Ankara'da gelecek hafta NATO Zirvesi düzenleneceğini, buna hazırlandıklarını aktaran Merz, bir hafta önce de Fransa, İtalya, Polonya ve İngiltere liderleri ile Berlin'de bir araya geldiğini anımsattı.

Berlin'de 3 Temmuz Cuma günü de Baltık ülkelerinden mevkidaşlarıyla görüşeceğini ifade eden Merz, Zirve öncesinde Avrupa tarafı olarak 'birlik ve güç' mesajı vermek istediklerini aktardı.

Merz, Avrupalılar olarak NATO'da daha büyük sorumluluk üstlendiklerini belirterek, 'Tek taraflı transatlantik bağımlılıkları azaltıyoruz ve bu, her koşulda Atlantik'in her iki yakası için de doğru karar.' dedi.

NATO Ankara Zirvesi'nde Avrupalı NATO üyeleri olarak Ukrayna'ya yeni mali taahhütlerde bulunmak istediklerinin altını çizen Merz, 'NATO Zirvesi'nde Orta Doğu'nun geleceği de ele alınacak. ABD ile İran arasında kalıcı bir barışın sağlanmasına yardımcı olmaya devam edeceğiz.' diye konuştu.

Merz, ortak hedefin İran'ın nükleer programının sonlandırılması ve Hürmüz Boğazı'nın kalıcı olarak açık kalması olduğunu vurguladı.

Bir gazetecinin, 'ABD ile İran arasında imzalanan 14 maddelik mutabakatta İran için 300 milyar dolarlık fonun yer aldığından bahsedildiği, Almanya'nın buna (mali olarak) katkıda bulunup bulunmayacağına' ilişkin sorusuna verdiği yanıtta Merz, çatışmaların son ermesini ve mutabakatın ötesinde bir anlaşmanın imzalanmasını ümit ettiklerini belirtti.

Merz, Hürmüz Boğazı'nın açık kalması için her zaman askeri olarak katkıda bulunacaklarını dile getirdiklerini anımsatarak, 'Bölgede yıkılan altyapının yeniden inşası söz konusu olduğunda her şeyi konuşabiliriz. Ancak öncelikle çatışmalar sona ermeli, sonra da kendi ekonomik çıkarlarımız için de katkı sağlarız.' ifadelerini kullandı.

Başbakan Merz, her şeyden önce Avrupa ve Almanya'ya güvenli bir enerji tedarikini sağlamak için bölgedeki enerji altyapısını yeniden tesis etmek gerektiğini dile getirdi.

Merz, Almanya'yı ABD ile 'aynı göz hizasında' görüyor

Avrupa'nın güvenliğine ilişkin değerlendirmede bulunan Merz, 'Son yıllarda kendi güvenliğimiz için çok az şey yaptık. Şimdi bunu telafi ediyoruz.' diye konuştu.

Merz bunu, ABD Başkanı'nın belirlediği sayısal bir hedefi karşılamak için değil, kendi çıkarları olduğu için yaptıklarını belirterek, 'Bunu doğru ve gerekli bulduğumuz için yapıyoruz.' dedi.

ABD hükümeti ile 'aynı göz hizasında olduklarını' ifade eden Merz, 'Amerika, NATO'nun 32 ortağından biri, biz de NATO'nun 32 ortağından biriyiz. Ancak biz NATO'nun Avrupa tarafında iyi koordinasyon içindeyiz, Kanada ile de. Bu bakımdan gelecek haftaya öz güvenle giriyoruz ve Amerikalılara şunu söylüyoruz; 'Siz bize bağımlısınız, biz de size bağımlıyız. Biz birlikte savunma yeteneğine sahibiz.'' ifadelerini kullandı.

Almanya Savunma Bakanı Pistorius da Hürmüz Boğazı'nda olası mayın temizleme faaliyetleri için hazır bekletilen Alman gemilerinin durumuna ilişkin soruya, gemilerin Cibuti'de beklediğini ancak orada sonsuza kadar beklemeyeceğini söyledi.

Pistorius, şu an için gemilerin Hürmüz Boğazı'na girerek mayın temizlemelerinin öngörülmediğini, İran'ın Fransa'ya böyle bir misyonu reddettiğini bildirdiğini, bu yüzden bu konuda bir şey olacak beklentisiyle sonbahara kadar gemilerin orada kalmayacağını kaydetti.

Çarpışmanın ardından raydan çıkan yük trenine ait 2 vagon, yaklaşık 5 metre yükseklikteki köprüden, altından geçen yola düştü. Kazada 1 kişi öldü.

Alman Demiryollarından (Deutsche Bahn) yapılan açıklamada kazanın yalnızca yük trenlerinin kullandığı bir güzergahta meydana geldiği, yolcu ulaşımının kazadan etkilenmediği belirtildi.

Düşen 2 vagonun da boş olduğu bilgisi paylaşılan açıklamada, kazanın meydana geldiği çevredeki caddelerin trafiğe kapatıldığı ve enkaz kaldırma çalışmalarının başladığı kaydedildi.

