Her yıl tüm dünyada coşkuyla kutlanan Dünya Sinema Günü, sadece bir eğlence sektörünün doğum günü değil; insanlığın hikaye anlatma evriminde matbaanın icadından sonraki en büyük görsel ve kültürel devrimin anılmasıdır.

Paris'teki küçük bir bodrum katında başlayan o ilk sessiz çığlıktan Hollywood’un altın çağına, dijital devrimden streaming platformlarının sinema salonlarıyla girdikleri modern savaşa kadar; Dünya Sinema Günü’nün tarihsel sürecini, arkasındaki dehaları ve sinema tarihinin satır aralarında kalmış ilginç sırları inceliyoruz.

KARANLIK ODA MUCİZESİ

Dünya Sinema Günü’nün kökleri, 19. yüzyılın sonlarında sanayi devrimiyle birlikte hız kazanan optik ve mekanik icatlara dayanır. İnsanlık, fotoğrafı keşfettikten sonra tek bir soruya kilitlenmişti: Bu donmuş kareleri nasıl hareket ettirebiliriz?

• Edison’un Kinetoskopu: ABD'de Thomas Edison, tek bir kişinin bir delikten bakarak hareketli görüntüleri izleyebildiği "Kinetoskop"u icat etmişti. Ancak bu, kitlelerin aynı anda paylaşabileceği sosyal bir deneyim değildi.
• Grand Café Tarihi Kırılması (28 Aralık 1895): Fransa'da yaşayan Auguste ve Louis Lumière kardeşler, Edison’un fikrini bir adım öteye taşıyarak hem görüntü kaydeden hem de bu görüntüyü bir perdeye yansıtan "Sinematograf" (Cinématographe) cihazını geliştirdiler. Paris’teki Grand Café’nin Hint Salonu’nda (Salon Indien), sadece 33 kişinin katıldığı ilk paralı halk gösterimi yapıldı. İşte bu tarihi an, dünya çapında sinemanın resmi doğum günü ve her yıl farklı ülkelerde "Dünya Sinema Günü" etkinliklerinin temel dayanağı kabul edildi.

SİNEMANIN DAHİ BEYİNLERİ

Sinemanın bir panayır eğlencesinden çıkıp küresel bir sanata dönüşmesinde iki büyük gücün ve önderin imzası vardır:

• Lumière Kardeşler (Tekniğin Babaları): Auguste ve Louis Lumière, sinemayı icat ettiklerinde ona ticari bir gelecek görmüyorlardı. Onlar için bu, bilimsel bir meraktı. İlk filmleri olan "Lumière Fabrikasından Çıkan İşçiler" ve "Bir Trenin La Ciotat Garına Gelişi", tamamen belgesel nitelikli, günlük hayatın kayıtlarıydı.
• Georges Méliès (Sihirbaz ve Hayalperest): Lumière kardeşlerin ilk gösterimini izleyen illüzyonist Georges Méliès, bu cihazın insanların hayallerini sahnelemek için kusursuz bir araç olduğunu anladı. Sinemaya kurguyu, özel efektleri, kaybolma numaralarını ve ilk bilimkurguyu getirdi. 1902 tarihli "A Trip to the Moon" (Aya Seyahat) filmi, sinemanın bir "kurmaca ve anlatı sanatı" olmasını sağlayan ilk başyapıttır.

KÜRESEL BİR DÖNÜŞÜM

Sinemanın icadı ve yaygınlaşması, insanlık tarihi üzerinde öngörülemez sosyolojik ve politik sonuçlar doğurdu:

• Kitle Kültürünün Doğuşu: Sinema, okuma yazma bilmeyen, farklı dilleri konuşan milyonlarca insanı aynı salonda, aynı duyguda birleştirdi. Sessiz sinema döneminde Charlie Chaplin’in (Şarlo) evrensel hareketleri, dünyanın her yerinde aynı anda hem gülüşmelere hem de gözyaşlarına yol açtı.
• En Güçlü Propaganda Silahı: Siyasetçiler sinemanın kitleleri manipüle etme gücünü hızla fark etti. I. ve II. Dünya Savaşlarında hem Nazi Almanyası hem de müttefik devletler sinemayı bir cephe arkası silahı olarak kullandılar. Lenin'in "Tüm sanatlar içinde bizim için en önemlisi sinemadır" sözü, bu gücün Sovyetler Birliği'ndeki karşılığıydı.
• Ekonomik ve Mimari Devrim: Sinema salonları şehirlerin merkezlerini değiştirdi. Hollywood gibi devasa endüstriler kurularak milyarlarca dolarlık küresel bir ekonomi yaratıldı.

MODERN DÜNYADA SİNEMA

Bugün, 2026 yılında, Dünya Sinema Günü her zamankinden daha farklı bir anlam taşıyor. Pandemiler, yapay zekanın senaryo ve görsel üretim süreçlerine dahil olması ve ev konforunda streaming (dijital yayın) platformlarının yükselişi, "Sinema salonları ölüyor mu?" sorusunu sıkça gündeme getiriyor.

Ancak sinema eleştirmenlerinin ortak görüşü net: Sinema, evde tek başına ekran kaydırmak değil; hiç tanımadığın yüzlerce insanla aynı karanlık odaya kapanıp, dış dünyayı tamamen unutarak devasa bir perdedeki ışığa, ortak bir ritimle nefes alıp vererek bakma ayinidir. Bu ritüel var olduğu sürece, beyaz perdenin büyüsü asla yok olmayacaktır.

Charlie Chaplin’in Gözünden Sinema:

"Hayat yakın planda çekildiğinde bir trajedi, genel planda çekildiğinde ise bir komedidir. Sinema, insana kendi trajedisine uzaktan bakma şansı verir."

Dünya Sinema Günü, perdenin arkasındaki görünmez kahramanların; ışıkçıların, makinistlerin, senaristlerin ve yönetmenlerin insanlığa bıraktığı ortak hafıza kartıdır. İyi ki doğdun yedinci sanat!

"Belleğin Yansıması": Ustaların Hafızası Bu Sergide

Galerinin bugüne kadar usta sanatçılarla kurduğu güçlü bağları ve sanatsal birikimi görünür kılan “Belleğin Yansıması” sergisi, Türk sanat tarihine yön vermiş isimlerin eserlerinden oluşan özel bir seçki sunuyor. Sergide; Ali Atmaca, Alp Bartu, Anar Huseynzada, Ekrem Kahraman, Erkan Özdilek, Eşref Üren, Fatih Urunç, Fevzi Karakoç, Filiz Onat, Gencay Kasapçı, Hayati Misman, İmren Erşen, Mustafa Ayaz, Söbütay Özer, Şehriyar Cem, Şener Boran, Şeref Akdik, Şeref Bigalı, Vedat Örs, Yakup Cem, Yusuf Taktak ve Zahit Büyükişliyen gibi değerli ustaların eserleri yer alıyor.

"Yeni Yönler": Genç Kuşağın Özgün ve Yaratıcı Enerjisi

Timora Sanat Galerisi, geçmişin birikimini geleceğe taşırken genç ve orta kuşak sanatçılara da uzun soluklu bir etkileşim alanı açıyor. Yeni dönemin sanatsal dilini ve "yeni bir söz söyleme" ihtiyacını merkezine alan “Yeni Yönler” sergisi, çağdaş sanat ortamında özgün üretimleriyle dikkat çeken isimleri bir araya getiriyor. Sanatseverler bu bölümde; Ahmet Sarı, Arda Selim, Burcu Toral, Burçak Selin Uzun, Duygu Aydoğan, Eda Duru Çetin, Gazi Sansoy, Payam Latifi ve Vusala Agharaziyeva’nın bugünün yaratıcı enerjisini yansıtan çalışmalarını keşfetme fırsatı bulacak.

Geleceğe Taşınan Değerler

Kurum kimliğinin her sergiyle yeniden inşa edildiğini vurgulayan galeri yönetimi, bu çifte serginin Timora Sanat’ın geleceğe taşıyacağı sanatsal yaklaşımları, ilişkileri ve değerleri görünür kılmak adına büyük bir anlam taşıdığını belirtiyor.

Ziyaret Bilgisi: Ankara sanat ortamına taze bir soluk getiren bu iki özel sergi, 26 Eylül 2026 tarihine kadar Timora Sanat Galerisi’nde ücretsiz olarak ziyarette bulunulabilir.

İngiliz yazar George Orwell’ın ölüm döşeğinde, ciğerlerinden kan gelerek daktilo ettiği bu distopya, sadece edebi bir başarı elde etmekle kalmadı; modern dünyaya "Büyük Birader", "Düşünce Polisi", "Yenisöylem" ve "Çiftdüşün" gibi otoriter sistemleri deşifre eden zamansız kavramlar hediye etti.

