Tam 36 yıl önce bugün, Türk basın dünyası en sarsıcı suikastlarından birine tanıklık etti. Hürriyet Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni ve Yönetim Kurulu Üyesi Çetin Emeç, İstanbul Suadiye’deki evinin önünde uğradığı hain saldırı sonucu hayatını kaybetti. Türkiye’nin "Karanlık 90’lar" olarak anılacak faili meçhuller döneminin ilk ve en kritik halkalarından biri olan bu suikast, laik ve demokratik basın geleneğine vurulan en ağır darbelerden biriydi.
KARANLIK SABAH
Çetin Emeç, her sabah olduğu gibi işe gitmek üzere Suadiye’deki evinden çıktı.
• Saldırı Anı: Saat 09.00 sularında arabasına bindiği sırada, kar maskeli iki saldırgan tarafından çapraz ateşe tutuldu. Emeç, vücuduna isabet eden çok sayıda kurşunla olay yerinde hayatını kaybetti.
• Sadık Akılışar: Emeç’in 15 yıllık şoförü Sadık Akılışar da saldırganların hedefi oldu ve o da olay yerinde yaşamını yitirdi.
• Sloganlar: Görgü tanıkları, saldırganların olay yerinden kaçarken radikal dini sloganlar attığını ifade ettiler.
ÇETİN EMEÇ KİMDİR?
1935 yılında İstanbul’da doğan Çetin Emeç, gazeteci bir aileden geliyordu. Babası, Demokrat Parti’nin kurucularından ve Son Posta gazetesinin sahibi Selim Ragıp Emeç’ti.
• Eğitimi ve Kariyeri: Galatasaray Lisesi ve İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu olan Emeç, mesleğe babasının gazetesinde başladı. Hayat, Ses, Hürriyet ve Milliyet gibi Türkiye’nin en büyük yayın organlarında genel yayın yönetmenliği yaptı.
• Fikir Dünyası: Emeç, katı bir laiklik anlayışına sahip, Batılılaşma yanlısı ve Atatürk ilkelerine gönülden bağlı bir isimdi. Yazılarında radikal dini akımlara ve devlet içindeki yapılanmalara karşı sert eleştiriler getirirdi.
• "Şövalye" Lakabı: Mesleki disiplini, şıklığı ve tavizsiz duruşu nedeniyle basın camiasında "Şövalye" olarak anılırdı. Gazeteciliği sadece bir iş değil, bir haysiyet meselesi olarak görürdü.
SUİKASTIN FAİLLERİ
Cinayetin ardından yürütülen soruşturmalar uzun yıllar sürdü ve Türkiye’deki birçok faili meçhul cinayetle benzerlikler gösterdi.
• Zanlılar: Suikastın faili olarak İslami Hareket Örgütü üyeleri yargılandı. Örgütün lider kadrosundan olduğu iddia edilen İrfan Çağrıcı, yıllar sonra yakalanarak müebbet hapis cezasına çarptırıldı.
• Nedenleri: Emeç’in laik yazıları, radikal İslamcı grupların hedefi haline gelmesine neden olmuştu. Ancak kamuoyunda bu suikastların sadece bir örgüt işi olmadığı, Türkiye’yi istikrarsızlaştırmak isteyen "derin" yapıların bir planı olduğu tartışmaları hiç bitmedi.
SUİKASTIN ARDINDAN TÜRKİYE 90'LARI
Çetin Emeç suikastı, Türkiye’de bir aydın kıyımının başlangıcı kabul edilir.
1. Faili Meçhuller Serisi: Emeç’in ardından Turan Dursun (1990), Bahriye Üçok (1990) ve Uğur Mumcu (1993) gibi laik-aydın isimlerin katledilmesi, Türkiye’yi bir korku iklimine sürükledi.
2. Basında Güvenlik Endişesi: Bu olaydan sonra üst düzey gazeteciler için yakın koruma ve zırhlı araç kullanımı bir standart haline geldi.
3. Toplumsal Tepki: Emeç’in cenazesi, on binlerce insanın katıldığı sessiz ve devasa bir protestoya dönüştü. Halk, laik düzene yönelik bu saldırıya karşı tek vücut oldu.
AZ BİLİNENLER
• Piyano Tutkusu: Çetin Emeç, sadece iyi bir gazeteci değil, aynı zamanda yetenekli bir müzisyendi. Klasik müzik tutkunuydu ve evinde piyano çalmaktan büyük keyif alırdı. Bu zarif yönü, onun sert ve disiplinli yönetici kimliğinin arkasındaki derin ruhu yansıtıyordu.
• Galatasaray Aşkı: Fanatik bir Galatasaraylıydı. Kulübün Divan Kurulu üyeliği yapmış ve sarı-kırmızılı camiada büyük saygı görmüştü.
• Hürriyet’in Logosu: Hürriyet gazetesinin tepesindeki "Türkiye Türklerindir" logosu ve gazetenin genel karakteri üzerinde Emeç’in milliyetçi ve muhafazakar olmayan laik çizgisi çok etkili olmuştur.
• Kızı Leyla Emeç Tavşanoğlu: Babasının izinden giderek gazetecilik mesleğini sürdüren Leyla Tavşanoğlu, yıllarca Bab-ı Ali’de önemli röportajlara imza atmıştır.
Çetin Emeç, bugün Zincirlikuyu Mezarlığı’ndaki kabri başında her yıl özlemle anılıyor. Onun ölümü, Türk basını için sadece bir "Genel Yayın Yönetmeni" kaybı değil, etik değerlerin ve korkusuz kalemlerin susturulmaya çalışıldığı bir dönemin simgesidir.
Çetin Emeç’in şu sözü, gazetecilik anlayışını özetler niteliktedir: "Gazeteci, eğilen değil, dik duran adamdır."
