiren sayılı ülkeler kulübüne girdi. Bu durum, savunma sanayindeki İHA/SİHA başarısının ardından uzay liginde de "ben de varım" demenin bir yoluydu.

AZ BİLİNEN İLGİNÇ BİLGİLER

• Yörüngedeki İlk Türkçe Kelimeler: Gezeravcı, uzaya çıktığı ilk anlarda Atatürk'ün meşhur sözünü söyleyerek, uzay tarihinde telsiz kayıtlarına geçen ilk kapsamlı Türkçe mesajı bırakmış oldu.
• Yanında Götürdükleri: Gezeravcı, uzay istasyonuna Türk bayrağı, aile fotoğrafları ve yörük kültürünü simgeleyen bazı objeler ile birlikte, yeğeninin kendisine verdiği bir oyuncağı da götürdü.

• Karantina ve Yemekler: Fırlatma öncesi iki hafta boyunca dış dünyadan tamamen izole edildi. Uzaydaki ilk yemeği ise özel olarak paketlenmiş bir menüydü, ancak astronotların koku ve tat alma duyularının uzayda değişmesi nedeniyle yemeklerin oldukça baharatlı olması gerekiyordu.
• Boy Kısalması ve Uzaması: Yerçekimsiz ortamda omurgasındaki disklerin genişlemesi nedeniyle Gezeravcı’nın boyu uzayda yaklaşık 3-5 santimetre uzadı. Dünyaya döndüğünde boyu tekrar eski haline döndü.

DÖNÜŞ VE GELECEK HEDEFLERİ

9 Şubat 2024’te Dragon kapsülüyle Florida açıklarına iniş yapan Gezeravcı, Türkiye’de bir kahraman gibi karşılandı. Ancak süreç burada bitmedi:

1. Veri Analizi: Uzayda yapılan 13 deneyin sonuçları hala Türk üniversitelerinde analiz ediliyor ve uluslararası makalelere dönüştürülüyor.
2. Milli Roket Hedefi: Gezeravcı’nın misyonu, Türkiye’nin 2020’li yılların sonunda Ay’a sert iniş yapma ve kendi roket fırlatma sistemini kurma hedefleri için bir basamak oldu.
3. Uzay Ekonomisi: Türkiye, uydu teknolojilerinden sonra insanlı uzay ekonomisinde de pay sahibi olmak için yeni anlaşmalara imza atmaya başladı.

Alper Gezeravcı’nın yolculuğu, Türkiye’nin 100 yıllık Cumhuriyet tarihinin en sembolik ve teknolojik adımlarından biri olarak tarihe geçti. Artık Türk çocukları "Büyüyünce ne olacaksın?" sorusuna "Astronot" yanıtını verirken, önlerinde gerçek bir örnek bulabiliyorlar.