Peki, George Orwell bu karanlık geleceği kurgularken hangi ruh halindeydi? Roman hangi fiziksel ve siyasi acıların ortasında yazıldı? Popüler kültürün kalbine nasıl yerleşti? 20. yüzyılın bu en büyük edebi çığlığının perde arkasını, az bilinen şaşırtıcı gerçeklerle birlikte inceliyoruz.

ÖLÜMLE YARIŞAN BİR KALEM

"1984", konforlu bir çalışma odasında değil, İskoçya’nın batı kıyısındaki ıssız, rüzgarlı ve soğuk Jura Adası’nda, adeta bir ölüm kalım savaşının ortasında yazıldı.

• Veremle Mücadele: George Orwell (gerçek adıyla Eric Arthur Blair), 1946 yılında eşini kaybetmiş, derin bir depresyona girmiş ve ileri derece tüberküloz (verem) hastasıydı. Doktorların mutlak yatak istirahatı uyarılarına rağmen, aklındaki o büyük eseri bitirmek için Jura Adası'ndaki Barnhill adlı elektriksiz, eski bir çiftlik evine kapandı.
• Kanayan Akciğerler ve Daktilo Sesi: Orwell, romanın ikinci taslağını yazarken o kadar halsizdi ki yataktan çıkamıyordu. Isınmayan odasında, yatağında doğrularak, bir eliyle sigarasını tüttürüp diğer eliyle ağır daktilosunun tuşlarına basıyordu. Kitabı bitirdiğinde takvimi 1948’in son ayları gösteriyordu. Orwell, yayımcı arkadaşına yazdığı mektupta, "Bu lanet kitap beni öldürüyor" demişti. Gerçekten de kitap Haziran 1949'da basıldıktan sadece yedi ay sonra, Ocak 1950'de Orwell hayata gözlerini yumdu.

SOSYALİST BİR MUHALİF

1984’ü doğru anlamak için George Orwell’ın siyasi kimliğini iyi analiz etmek gerekir. Sanılanın aksine Orwell, kapitalizmin bayraktarlığını yapan bir sağcı değil, ölene kadar demokratik bir sosyalist olduğunu vurgulayan bir solcuydu.

• İspanya İç Savaşı Kırılması: Orwell, 1930'ların sonunda faşist Franco’ya karşı savaşmak için İspanya İç Savaşı’na gönüllü olarak gitti ve boğazından vurularak ölümden döndü. Orada, cephenin arkasında Sovyet güdümlü komünistlerin, kendi çizgilerinde olmayan diğer solcuları (Troçkistleri ve anarşistleri) nasıl acımasızca katlettiğine, gerçeği nasıl çarpıttığına şahit oldu.
• Totalitarizmin Her Türüne Düşmanlık: Bu tecrübe, Orwell’da her türlü otoriter ve totaliter sisteme karşı devasa bir nefret uyandırdı. O, 1984’ü yazarken sadece Sovyetler Birliği’ndeki Stalin rejimini değil; Nazi Almanyası'nı, faşist yönetimleri ve gelecekte teknolojiyle birleşerek insanlığı köleleştirebilecek batılı kapitalist devletlerin de potansiyel tehlikesini hedef alıyordu.

ÖZGÜRLÜĞÜN VE GERÇEĞİN ÖLÜMÜ

Roman, sürekli savaş halinde olan üç büyük süper devletten biri olan Okyanusya’nın (Londra) kasvetli atmosferinde geçer. Toplum, her hareketi ekranlar (tele-ekran) aracılığıyla izleyen, mutlak güç sahibi "Büyük Birader" (Big Brother) ve onun partisi (İngsos) tarafından yönetilmektedir.

• Winston Smith’in İsyanı: Başkarakter Winston Smith, Gerçek Bakanlığı’nda çalışan sıradan bir parti üyesidir. Görevi, partinin geçmişte yaptığı tahminleri ve haberleri, bugünkü gerçeklere uyacak şekilde "yeniden yazmak", yani tarihi tahrif etmektir.
• Aşk ve Çöküş: Winston, sistemin dayattığı mekanikliğe, tarihin silinmesine ve düşünce yasağına karşı gizlice bir günlük tutarak isyan eder. Bu isyan, Julia adında bir kadınla yaşadığı yasak aşkla derinleşir. Ancak "Düşünce Polisi"nin ve sistemin işkence merkezi olan 101 Numaralı Oda’nın acımasızlığı, Winston’ın sadece bedenini değil, ruhunu ve zihnini de iğdiş edecektir. Roman, edebiyat tarihinin en pesimist, en karanlık finallerinden biriyle biter.

NEDEN ESKİMİYOR?

1984, yayımlandığı andan itibaren Soğuk Savaş’ın en büyük propaganda araçlarından biri haline geldi. Ancak asıl popülerliğini ve kalıcılığını, kitabın öngördüğü distopik unsurların modern dünyada birer birer gerçeğe dönüşmesiyle kazandı.

• Gözetleme Toplumu ve Akıllı Cihazlar: Kitaptaki evlerin içini gözetleyen ve ses kaydeden "tele-ekranlar", bugün cebimizde taşıdığımız akıllı telefonlar, veri toplayan algoritmalar ve sokakları adım adım izleyen yüz tanıma sistemleriyle gerçeğe dönüştü.

• "Orwellian" (Orwellyen) Kavramı: Bugün ne zaman bir hükümet gerçekleri çarpıtsa, tarihi yeniden yazmaya kalksa veya kitleleri manipüle etse dünya basını bunu "Orwellyen bir hamle" olarak tanımlıyor. Kitap; Snowden sızıntılarında, Cambridge Analytica skandalında ve dünyadaki otoriterleşme dalgalarında her defasında küresel çapta en çok satanlar listesine yeniden tırmanmayı başarıyor.

AZ BİLİNENLER

Partinin Üç Sloganı:

"Savaş Barıştır.

Özgürlük Köleliktir.

Cahillik Güçtür."

George Orwell, 1984’ü bir kehanet olarak değil, insanlığın önündeki tehlikelere karşı bir uyarı levhası olarak yazmıştı. Ölüm döşeğindeki o son nefesiyle insanlığa bıraktığı mesaj basitti: Gerçeğe, tarihe ve bireysel özgürlüklere sahip çıkılmazsa; iki kere ikinin beş ettiği, Büyük Birader’lerin yönettiği o karanlık oda hepimizi yutmaya hazır bekliyor olacaktır.

Pop Bizde, yeni sezonun açılışını ilk bölüm konuğu Edis ile yaptı. Her bölümde farklı bir ismin ağırlanacağı programda Edis'in sonrasında; Seda Sayan, Eypio, Melike Şahin, Nilüfer, Göksel, Zeynep Bastık, Oğuzhan Koç, Emir Can İğrek, Sakiler, Salman Tin, Aşkın Nur Yengi, Dedublüman, Hande Ünsal, Kamuran Akkor ve Ziynet Sali yer alacak.

fizy, Popcast'in üçüncü sezonuna özel olarak dinleyicileri için bir sürpriz de hazırlarken dinleyiciler, POPCAST20 koduyla 'bireysel müzik' aylık ve yıllık paketlerde yüzde 20 indirim elde edebilecek.

TÜİK, 2025 yılına ilişkin sinema ve gösteri sanatları istatistiklerini açıkladı. Buna göre; 2025 yılında 417'si ilk defa olmak üzere sinema salonlarında toplam 771 film gösterildi. İlk defa gösterime giren 417 filmin 159'u yerli, 258'i yabancı film oldu. 2025 yılında sinema salonu sayısı 2 bin 161 olurken, sinema salonlarındaki koltuk sayısı 253 bin 364 oldu.

SİNEMA SEYİRCİ SAYISI 27 MİLYON 657 BİN 591

Sinema seyirci sayısı bir önceki yıla göre yüzde 15 azalarak 27 milyon 657 bin 591 kişi oldu. Yerli film seyirci sayısı yüzde 18,3 azalarak 15 milyon 96 bin 336 kişi olurken, yabancı film seyirci sayısı yüzde 10,7 azalarak 12 milyon 561 bin 255 kişi oldu.

TİYATRO SALONU SAYISI BİNİ GEÇTİ

Tiyatro salonu sayısı 2024/2025 sezonunda 1101 olurken tiyatro salonu koltuk sayısı 494 bin 184 oldu. Devlet Tiyatroları tarafından 2024/2025 sezonunda 99'u telif eser, 138'i çeviri eser olmak üzere toplam 237 eser oynandı. 2024/2025 sezonunda Devlet Tiyatroları tarafından oynanan yetişkin eseri gösteri sayısı 5 bin 55 olurken çocuk eser gösteri sayısı 1612 oldu. Devlet Tiyatroları seyirci sayısı bu sezonda 1 milyon 951 bin 41 oldu.