Askeri ihtiyaçlar ve sanayi rekabeti süreci kilitledi

2040 yılından itibaren Fransa'nın Rafale, Almanya ve İspanya'nın ise Eurofighter savaş uçaklarının yerini alması planlanan FCAS Projesi, yeni nesil savaş uçağının yanı sıra insansız hava araçlarından oluşan entegre bir muharebe sistemi geliştirmeyi hedefliyordu. Ancak teknoloji paylaşımı, patent hakları, liderlik yapısı ve üretim sorumlulukları konusunda yaşanan anlaşmazlıklar sürecin önündeki en büyük engellerden biri oldu.

Özellikle Airbus ile Dassault Aviation arasında uzun süredir devam eden fikir ayrılıklarının giderilememesi dikkat çekti. Bunun yanı sıra Fransa'nın nükleer silah taşıyabilen ve uçak gemilerine uyumlu bir savaş uçağı talep etmesi, Almanya'nın ise bu tür özelliklere ihtiyaç duymadığını savunması iki ülke arasındaki görüş ayrılıklarını daha da derinleştirdi.

Avrupa savunmasında yeni arayışlar başladı

FCAS Projesi'nde yaşanan belirsizlikler nedeniyle Avrupa ülkeleri alternatif savunma çözümlerine yönelmeye başladı. Birçok ülkenin mevcut ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla ABD yapımı F-35 savaş uçaklarına ilgi göstermeyi sürdürdüğü belirtiliyor.

Alman basınında yer alan değerlendirmelere göre, bundan sonraki süreçte Fransa'nın Dassault Aviation öncülüğünde Rafale'nin yeni nesil versiyonu üzerinde çalışması bekleniyor. Airbus'ın ise İsveçli Saab ile iş birliği yapabileceği veya İngiltere, Japonya ve İtalya'nın ortak yürüttüğü Küresel Muharip Hava Programı'na (GCAP) dahil olabileceği ifade ediliyor. Uzmanlar, FCAS'ın sona ermesinin Avrupa'nın ortak savunma projelerinde karşılaştığı yapısal sorunları bir kez daha ortaya koyduğunu değerlendiriyor.

Almanya'da konuşlu yaklaşık 5 bin ABD askerinin geri çekileceğini duyuran Parnell, bu sürecin 6 ila 12 ay sürebileceğini söyledi.

Parnell, söz konusu kararın, sahadaki koşulların kapsamlı bir şekilde gözden geçirilmesinin ardından alındığını kaydetti.

ABD ordusunun verilerine göre, 2025 sonu itibarıyla Almanya'da 36 bin 400'ün üzerinde ABD askeri konuşlanmış durumda. Bu sayıyla Almanya, 'Japonya'dan sonra ABD dışında en büyük 2. ABD askeri üssü' konumunda bulunuyor.

Merz'in açıklaması ve Trump'ın tepkisi

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, ABD'nin İran'daki savaşı hızlı bir şekilde sona erdirebileceğine inanmadığını belirtmişti.

Merz, 'Çünkü İranlılar daha önce düşünüldüğünden çok daha güçlüler ve Amerikalıların müzakerelerde gerçekten ikna edici bir stratejisi yok.' söyleminde bulunmuştu.

ABD'lilerin, İran'daki bu savaşa hiçbir planları olmadan girdiklerini ve bunun da çatışmayı şimdi sona erdirmeyi daha da zorlaştırdığını savunan Merz, 'Bütün bir ulus (ABD) İran liderliği tarafından aşağılanıyor.' değerlendirmesinde bulunmuştu.

Merz'in bu açıklamalarına karşı Trump, sosyal medya hesabından, 'Merz, İran'ın nükleer silaha sahip olmasının sorun olmadığını düşünüyor. Ne hakkında konuştuğunu bilmiyor.' demişti.

Trump ayrıca, ülkesinin Almanya'da konuşlu askeri birliklerinin sayısının azaltılması olasılığını değerlendirdiğini söylemişti.

"Bin Yıllık İmparatorluk" iddiasıyla yola çıkan Nazi Almanyası, kendi başkentinin harabeleri arasında can verirken; Berlin’in düşüşü sadece bir şehrin kaybı değil, dünyanın iki kutuplu yeni bir düzene evrilmesinin de başlangıcıydı.

Sokak sokak süren amansız çatışmalardan Reichstag’ın tepesine dikilen o meşhur bayrağa, zaferin gölgesinde işlenen savaş suçlarından sığınaklardaki son saatlere kadar Berlin’in düşüşünü tüm çıplaklığıyla inceliyoruz.

BERLİN YARIŞI

1945 baharında müttefik orduları Almanya’yı her iki yönden sıkıştırmıştı. Ancak Berlin, Sovyet lideri Stalin için sembolik bir ödüldü.