TİYATRO SEYİRCİ SAYISI 8 MİLYON 183 BİN 257

Tiyatro salonlarında oynanan eser sayısı geçen sezona göre yüzde 4,8 artarak 10 bin 216 oldu. Tiyatro salonlarında oynanan çeviri eser seyirci sayısı yüzde 14 artarak 2 milyon 459 bin 735 olurken, telif eser seyirci sayısı geçen sezona göre yüzde 2,9 azalarak 5 milyon 723 bin 522 oldu. Tiyatro salonlarında oynanan çocuk eseri gösteri sayısı yüzde 5,5 artarak 13 bin 156 olurken yetişkin eseri gösteri sayısı yüzde 5,7 azalarak 21 bin 619 oldu. Aynı sezonda çocuk eseri seyirci sayısı yüzde 5,3 artarken, yetişkin eseri seyirci sayısı ise yüzde 0,1 arttı.

OPERA VE BALE SEYİRCİ SAYISI 511 BİN 376

6 ilde Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü'ne bağlı salonlarda opera ve bale gösterisi yapıldı. Opera ve bale seyirci sayısı bir önceki sezona göre yüzde 16,5 artarken, gösteri sayısı yüzde 21,8 arttı. Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü'ne bağlı 6 orkestra, 11 koro ve 11 topluluk faaliyet gösterdi. Orkestra, koro ve topluluklarda seyirci sayısı yüzde 11 azalarak 436 bin 227 oldu. Orkestra seyirci sayısı geçen sezona göre yüzde 15,3 azalırken, koro seyirci sayısı yüzde 27,6 arttı, topluluk seyirci sayısı ise yüzde 25,5 azalarak 142 bin 766 oldu.

“Fetih, Aklın, Bilimin ve İnancın Zaferidir”

Mesajında 1453 yılının önemine değinen Vali Gül, İstanbul’un fethinin çok yönlü bir anlam taşıdığını belirtti:

“29 Mayıs 1453 yalnızca bir şehrin kapılarının açıldığı gün değil; aklın, bilimin ve inancın zaferidir. Adaletle hükmetmenin ve hoşgörüyle insanlığı kucaklamanın sembolüdür.”

“Ecdadımız Şehri Bir Medeniyet Başkentine Dönüştürdü”

İstanbul’un fethinden sonra bir medeniyet merkezi haline geldiğini ifade eden Gül, tarihi dokunun önemine dikkat çekti:

“Ecdadımız bu şehri sadece fethetmedi, her sokağına ve semtine mührünü vurdu. Süleymaniye’de ezanlarla, Sultanahmet’te kubbelerle, Eyüp Sultan’da dualarla bu şehri ebedi başkent yaptı.”

“Gönülleri Fethetmeye Devam Ediyoruz”

Vali Gül, günümüzde de aynı ruhun yaşatıldığını belirterek gençlerin başarılarına dikkat çekti:

“Bugün de aynı ruhla bu kutlu emanete sahip çıkıyor, gönülleri fethetmeye devam ediyoruz. Gençlerimizin bilim, sanat ve teknoloji alanındaki başarıları Türkiye Yüzyılı’nın en güçlü göstergesidir.”

“Fetih Ruhu Yaşatılıyor”

Mesajının sonunda Fatih Sultan Mehmet Han ve tüm şehitleri rahmetle andığını belirten Vali Gül, İstanbul’un fethinin yıl dönümünü kutladı.

25 Mayıs 1977’de vizyona giren "Star Wars: Episode IV - A New Hope" (Yıldız Savaşları: Bölüm IV - Yeni Bir Umut), sinemayı sadece bir sanatsal anlatı olmaktan çıkarıp küresel bir fenomene ve modern bir mitolojiye dönüştürdü.

George Lucas’ın Hollywood’u sarsan vizyonundan vizyon sabahı yaşanan gişe patlamasına, sinema endüstrisinde devrim yaratan ilklerden bugüne kadar giz kalmış ilginç detaylara kadar, "Çok çok uzak bir galaksi"nin miladını tüm yönleriyle inceliyoruz.

BİR GALAKSİ DOĞUYOR

1977 yılında vizyona girdiğinde adı sadece Star Wars olan film, daha sonra dokuz filmlik dev bir destanın dördüncü bölümü olarak tescillendi.

• Kısaca Konusu: Galaktik İmparatorluk’un acımasız tiranlığı altında ezilen bir galakside, barışın ve adaletin koruyucuları olan Jedi şövalyeleri neredeyse yok edilmiştir. Çöl gezegeni Tatooine'de amcasıyla yaşayan genç çiftçi Luke Skywalker, tesadüfen ele geçirdiği iki droid (R2-D2 ve C-3PO) sayesinde İmparatorluk'un gezegenleri yok edebilen devasa silahı Ölüm Yıldızı'nın (Death Star) gizli planlarına ulaşır. Yaşlı bir Jedi ustası olan Obi-Wan Kenobi, asi ruhlu kaçakçı pilot Han Solo ve sadık dostu Chewbacca ile birleşen Luke; İmparatorluk'un karanlık yüzü Darth Vader'a karşı koymak ve esir düşen Asi Prensesi Leia'yı kurtarmak için epik bir maceraya atılır.
• Genç ve Bilinmeyen Kadro: George Lucas, izleyicinin karakterlerle doğrudan bağ kurabilmesi için başrollerde dönemin tanınmamış genç oyuncularını tercih etti:
  • Mark Hamill (Luke Skywalker)
  • Harrison Ford (Han Solo) - Aslında marangozluk yaparken şans eseri keşfedilmişti.
  • Carrie Fisher (Prenses Leia)
  • Alec Guinness (Obi-Wan Kenobi) - Kadroda saygınlığı olan tek usta aktördü.
  • David Prowse (Darth Vader'ın bedeni) ve James Earl Jones (Darth Vader'ın efsanevi sesi)

SİNEMADA DEVRİM

Star Wars, sinema tekniklerini ve iş modelini kökten değiştirerek modern "blockbuster" (gişe rekortmeni film) çağını başlattı.

• Industrial Light & Magic (ILM): George Lucas, filmi çekmek istediğinde Hollywood’da hayalindeki özel efektleri yapabilecek hiçbir şirket olmadığını gördü. Bunun üzerine kendi efekt şirketi ILM’i kurdu. Bilgisayar kontrollü hareket eden kameralar (Dykstraflex) ilk kez bu filmde kullanıldı ve uzay gemisi savaşlarına inanılmaz bir gerçekçilik kazandırıldı.
• Kullanılmış Evren Tasarımı: O döneme kadar bilimkurgu filmlerindeki gelecek tasvirleri hep pürüzsüz, bembeyaz, tertemiz ve sterildi. Lucas ise tam aksine paslı, kirli, metal yorgunluğu yaşayan, camları çatlak uzay gemileri tasarlayarak sinemaya "Kullanılmış Evren" (Used Universe) kavramını soktu. Bu, filmin fantastik yapısına rağmen izleyiciye son derece gerçekçi gelmesini sağladı.
• Ses Devrimi ve John Williams: Ses tasarımcısı Ben Burtt, fütüristik sesleri (ışın kılıcı vınlaması, TIE Fighter çığlığı) gerçek dünyadaki mekanik ve doğal sesleri karıştırarak sıfırdan yarattı. Efsanevi besteci John Williams’ın klasik Londra Senfoni Orkestrası ile kaydettiği müzikler ise filmi bir uzay operasına dönüştürdü.

GİŞE PATLAMASI

Dağıtımcı şirket 20th Century Fox dahil olmak üzere hiç kimse filmin başarılı olacağına inanmıyordu. Hatta film, batma ihtimaline karşı sadece 11 milyon dolarlık mütevazı bir bütçeyle tamamlanmıştı.

• Tarihi Gişe: Film vizyona girdiği andan itibaren sinema salonlarının önünde kilometrelerce uzayan kuyruklar oluştu. 1977 yılında, sadece ilk vizyon döneminde dünya çapında 775 milyon dolar gibi o dönem için hayal dahi edilemeyecek bir hasılat elde etti. Enflasyon oranlarına göre hesaplandığında, film bugün hâlâ sinema tarihinin en çok kazanan ikinci yapımı konumundadır.
• Merchandising (Ticari Ürün) Dehası: George Lucas, filmi çekmeden önce stüdyoyla yaptığı pazarlıkta yönetmenlik ücretinden kesinti yapılmasını kabul etti; karşılığında ise filmin tüm oyuncak, tişört, poster gibi yan ürünlerinin (merchandising) haklarını istedi. Stüdyo bu hakları "değersiz" görerek Lucas'a verdi. Bu hamle, Lucas’ı dünyanın en zengin bağımsız yapımcısı yaptı ve sinema sektöründe oyuncak ortaklıklarının önemini başlattı.

ŞAŞKINLIK VE HAYRANLIK

1970’lerin Hollywood’u, Vietnam Savaşı ve Watergate skandalının etkisiyle depresif, gerçekçi ve karanlık filmlerle (Taxi Driver, The Godfather vb.) doluydu. Star Wars, bu karamsar atmosfere saf bir iyimserlik, macera ve umut aşıladı.

• Olumlu Eleştiriler: Ünlü eleştirmen Roger Ebert, filmi "Büyülü bir sinema deneyimi, sinemanın neden var olduğunu hatırlatan bir başyapıt" olarak nitelendirdi. Film, sinematografik başarısını 10 dalda Oscar adayı olup 6 Akademi Ödülü (artı bir Özel Başarı Ödülü) kazanarak taçlandırdı.
• Münferit Eleştiriler: Bazı muhafazakar ve entelektüel eleştirmenler ise filmi "çocukça bir uzay masalı" olmakla, derin felsefi altyapıdan yoksun kalmakla ve sinemayı sanatsal gerçekçilikten uzaklaştırıp ticari bir panayıra dönüştürmekle suçladı.

AZ BİLİNENLER

49 yıl önce vizyona giren o ilk film, bugün milyarlarca dolarlık bir ekosisteme, dizilere, oyunlara ve nesiller boyu aktarılan dev bir kültüre dönüştü. "Güç sizinle olsun" (May the Force be with you) repliği, sinema sınırlarını aşarak insanlığın ortak hafızasına kazındı. Gelecek yıl kutlanacak olan 50. büyük yıl dönümü öncesinde, Star Wars hâlâ sinema dünyasının en parlak yıldızı olarak parlamaya devam ediyor.

Restore edilerek yeniden ayağa kaldırılan tarihi Hatay Devleti Meclis Binası için Hatay Valisi Mustafa Masatlı, Hatay Büyükşehir Belediye Başkanı Mehmet Öntürk ve Devlet Tiyatroları Genel Müdürü Tamer Karadağlı'nın katılımıyla protokol imza töreni düzenlendi. Törende konuşan Devlet Tiyatroları Genel Müdürü Tamer Karadağlı, 19 Mayıs gibi özel bir günde Hatay'da olmaktan büyük gurur duyduğunu söyledi. Hatay Devlet Tiyatrosu'nu bu tarihi binada açmanın kendileri için çok önemli olduğunu aktaran Karadağlı, 'Sayın Bakanımız Mehmet Nuri Ersoy, Hatay Devlet Tiyatrosu'nun kurulması için bizlere talimat verdi. Biz de Sayın Valimiz ve Sayın Büyükşehir Belediye Başkanımızın destekleriyle burayı muhteşem bir sahne haline getirdik. Bugün, 19 Mayıs'ta sahnemizi açıyor ve imzalarımızı atıyoruz. Hataylılara hayırlı olsun. Burada olmaktan büyük gurur duyuyoruz. Bir tek isteğim var; Hataylılar Devlet Tiyatroları'nı yalnız bırakmasın. Biz sizler için buradayız. Lütfen bizi yalnız bırakmayın, oyunlarımıza gelin' diye konuştu.

'BUGÜN İLK SAHNEMİZİ AÇIYORUZ'

Bu tarihi yapıyı yeniden ayağa kaldırarak kültürle, sanatla insanların buluşacağı bir merkez haline getirmekten dolayı gurur duyduklarını dile getiren Vali Masatlı, ise şunları söyledi:

'Burası, 1927 yılında Raşim Adalı tarafından yaptırılmış, daha sonra da Hatay Devleti Meclisi'ne ev sahipliği yapmış çok önemli bir yapı. Türkiye'ye katılımın ardından da farklı dönemlerde çeşitli amaçlarla kullanılmıştır. Daha sonra Valiliğimizin mülkiyetine geçen bina, maalesef 6 Şubat depremlerinde büyük hasar görmüş, Meclis binamız ve arkasındaki Adalı Konağı tamamen çökmüştü. O dönemde vatandaşlarımız büyük bir hüzün yaşarken, Hatay'ın sembol yapılarından birinin yıkılması da bu acıyı daha da artırdı. Bizler de ilk olarak bu sembol yapıların yeniden ayağa kaldırılması için çalışmalara başladık. Yaptığımız protokol kapsamında bu yapıyı daha sağlam zeminlerde, aslına uygun şekilde yeniden inşa ettik. Ancak bu binaya bir işlev kazandırmak gerekiyordu. Konutlar, iş yerleri, okullar ve sağlık tesisleri inşa ederken; kültürel ve sanatsal faaliyetlerin de insanların iyi olma haline katkı sağlayacağını düşündük. Bu kapsamda, Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü ile yapılan iş birliği sonucu buranın tiyatro sahnesi olarak hizmet vermesine karar verdik. Bugün ilk sahnemizi açıyoruz. Açılışın 19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı akşamına denk gelmesi de bizim için ayrı bir anlam taşıyor.'

Programın ardından Ankara Devlet Tiyatrosu yapımı 'Bu Da Geçer Ya Hu' adlı oyun sahnelendi.

12-16 Mayıs tarihleri arasında gerçekleştirilen Sivas Uluslararası Film Festivali, sinema dünyasının önemli isimlerini, akademisyenleri, yönetmenleri ve sektör profesyonellerini Sivas'ta buluşturdu. Festival boyunca düzenlenen film gösterimleri, söyleşiler, atölyeler ve özel etkinlikler ile şehirde adeta sinema rüzgârı esti.

Sivas'ın kültür ve sanat hayatına önemli katkılar sunan festivalin kapanış programı, Muhsin Yazıcıoğlu Kültür Merkezi'nde gerçekleştirilen ödül töreni ve Yeşilçam Nostalji Konseri ile tamamlandı.

Programa; Sivas Valisi Yılmaz Şimşek, Devlet Tiyatroları Genel Müdürü Tamer Karadağlı, sinema sanatçısı Hülya Koçyiğit, il protokolü, sinema dünyasının önemli isimleri, sanatseverler ve çok sayıda davetli katıldı.

'SİVAS'IN ZENGİNLİĞİ GÖRÜNÜR HALE GETİRMEYİ HEDEFLİYORUZ'

Kapanış programında konuşan Sivas Valisi Yılmaz Şimşek, geride kalan 5 gün boyunca şehirde adeta bir sinema rüzgârı estiğini belirterek, 'Sanatın, kültürün ve sinemanın birleştirici atmosferini ve heyecanını hep birlikte yaşadık. Festival süresince düzenlenen etkinliklerle Sivas'ın dört bir yanında sinemanın coşkusu hissedildi, şehrimiz sanatla, söyleşilerle ve birbirinden kıymetli buluşmalarla çok özel günlere ev sahipliği yaptı. Festivalimiz bu yıl da önceki yıllardan aldığı birikim ve tecrübeyi daha ileriye taşıyarak; daha kapsamlı, daha güçlü ve daha zengin bir içerikle hemşehrilerimizle buluştu. 3 yıl önce büyük bir heyecan ve güçlü bir vizyonla başlattığımız festivalimizin bugün ulaştığı noktayı görmek bizler için son derece kıymetlidir. Her geçen yıl daha fazla ilgi gören, daha geniş kitlelere ulaşan festivalimiz; memnuniyetle ifade etmek isterim ki artık yalnızca bir etkinlik olmanın ötesine geçmiş, Sivas'ın kültür ve sanat alanındaki iddiasını ortaya koyan önemli bir organizasyon hâline gelmiştir. Önümüzdeki yıllarda; daha da büyüyen, uluslararası ölçekte daha fazla ses getiren, uzun metraj yapımlarla güçlenen ve sinema dünyasında daha güçlü bir yer edinen bir festival hedefiyle çalışmalarımızı aynı kararlılık ve heyecanla sürdüreceğiz. Bizler bu festival aracılığıyla Sivas'ın sahip olduğu bu zenginliği daha görünür hâle getirmeyi, şehrimizi kültür ve sanat alanında daha güçlü bir noktaya taşımayı hedefliyoruz' diye konuştu.

'SİVAS'TA OLMAKTAN ÇOK MUTLUYUM'

Devlet Tiyatroları Genel Müdürü Tamer Karadağlı ise, 'Sivas'ta olmaktan gerçekten çok mutluyum. Bu güzel şehre daha önce de defalarca geldim. Ancak ilk kez Devlet Tiyatroları Genel Müdürü olarak Sivas'tayım. Bildiğiniz üzere Sivas Devlet Tiyatrosu yaklaşık 30 yıldır burada önemli bir hizmet veriyor. Bundan sonra da daha sık Sivas'a geleceğim' dedi.