• Seelow Tepeleri: Berlin'in kapısı sayılan bu bölgede Almanlar son bir direniş gösterdi. Sovyet Generali Jukov, "Kıyma Makinesi" olarak anılan bu savaşta devasa kayıplar verse de barajı yıktı.
• İki Generalin Rekabeti: Stalin, iki büyük generali Jukov ve Konev’i birbirine düşürerek Berlin’e ilk kimin gireceği konusunda bir yarış başlattı. Bu rekabet, askeri hızı artırsa da Sovyet kayıplarının katlanmasına neden oldu.
• Kıskaç: 25 Nisan 1945 itibarıyla Berlin tamamen kuşatılmıştı. Şehirde kalan yaklaşık 2 milyon sivil ve derme çatma birlikler için kaçacak yer kalmamıştı.

BERLİN KALESİ

Hitler, Berlin’in bir "kale" gibi savunulmasını emretmişti. Ancak savunma hattı; yaşlı amcalardan (Volkssturm) ve çocuk askerlerden (Hitler Gençliği) oluşuyordu.

• Fiziksel Yıkım: Sovyet topçuları şehri o kadar yoğun bombaladı ki, atılan mermilerin toplam ağırlığı Normandiya Çıkarması'ndaki tüm mühimmattan fazlaydı.
• Reichstag Baskını: Nazi iktidarının sembolü olan parlamento binası (Reichstag) için yapılan savaş, binanın her odasında, her katında süngü harbi şeklinde geçti. 30 Nisan gecesi Sovyet bayrağı binanın tepesine dikildiğinde, Berlin fiilen düşmüştü.

ZAFERİN KARANLIK YÜZÜ

Berlin’in düşüşü askeri bir zafer olsa da, sivil halk için tam bir kabusa dönüştü. Doğu Cephesi'ndeki Nazi vahşetinin intikamını almak isteyen bir kısım Sovyet askeri, büyük bir insani trajediye imza attı.

• Kitlesel Tecavüzler: Tarihçiler, Berlin’in düşüşü sırasında ve sonrasında yaklaşık 100 bin ile 2 milyon arasında Alman kadınının Sovyet askerleri tarafından tecavüze uğradığını tahmin etmektedir. Bu olaylar, Alman toplumunda ve tarihinde derin bir yara olarak kalmıştır.
• Yağma ve Şiddet: Şehirdeki fabrikalar, evler ve müzeler sistemli bir şekilde yağmalandı. Berlin'in altyapısı neredeyse tamamen sökülerek "savaş tazminatı" adı altında Sovyetler Birliği’ne taşındı.
• Sivil İdamlar: Teslim olmayan veya direniş gösteren siviller, yerinde infaz edildi.

BÖLÜNMÜŞ BİR DÜNYA

Berlin’in düşüşüyle birlikte Avrupa’daki savaş sona erdi (V-E Day), ancak yeni bir mücadele başladı.

1. Almanya’nın Bölünmesi: Berlin ve Almanya; ABD, İngiltere, Fransa ve SSCB arasında dört işgal bölgesine ayrıldı.
2. Soğuk Savaş’ın Doğuşu: Berlin, önümüzdeki 45 yıl boyunca Doğu ve Batı blokları arasındaki gerilimin merkezi (ve meşhur Berlin Duvarı'nın mekanı) haline geldi.
3. Denazifikasyon: Nazi ideolojisinin temizlenmesi süreci başladı; lider kadrosu Nuremberg Mahkemeleri'nde yargılandı.

AZ BİLİNENLER

• "Çifte Saatli Bayrak": Reichstag’a bayrak diken Sovyet askerinin meşhur fotoğrafı (Yevgeny Khaldei tarafından çekilen), aslında sonradan kurgulanmıştır. Fotoğrafın orijinalinde, bayrağı tutan askerin her iki kolunda da saat olduğu (yağma belirtisi) görülmüş, Sovyet propagandası bu saati sonradan fotoğraftan sildirmiştir.
• Metronun Su Basması: Savaşın son günlerinde, Berlin metrosunda saklanan binlerce sivilin üzerine, nehir kanallarının patlatılması sonucu su basmış ve büyük bir trajedi yaşanmıştır. Bunun kasıtlı bir Nazi emri mi yoksa bombardıman sonucu mu olduğu hala tartışmalıdır.
• Fransız Savunmacılar: Berlin’i son anına kadar savunan en sadık birliklerden biri, Fransız gönüllülerden oluşan SS Charlemagne Tümeni idi. Kendi ülkeleri tarafından hain ilan edilen bu askerler, sığınağın girişine kadar savaşmışlardır.
• Hayvanat Bahçesi Savaşı: Berlin Hayvanat Bahçesi (Zoo) bölgesi, devasa uçaksavar kuleleri nedeniyle en ağır çatışmaların yaşandığı yerdi. Savaş bittiğinde, binlerce hayvandan sadece birkaçı (bir hipopotam dahil) hayatta kalabilmişti.

Berlin’in düşüşü, diktatörlüklerin kaçınılmaz sonunu ve savaşın insan ruhunda açtığı derin yaraları hatırlatan en büyük tarihi ibrettir. 81 yıl sonra bugün, Berlin küresel bir barış ve demokrasi merkezi olsa da, toprağın altındaki mermi kovanları o karanlık günlerin sessiz şahitliğini yapmaya devam ediyor.