'SİVAS HER TÜRLÜ ÖVGÜYÜ HAK EDEN BİR ŞEHİR'

Sinema oyuncusu Hülya Koçyiğit de, Cumhuriyetin temellerinin atıldığı Sivas'ta bir arada olmaktan büyük mutluluk duyduğunu belirterek, 'Bu yıl üçüncüsü düzenlenen Sivas Uluslararası Film Festivali'nin hayata geçirilmesinde emeği olan tüm emekçilere ve yöneticilerimize huzurlarınızda teşekkür etmek istiyorum. Böylesine anlamlı bir organizasyonu Sivas'ta gerçekleştirdikleri için kendilerine minnettarız. Çünkü Sivas, her türlü övgüyü hak eden çok özel bir şehirdir. Sivas denildiğinde aklımıza, Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve Cumhuriyetimizin kuruluş ruhu gelir. Bu mübarek şehir, tarihimizin en önemli dönüm noktalarına tanıklık etmiş; bağımsızlık mücadelemizin meşalesinin yakıldığı yer olmuştur. Cumhuriyetimizin temelleri burada atılmış, birlik ve beraberliğimiz burada güç kazanmıştır. İşte bu yüzden sanatın, kültürün ve böylesine anlamlı buluşmaların çok kıymetli olduğuna inanıyorum. Sanat; insanları bir araya getiren, sevgiyi, kardeşliği ve ortak duyguları büyüten en güçlü değerlerden biridir. Ne mutlu bize ki böylesine köklü bir şehrin insanlarıyız. Ne mutlu bana ki bugün sizlerle aynı heyecanı paylaşabiliyorum' dedi.

ÖDÜLLER SAHİBİNİ BULDU

Festival kapsamında düzenlenen törende, Türk sinemasına katkı sunan isimler ödüllendirildi.

Yeşilçam'ın usta oyuncularından Hülya Koçyiğit'e Onur Ödülü takdim edilirken, Devlet Tiyatroları Genel Müdürü Tamer Karadağlı ile Murat Ercanlı'ya ise Türk Sineması Hizmet Ödülü verildi.

Programda ayrıca TÜRKSOY Özel Ödülü Dastan Zhappar Ryskeldi'ye takdim edildi. En İyi Erkek Oyuncu Ödülü'nü Ali Nuri Türkoğlu, En İyi Kadın Oyuncu Ödülü'nü Deniz Uğur, En İyi Yardımcı Oyuncu Ödülü'nü ise Burak Haktanır aldı. 'Gönül Dağı' dizisinin yapım ekibi de En İyi Dizi Ödülü'ne layık görüldü.

Festival kapsamında kurmaca ve belgesel film kategorilerinde jüri özel ödülleri ile en iyi film ödülleri sahiplerini bulurken, yarışmaya katılan finalist filmler de izleyicilerin beğenisine sunuldu.

Gecenin sonunda sanatçı Nilgün Kızılcı'nın sahne aldığı, Şef Kürşat Taydaş yönetimindeki Yeşilçam Nostalji Konseri düzenlendi.

Ersoy, burada Vali Erdinç Yılmaz ve il protokolünce karşılandı. Ersoy, akabinde AK Parti Eskişehir İl Başkanlığına uğrayıp İl Başkanı Gürhan Albayrak ile makamında görüştü. Ziyaretlerinde Ersoy'a, TBMM Yapay Zeka Araştırma Komisyonu Başkanı ve AK Parti Eskişehir Milletvekili Fatih Dönmez, TBMM Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu Başkanı ve AK Parti Eskişehir Milletvekili Ayşen Gürcan ile AK Parti Eskişehir Milletvekili Nebi Hatipoğlu da eşlik etti.

MEHMET NURİ ERSOY KİMDİR?

Mehmet Nuri Ersoy, 1968 yılında İstanbul’da doğdu. Aslen Antalya’nın İbradı ilçesindendir. Özel Alman Lisesi ve İstanbul Üniversitesi İngilizce İşletme Bölümü mezunu olan Ersoy, turizm sektöründe Etstur, Maxx Royal, Voyage Hotels ve Caja By Maxx Royal markalarıyla tanınan bir iş insanıdır.

1991 yılında kardeşi Murat Ersoy ile turizm şirketi kuran Ersoy, ilerleyen yıllarda otelcilik ve havacılık alanında yatırımlar yaptı. 10 Temmuz 2018’de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından Kültür ve Turizm Bakanı olarak atandı ve 66. ile 67. hükümetlerde görev aldı.

Bakanlığı döneminde turizm yatırımları ve teşvik kararları nedeniyle zaman zaman çıkar çatışması ve etik tartışmalarının odağında yer aldı. Mehmet Nuri Ersoy, eski manken ve sunucu Pervin Ersoy ile evli olup iki çocuk babasıdır.

Ankara’da kadınların ekonomik ve sosyal hayatta daha aktif rol almasını amaçlayan önemli bir proje başlatıldı.

İsveç Hükümeti desteğiyle yürütülen “H.O.P.E. in Action” Projesi kapsamında, Çankaya Belediyesi iş birliğiyle kadınlara yönelik ücretsiz barista eğitimi düzenlenecek.

Proje ile kadınların meslek sahibi olması, ekonomik bağımsızlık kazanması ve kahvecilik sektöründe istihdama katılması hedefleniyor.

Eğitimler Profesyonel Ortamda Verilecek

Eğitim programı, 100. Yıl İş ve İstihdam Eğitim Merkezi bünyesinde gerçekleştirilecek.

Alanında uzman eğitmenlerin vereceği uygulamalı derslerde katılımcılar;

• Kahve çeşitleri
• Demleme teknikleri
• Profesyonel ekipman kullanımı
• Servis ve sunum becerileri

gibi baristalığa dair temel ve ileri düzey eğitimler alacak.

Program kapsamında kadınlara yalnızca teknik eğitim değil, aynı zamanda kişisel gelişim, iletişim becerileri ve kariyer planlaması alanlarında da destek sunulacak.

Kadınların Ekonomik Gücüne Katkı Sağlanacak

18-35 yaş aralığındaki kadınların başvurabileceği program tamamen ücretsiz olacak.

Sınırlı kontenjanla gerçekleştirilecek eğitim sonunda başarılı katılımcılara sertifika verilecek. Ayrıca kursiyerlere istihdam süreçlerinde de destek sağlanacak.

Kadınların iş hayatına katılımını artırmayı hedefleyen proje, Ankara’daki kadın istihdamına katkı sağlayacak sosyal sorumluluk çalışmaları arasında gösteriliyor.

Başvurular İnternetten ve Yüz Yüze Yapılabilecek

Başvuru yapmak isteyen adaylar, Çankaya Belediyesi’nin kariyer platformu üzerinden online başvuru gerçekleştirebilecek.

Başvurular ayrıca Çankaya Belediyesi İş ve İstihdam Merkezi üzerinden yüz yüze de yapılabilecek.

Başvuru Adresi

kariyer.cankaya.bel.tr

Başvuru Merkezi

Çankaya Belediyesi İş ve İstihdam Merkezi

Adres: Ziya Gökalp Caddesi No:11 B2 Blok Kat:6

Telefon:
(0312) 458 89 00
Dahili: 3750 – 3751 – 3755

Programda, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Kürşad Zorlu, TBMM Milli Savunma Komisyonu Başkanı Hulusi Akar, MHP Grup Başkanvekili Filiz Kılıç, Türk Dil Kurumu Başkanı Osman Mert ve Türk dünyasından davetliler yer aldı.

'DİLİMİZ, BENZERSİZ BİR HAZİNE'

Bakan Ersoy, Karamanoğlu Mehmet Bey'in, 'Bugünden sonra hiç kimse divanda, dergahta, bargahta, mecliste ve meydanda Türkçeden başka dil konuşmayacak' fermanının 749'uncu yıl dönümü vesilesiyle bir arada olduklarını vurguladı. Ersoy, 'Türkçe, uçsuz bucaksız Türkistan topraklarından Anadolu'ya ve gönül coğrafyamızın en uzak köşelerine kadar uzanan, tarihle yaşıt bir medeniyet yürüyüşünün sesidir. Dilimiz; milletimizin hafızasını diri tutan, kültürünü taşıyan ve medeniyet düşüncesini, anlayış ve algısını nesilden nesle aktaran benzersiz bir hazine; milli kimlik ve karakterimizin özgün vesikasıdır' dedi.

'DİL BİLİNCİ HERKESİN SORUMLULUĞUDUR'

Atatürk'ün, 'Türk dili dillerin en zenginlerindendir, yeter ki bu dil şuurla işlensin' sözünü hatırlatan Ersoy, 'Dil bilinci, sadece onun üzerinde çalışma yapan bilim insanlarının, eser veren ediplerin sorumluluğu değildir. Dil, onu kullanan herkesin özen göstermesi, sahip çıkması, hassas davranması gereken bir emanettir. Özellikle popüler kültürün yönlendirdiği, yaygınlaştırıp normalleştirdiği bozuk dil kullanımı, çocuk ve gençlerimizin yabancı dillere ait ve hatta onlarda dahi yadırganan ifadeleri dillerine pelesenk etmeleri, hiçbir anlam taşımayan ancak taşıyormuş gibi kabullenilen yani temelsiz bir şekilde anlam atfedilen ünlemlerin, kelimelerin ve kısaltmaların konuşma dili olarak kullanılması, tehlikenin boyutunu göstermesi açısından önemli örneklerdir. Diyebiliriz ki bir milletin milli ve manevi bilincini, kimliğini bütünüyle temsil ve muhafaza eden dil bugün bu bilinci, aidiyetlerimizi, özgünlüklerimizi örseleyen, aşındıran bir araç haline dönüşmektedir. Bununla mücadele etmek için çocuklarımızın okuma alışkanlığını artırmalı, kültür bilincini güçlendirmeli, aidiyet kavramının temsil ettiği bize ait değerleri içselleştirmelerini sağlamalıyız' dedi.

'TÜRKÇE DİJİTAL ÇAĞDA DA GÜÇLENİYOR'

Türk Dil Kurumu'nun yürüttüğü çalışmalara değinen Ersoy, 'Diline sahip çıkan milletler hem geçmişine hem de geleceğine sahip çıkmış olur. Türk Dil Kurumu bu bilinçle çalışmakta; bir asra yaklaşan kurumsal bilgi ve birikimiyle, yürüttüğü bilimsel faaliyetlerle, dil ve kültür hayatımıza sunduğu kıymetli eser ve kaynaklarla yalnızca ülkemize değil, Türkçenin yankı bulduğu çok geniş bir coğrafyaya hizmet etmektedir. Bu hizmet; Türk dünyasını birbirine bağlayıp kenetleyen dil köprüsünü ayakta tutmakta, Türkçenin zenginliğini bilimsel bir hassasiyet ve titizlikle kayıt altına almaktadır. Ayrıca bütün temel unsurları korunarak Türkçemizin dijital çağın ihtiyaçlarına uyum sağlayacak şekilde güçlendirilmesi, üreten ve yön veren bir konuma taşınması için ciddi bir mücadele vermekte, bu alanda belirleyici bir rol oynamaktadır' açıklamasında bulundu.

'TÜRKÇENİN KORUNMASI İÇİN ÇALIŞMAYA DEVAM EDECEĞİZ'

Bakan Ersoy ayrıca, 'Bakanlık olarak Türk diline hizmet yolunda kararlılıkla ilerlemeye, başta Türk Dil Kurumumuz olmak üzere Yunus Emre Enstitümüz, Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığımız gibi farklı kurumsal çatılarımız altında; Türkçenin korunmasını, güçlendirilmesini, dünyanın dört bir köşesinde öğretilerek yaygınlaştırılmasını ve Türk diasporalarında, özellikle çocuk ve gençlerimizin dillerine sahip çıkmasını sağlamak gibi hayati çalışmaları yürütmeye devam edeceğimizi bir kez daha vurgulamak isterim' dedi.

1947 yılında Akademi koridorlarında bir öğrenci hareketi olarak başlayan bu serüven, bugün hâlâ Türk sanatının yerel motiflerle evrensele ulaşma çabasının mihenk taşı kabul ediliyor.

Bedri Rahmi Eyüboğlu’nun "yol haritasını" çizdiği, genç sanatçıların ise fırçalarıyla hayata geçirdiği bu oluşumu; kuruluş nedenlerinden Türk sanatındaki devrim niteliğindeki etkilerine kadar tüm detaylarıyla inceliyoruz.

AKADEMİ KORİDORLARINDA İSYAN

1940’lı yılların sonuna gelindiğinde, Türk resim sanatı bir "taklit" çıkmazındaydı. Batı’yı yakından takip eden sanatçılar, teknik olarak başarılı olsalar da içerik olarak yerellikten kopuk kalmışlardı.

• Bedri Rahmi’nin Atölyesi: Grubun tohumları, İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi’nde (bugünkü Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi) Bedri Rahmi Eyüboğlu’nun atölyesinde atıldı. Eyüboğlu, öğrencilerine sürekli şu telkinde bulunuyordu: "Avrupa resmini öğrenin ama kendi toprağınızın kokusunu unutmayın."
• İlk Adım: 1947 yılında, hocalarının desteğini alan 10 yetenekli öğrenci, Türk resmine "milli bir kimlik" kazandırmak amacıyla bir araya geldi. İlk sergilerini Akademi’nin yemekhanesinde açarak, sanatın sadece seçkin salonlarda değil, hayatın her alanında olması gerektiğini savundular.

NEDEN 10'LAR

Grubun ismi, başlangıçtaki üye sayısından gelse de, bu rakam hiçbir zaman bir sınır olmadı.

• "Başlangıçta 10 Kişiydik": Kuruluş anında grupta tam 10 sanatçı bulunuyordu. Ancak Bedri Rahmi’nin vizyonuyla grup kısa sürede genişledi.
• Sayısal Değil, İlkeli Birlik: Grup üyeleri, kendilerini sayıyla sınırlamak yerine bir "açık kapı" politikası izlediler. Zamanla üye sayısı 40’a yaklaşsa da "10’lar" ismi, o ilk heyecanın ve çekirdek kadronun bir sembolü olarak kaldı.

TÜRK SANATINA KATKILARI

10’lar Grubu, Türk resim sanatında "yerellik" ve "modernizm" arasındaki o meşhur köprüyü kuran yapıdır.

• Anadolu Motiflerinin Keşfi: Grup üyeleri; kilim desenlerini, yazma motiflerini, halk sanatını ve minyatürleri tuvallerine taşıdılar. Anadolu’nun "nakış" geleneğini, Batı’nın "leke" ve "form" anlayışıyla harmanladılar.
• Halkçılık ve Sanat: Sanatı halka indirme çabasıyla, Anadolu’yu karış karış gezerek yerel temaları işlediler. Fikret Otyam’ın Güneydoğu portreleri veya Turan Erol’un Anadolu peyzajları bu anlayışın meyveleridir.
• D Grubu’na Tepki: O dönem hakim olan ve daha çok Batı odaklı bir modernizmi savunan "D Grubu"na karşı, daha "toprak kokan" bir alternatif sundular.

10'LAR GRUBU'NUN SAHİPLERİ

Grubun ilk kadrosunda yer alan ve Türk resmine yön veren o isimler şunlardır:
1. Nedim Günsür
2. Leyla Gamsız
3. Hulusi Sarptürk
4. Mustafa Esirkuş
5. Turan Erol
6. Fikret Otyam
7. Saynur Gürçay
8. Maryam Özacaryan
9. Ivon Karsan
10. Nevin Edhem

(Daha sonra Adnan Varınca, Orhan Peker ve Mehmet Pesen gibi dev isimler de gruba dahil olmuştur.)

AZ BİLİNENLER

• "El Greco mu, Kilim mi?": Bedri Rahmi, öğrencilerine El Greco’nun figür yapısıyla Anadolu kilimlerinin renk skalasını birleştirmelerini öğütlerdi. Grubun bazı eserlerinde bu iki zıt dünyanın nasıl büyük bir uyumla birleştiği bugün hâlâ sanat tarihçilerini şaşırtmaktadır.

• Maddi İmkansızlıklar: İlk sergilerini açacak para bulamadıkları için Akademi yemekhanesinde masa örtülerinin üzerinde sergileme yapmışlardır.
• Yazmacılık ve Resim: Grup üyelerinin birçoğu, sadece tuvalle yetinmemiş; Bedri Rahmi ile birlikte "yazmacılık" (kumaş baskı) geleneğini modernize ederek sanatın endüstriyel tasarıma geçişine de öncülük etmişlerdir.
• Ankara Sergileri: Grubun Ankara’da açtığı sergiler, başkentteki sanat çevresinde büyük yankı uyandırmış; devletin sanat politikasının "yerli modernizm" yönüne evrilmesinde etkili olmuştur.
• Kısa Ama Etkili: 10’lar Grubu yaklaşık 10 yıl (1947-1955) aktif kaldıktan sonra dağılmıştır. Ancak bu 10 yıl, Türk resminde sonraki 50 yılın yönünü belirlemiştir.

10’lar Grubu, Türk sanatının kendi köklerinden beslenerek nasıl dünya sahnesine çıkabileceğinin en somut örneğidir. 2026 yılından geriye bakıldığında, bu genç sanatçıların cesareti; bugün hâlâ "milli bir çağdaşlık" arayışındaki sanatçılarımıza ışık tutmaya devam ediyor.

Ankara’nın Polatlı ilçesinde bu yıl 5’incisi düzenlenen Gordion Yarı Maratonu ve 10K Koşusu etkinlikleri kapsamında ikinci gün programı başladı. Polatlı Cumhuriyet Meydanı’nda gerçekleştirilen etkinliklerde yarış kitlerinin dağıtımı devam ederken makarna ve çay partisi, Ankara filmleri afiş sergisi ile Gordion resim sergisi ziyaretçilerden ilgi görüyor.

Organizasyon komitesinde yer alan Şule Çınar, Gordion Vakfı iş birliğiyle düzenlenen etkinliğin bu yıl da yoğun katılımla gerçekleştirileceğini ifade etti. Çınar, yarışların 10 Mayıs 2026 Pazar günü UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Gordion Antik Kenti’nde yapılacağını belirtti.

“ÇOCUKLARI ÇOK ÖNEMSİYORUZ”

Şule Çınar, yarış organizasyonuna ilişkin yaptığı açıklamada, “Bugün burada Polatlı Belediyesi’nin Cumhuriyet Meydanı’nda düzenlediği etkinlik kapsamında sporcularımızın kit dağıtımını gerçekleştiriyoruz. Yarışımıza yaklaşık bin sporcu katılıyor. Bunun 200’ünü çocuk sporcular oluşturuyor. Çocukları çok önemsiyoruz, özellikle bu tarihi alanı görmelerini istiyoruz” dedi.

Yarışlarda milli sporcular, yabancı sporcular ve amatör koşucuların yer alacağını vurgulayan Çınar, organizasyonun 10 kilometre ve 21 kilometre kategorilerinde düzenleneceğini söyledi. Çocuk koşularının ise yaklaşık 150 metrelik parkurda gerçekleştirileceğini ifade etti.

“ÇOK KEYİFLİ BİR KOŞU OLACAĞINI DÜŞÜNÜYORUZ”

Etkinliğe yoğun talep olduğunu vurgulayan Çınar, “Beşincisini düzenlediğimiz yarışa inanılmaz bir ilgi var. Kayıtları üç gün önceden kapatmak zorunda kaldık. Şu anda etkinlik alanında ilkokul öğrencilerinin hazırladığı resim sergisi bulunuyor. Dün TOBB Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi’nin sergisi vardı. Yarın da etkinliklerimiz Gordion’da devam edecek. Çok keyifli bir koşu olacağını düşünüyoruz, herkesi bekliyoruz” diye konuştu.

'YAŞANMIŞLIKLARA GÖZ YUMAMADIM''

Hatun Arslan aslen Giresun-Tirebolulu ve iki çocuk annesi bir yazar. Yazarlığa ilkokul yıllarında öğretmenin teşviki ile başladı.

Arslan Almanya'ya gidiş hikayesini, ''İlkokul ikinci sınıf bittiğinde yaz tatilinde iki erkek kardeşim ile ailemizin yanına Almanya'ya gittik.

12. sınıfa kadar okula orada devam ettim, sonra çalışma hayatına atıldım. Her ülkeden insanlarla tanışıp çoğu ile arkadaş olduk. Onlarla biz Türklerin yaşantıları hemen hemen aynıydı.

Yalnızca ortak pazara üye olan ülkelerin vatandaşları kısmen daha rahattı. Evlendikten bir kaç yıl sonra eşim Türkiye'ye dönelim dedi. 14 yıl sonra ben de seve seve döndük. Her zaman da (İyi ki de dönmüşüz) diyorum'' diye anlattı.

Arslan kitabın yazılma hazırlığında ise, ''Daha okul bitmeden bir roman yazma deneyimim oldu. Aradan yıllar geçti 1984 yılında eşimle Türkiye'ye dönüş yaptık. Ardından çocukken gittiğim Almanya'da duyduğum, fark ettiğim şahit olduklarım, bir dolu yaşanmışlıklara göz yumamadım ve onları bir kaç aileye paylaştırarak bu hikâyeyi yazmaya karar verdim. Dört kapının arkası da (rahmetli ailem altmış sekizlerde demiryoluyla gitmişlerdi, babam giderken dört gümrük kapısından geçtiklerini anlatırdı) bende o kapıların arkasında ki Almanya'da yaşanan hikâyeye uygun buldum'' dedi.

KARAKTERLİN KÖKENİ

Hatun Arslan 5 kişiden oluşan bu ailenin kökenini, ''O dönemler Almanya'nın çalıştırmak için yabancı işçi davetini duyanlar akın akın gitmeye başlamışlardı. Onlardan bir aile oluşturdum. Bu beş çocuklu aile de baba hariç Almanya'ya gider sonra aralarında çatışmalar çatlaklar oluşur sonra da oraya ne amaçla gittiklerini unutup ne hale geldikleriyle yüzleşirler kısaca milyonlarca vatandaşlarımızın sadece birinin hikayesi denebilir'' diyerek anlattı.

Arslan ayrıca, ''Karakterler hayal ürünü tek gerçek kahramanım da benim gibi on bir yaşında Almanya'ya gitmesi ve ilk uçakla giderken yaşamış olduğu duygular da benim hissettiklerim. Diğer yaşanmışlıkların çoğu gerçek kesitlerin birer birleşimi'' dedi.

OKUYUCULARDAN ÖVGÜ

Arslan okuyuculardan pozitif yorumlar aldığını belirterek, ''Okuyuculardan çok güzel yorumlar almaktayım. İlk kitabım olmasına rağmen çok güç alıyorum olumlu yorumları için hepsine sonsuz teşekkürler'' dedi.

'HEPSİ İDOLÜM'

Hatun Arslan hangi yazarları idol aldığı sorusuna, ''Aslında yerli, yabancı yazarların hepsi bence birer idollerdir hangisinin kitabını okusam mutlaka çok şey alıyorum hepsine sonsuz saygı duyuyorum'' diyerek cevapladı.

YENİ PROJELER YOLDA

Hatun Arslan şu an elinde iki bitmiş roman daha olduğunu belirterek, ''Şu an zaten iki bitmiş kitap var birde üstte de yazdığım ilk deneme romanım (dikensiz gül) var onu Türkiye'ye geldiğimizde güvendiğimiz bir prodüktöre kaptırmıştık ama el yazımla olan defterler hâlâ bende onu da tekrar güncelleyip çıkartmayı düşünüyorum'' dedi.

KİTABIN KONUSU

Kitap babaları öldükten sonra Almanya'ya çalışmak için göç eden bir aileyi anlatıyor. Kitabın ana kahramanı olayları gözünden gördüğümüz Nurcan karakteri. Aile Almanya'da para kazanıp tekrardan Türkiye'ye dönme hayali ile gurbete giderken hiç tahmin etmedikleri olaylar başlarına geliyor ve birbirleri ile sınanıyor.

Tiyatro sahnesi bulunmayan şehirlerde çocuklara ve yetişkinlere yönelik ücretsiz tiyatro oyunlarının sergilendiği 'Vagon Sahne Projesi' kapsamında 'Masal Treni' oyunu, Çankırı Garı'nda çocuklar için ücretsiz sahnelendi.

Yetişkin oyunu 'Komşu Köyün Delisi' ise saat 20.00'de izleyiciyle buluşacak.

Çankırı'nın ardından Yerköy, Hekimhan, Muş, Tatvan, Van, Palu, Gölbaşı, Pazarcık ve İskenderun güzergahını kapsayacak proje, yaklaşık 4 bin 160 kilometrelik rotayla tiyatroyu coğrafi sınırların ötesine taşıyan güçlü kültür hattı oluşturmayı hedefliyor.

Proje kapsamında demir yolu hattının geçtiği illerde kültürel etkinliklerin artırılması ve tiyatro sanatının yaygınlaştırılması da amaçlanıyor.

İl Kültür ve Turizm Müdürü Muharrem Ovacıklı, demir yollarının geçtiği, tiyatro sahnesinin olmadığı illerde Vagon Sahne Projesi ile tiyatro oyunlarının sergilendiğini belirterek, 'Gelen ekibimiz Devlet Tiyatroları'nın sanatçıları. Burada gerçek tiyatro oyuncularıyla öğrencilerimizi ve halkımızı buluşturmuş olacağız. Tiyatroseverlerin uzun zamandır beklediği bir şeydi bu. Bundan sonra da farklı etkinliklerle bu tür organizasyonları artıracağız.' dedi.

Üniversiteden yapılan açıklamaya göre, renkli görüntülere sahne olan etkinlikte, çeşitli ülkelerden öğrenciler kendi kültürlerini müzik, dans, geleneksel kıyafetler ve lezzetler ile tanıtma fırsatı buldu.

Etkinliğin açılışında konuşan, OSTİM Teknik Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Mustafa Polat, üniversitenin 83 farklı ülkeden 2 bin 304 öğrencisiyle küçük bir dünya olduğunu söyledi.

Bu çeşitliliğin yalnızca sayısal bir veri olmadığına işaret eden Polat, bunun, kültürel, düşünsel ve insani değerler açısından büyük bir zenginlik sunduğunu ifade etti.

Etkinliğin asıl mimarlarının öğrenciler olduğunu dile getiren Polat, barış, dostluk ve karşılıklı anlayışın hakim olduğu bir dünya temennisinde bulundu.

Afganistan, Azerbaycan, Endonezya, Filistin, Gine, Güney Kore, Irak, İran, Kamboçya, Kazakistan, Malezya, Mali, Mısır, Nijer, Nijerya, Özbekistan, Paraguay, Rusya, Ruanda, Somali, Sri Lanka, Sudan, Suriye, Tacikistan, Tayland, Tunus, Ürdün ve Yemen'den katılımcıların yer aldığı etkinliğe, SESRIC, TİKA ve TÜRKSOY gibi uluslararası kuruluşlar da katkı sundu.

Etkinliğe, OSTİM Teknik Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Murat Yülek, Dışişleri Bakan Yardımcısı Musa Kulaklıkaya, TÜİK Başkan Yardımcısı Furkan Metin, Keçiören Belediye Başkan Yardımcısı Mehmet Aygün, TÜRKSOY Daire Başkanı Melik Özsöz ile çok sayıda ülkenin temsilcisi ve davetliler katıldı.

4 Mayıs Pazartesi günü saat 19.00’da Gençlik Parkı içerisinde yer alan Necip Fazıl Salonu’nda gerçekleştirilecek konser, ücretsiz olarak izlenebilecek. Etkinlikte Türk müziğinin seçkin eserleri seslendirilerek dinleyicilere zengin bir repertuvar sunulacak.

Konserde ayrıca Hacettepe Sanat Okulu Roman Halk Dansları ekibi de sahne alarak geceye renk katacak.

Şef Tanzer Kartal yönetiminde sahneye çıkacak koro, hem geleneksel Türk müziği eserlerini hem de sevilen klasik parçaları yorumlayarak izleyicilere unutulmaz bir akşam yaşatmayı hedefliyor. Başkentte kültür ve sanat etkinliklerine ilgi duyanlar için konser, kaçırılmayacak programlar arasında gösteriliyor.

15 Temmuz Demokrasi ve Şehitler Müzesi'nde gerçekleştirilen programa; Şehit Yakınları ve Gaziler Genel Müdürlüğü Daire Başkanı Fatma Ayşe Güngör, Ankara Sivil Toplumla İlişkiler İl Müdürü Hayrettin İpekoğlu, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürü Cüneyt Özdemir, Kaymakam Mustafa Yılmaz, Belediye Başkanı Selim Çırpanoğlu, Cumhuriyet Başsavcısı Mehmet Onurkan Gülderen, Türkiye Gaziler Vakfı 2. Başkanı Mehmet Eğin, şehit yakınları ve gaziler katıldı.

Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü himayesinde, kaymakamlık ve belediyenin katkılarıyla hayata geçirilen projenin kapanış töreni, Kur'an-ı Kerim tilaveti ve İlçe Müftüsü Abdullah Yalman'ın duası ile başladı.

Programda konuşan Dernek Başkanı Cafer Akın, geçen yıl ağustos ayında başlayan projenin sadece bir sosyal sorumluluk çalışması olmadığını, aynı zamanda bir dayanışma ve vefa hareketi olduğunu vurguladı. Akın, projenin amaçlarına değinerek şu bilgileri paylaştı:

'Bu proje ile şehit ailelerimiz ve gazilerimiz için sosyal, psikolojik ve ekonomik anlamda katkı sunmayı hedefledik. Kursiyerlerimiz; deri çanta yapımından kağıt rölyefe, sabun ve mum üretiminden akıl ve zeka oyunlarına kadar birçok alanda eğitim aldı. Ayrıca söyleşiler ve gezilerle sosyalleşme imkanı buldular.'

Konuşmaların ardından projeye katılan gazi ve şehit yakınlarına plaket ve sertifikaları takdim edildi. Protokol üyeleri ve davetliler, daha sonra proje kapsamında düzenlenen kurslarda üretilen ürünlerden oluşan sergiyi gezerek, kursiyerlerden bilgi aldı.

Sınırları, dilleri ve ideolojileri aşan tek ortak dil olan dansın onurlandırıldığı Dünya Dans Günü, bu yıl da milyonlarca insanı aynı ritimde buluşturuyor.

Modern balenin babası sayılan Jean-Georges Noverre’in doğum gününden UNESCO’nun resmi kararlarına, dansın iyileştirici gücünden tarih boyunca geçirdiği evrime kadar tüm detayları mercek altına alıyoruz.

NEDEN 29 NİSAN?

Dünya Dans Günü, tesadüfen seçilmiş bir tarih değildir. Bu özel gün, dans dünyasında devrim yaratan bir ismin mirasını yaşatır.

• Jean-Georges Noverre (1727-1810): Modern balenin yaratıcısı olarak kabul edilen Fransız dansçı ve koreograf Noverre, dansın sadece teknik bir gösteri değil, duyguları ifade eden bir sanat formu olması gerektiğini savunmuştur. Onun doğum günü olan 29 Nisan, bu nedenle dansın evrensel bayramı olarak seçilmiştir.
• Kuruluş: 1982 yılında, UNESCO çatısı altında faaliyet gösteren Uluslararası Dans Konseyi (CID) tarafından resmiyet kazanmıştır.
• Temel Amaç: Dansın sanatsal değerine dikkat çekmek, hükümetleri dans eğitimine teşvik etmek ve dansçıların toplumsal statüsünü güçlendirmektir.

DANSIN EVRENSEL ELÇİLERİ

Dünya Dans Günü’nün en önemli geleneklerinden biri, her yıl dünyaca ünlü bir dansçı veya koreografın kaleme aldığı "Dünya Dans Günü Mesajı"dır. Bu mesaj, dansın o yılki temasını ve ruhunu yansıtır.

MAĞARALARDAN SAHNELER

Dans, insanlık tarihinin başlangıcından beri bizimle olan bir "iletişim" biçimidir.

1. Antik Çağ: Av sahnelerini taklit etmek, tanrılara şükretmek veya yağmur yağdırmak için yapılan ritüeller dansın ilk formlarıydı.
2. Rönesans ve Saray Dansları: Dans, Avrupa saraylarında bir sosyal statü göstergesi haline geldi. Bale bu dönemde disipline edildi.
3. Modern ve Çağdaş Dönem: Isadora Duncan gibi isimlerle dans, katı kurallardan sıyrılarak bireysel özgürlüğün ve içsel duyguların dışavurumu oldu.
4. Dijital Çağ (2020'ler): Sosyal medya platformları (TikTok, Instagram) dansın demokratikleşmesini sağladı; artık herkes kendi sahnesini dijital dünyada kurabiliyor.

TOPLUMSAL ETKİSİ

Dünya Dans Günü’nün kutlanması, sadece bir günlük bir festival değildir. Bu hareketin dünya genelinde somut sonuçları olmuştur:

• Eğitim Reformları: Pek çok ülkede dansın müfredatlara girmesi ve bir terapi yöntemi olarak kabul edilmesi sağlanmıştır.
• Kültürel Diplomasi: Farklı ülkelerden dansçılar, siyasi gerginliklerin olduğu dönemlerde bile "sanatın diliyle" barış köprüleri kurmuştur.
• Fiziksel ve Ruhsal Sağlık: Dansın Parkinson hastalığından depresyona kadar pek çok sağlık sorununa iyi geldiği bilimsel olarak kanıtlanmış, bu farkındalık Dünya Dans Günü aracılığıyla yaygınlaşmıştır.

AZ BİLİNENLER

• "Dans Çılgınlığı" Salgını: 1518 yılında Strazburg'da yüzlerce insanın haftalarca durmadan dans ettiği ve bazılarının yorgunluktan öldüğü "Dans Vebası" (Dancing Plague) tarihin en gizemli olaylarından biridir.

• Ayakkabı Ömrü: Profesyonel bir balerinin ayakkabıları (point), bazen tek bir gösteri içinde bile eskiyip kullanılmaz hale gelebilir.
• Spor mu Sanat mı?: Dansçıların kalp atış hızı ve fiziksel eforu, profesyonel futbolcular ve maraton koşucularıyla eşdeğer kabul edilir.
• Türkiye’nin Dans Kimliği: Anadolu toprakları, dünyanın en zengin halk dansları envanterinden birine sahiptir. Horondan zeybeğe, halaydan kafkas danslarına kadar her figür bir göç, savaş veya aşk hikâyesini anlatır.
• UNESCO Somut Olmayan Miras: Mevlevi Semahı gibi pek çok dans formu, UNESCO tarafından "İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası" listesine alınarak koruma altına alınmıştır.

29 Nisan 2026 itibarıyla Ankara’dan New York’a, Tokyo’dan Rio’ya kadar her yerde tek bir çağrı yankılanıyor: "Dans etmeye devam edin!" Çünkü dans, kelimelerin bittiği yerde bedenin başlattığı en dürüst cümledir.