Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin (KKTC) her köşesinde, beş parmak dağlarının gölgesinde ve Akdeniz’in mavi sularında tek bir isim yankılanıyor: Rauf Raif Denktaş. Ömrünü "Kıbrıs Türkü’nün varoluş kavgasına" adayan, bir halkı cemaat statüsünden devlet sahibi bir millet statüsüne yükselten "Toros" kod adlı o dev çınarın mirası, vefatının üzerinden geçen yıllara rağmen tazeliğini koruyor.
BAF'TAN YÜKSELEN SES
Rauf Denktaş, 27 Ocak 1924’te Baf kasabasında doğdu. Hakim bir babanın oğlu olarak hukuk eğitimi almak üzere Londra’ya gitti. 1947’de adaya döndüğünde başarılı bir savcıydı ancak Kıbrıs üzerindeki Yunan emelleri (Enosis) onun kaderini çizmişti.
- Cübbeyi Bırakan Karar: Dr. Fazıl Küçük ile tanışması hayatının dönüm noktası oldu. 1958 yılında savcılık görevinden istifa ederek, Kıbrıs Türk kurumlarının yönetimini ve direnişin sivil kanadını üstlendi.
- TMT ve Toros: Kıbrıs Türk halkının can güvenliğini korumak amacıyla kurulan Türk Mukavemet Teşkilatı’nın (TMT) kurucuları arasında yer aldı. Kod adı **"Toros"**tu. Ankara ile ada arasındaki gizli ikmal hatlarını o yönetti.
KIBRIS'TA ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİ
Denktaş, sadece sahada bir mücahit değil, aynı zamanda masada bir diplomasi dehasıydı.
- 1974 Barış Harekatı: 15 Temmuz 1974 Rum darbesinden sonra Türkiye’yi müdahaleye ikna eden en önemli seslerden biriydi. Harekatın ardından kurulan federe devletin ve ardından 15 Kasım 1983’te ilan edilen Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin kurucu Cumhurbaşkanı oldu.
- Masada Tavizsiz Duruş: Onlarca yıl süren BM görüşmelerinde, Rum tarafının ve uluslararası camianın tüm baskılarına rağmen "Eşit egemenlik" ve "Türkiye’nin etkin garantörlüğü" ilkelerinden milim sapmadı. Onun meşhur "Eğer biz bugün bu bayrağı buralara diktiysek, bu topraklarda özgürce nefes alabiliyorsak, bedelini ödediğimiz içindir" sözü, müzakere stratejisinin özetiydi.
EDEBİ KİMLİĞİ
Denktaş, siyasetin çok ötesinde çok yönlü bir entelektüeldi:
- Yazarlık: Kıbrıs davasını dünyaya anlatmak için İngilizce ve Türkçe onlarca kitap yazdı. Hatıralarını, mektuplarını ve davasına dair belgeleri titizlikle arşivledi.
- Fotoğrafçılık: En büyük tutkusu fotoğraf çekmekti. Gökyüzündeki bir buluttan, sokaktaki bir çocuğun gülümsemesine kadar binlerce kareden oluşan devasa bir koleksiyon bıraktı. "Gözlerimle vatanımı kaydediyorum" derdi.
AZ BİLİNEN İLGİNÇ BİLGİLER
- Geceleri Gizlice Adaya Sızış: 1964 yılında Makarios yönetimi tarafından adaya girişi yasaklanan Denktaş, davasından vazgeçmedi. 1967 yılında, beraberinde birkaç arkadaşıyla birlikte bir balıkçı teknesiyle gizlice adaya sızmaya çalışırken yakalandı. Türkiye’nin sert girişimiyle serbest bırakılan Denktaş, sürgündeyken bile adadaki direnişi telsizlerle yönetmeye devam etmişti.
- Ölüm Korkusu Olmayan Lider: Adada suikast girişimlerine uğradı, ancak o her zaman halkın içinde, korumasız gezmeyi tercih etti.
- Mizah Yeteneği: Diplomatik görüşmelerde en gergin anları, yaptığı zekice espriler ve anlattığı fıkralarla yumuşatmasıyla ünlüydü. Rum lider Klerides ile olan çocukluk arkadaşlığı ve sonrasındaki ezeli siyasi rekabeti, dünya diplomasi tarihinin en ilginç portrelerinden biridir.
- Atatürk Hayranlığı: Denktaş’ın çalışma masasında her zaman Atatürk’ün büstü dururdu. Kıbrıs Türk halkına laik ve modern bir kimlik kazandırmayı en az toprak savunması kadar önemsedi.
"SÖYLEYİN ONLARA, BURASI BAĞIMSIZ BİR CUMHURİYETTİR"
Rauf Denktaş, 13 Ocak 2012 tarihinde organ yetmezliği nedeniyle Yakın Doğu Üniversitesi Hastanesi’nde hayata gözlerini yumdu.
Son Mesajı: Ölüm döşeğindeyken bile bilinci açık olduğu anlarda Rum lider Hristofyas’a hitaben Rumca ve Türkçe sayıklayarak, Kıbrıs Türk halkının devletinden vazgeçmeyeceğini vurguladı. Yanındakilere fısıldadığı son sözlerden biri; "Söyleyin onlara, burası bağımsız bir Cumhuriyettir" oldu.
Rauf Denktaş, sadece bir siyasetçi değil, bir ulusun var olma iradesiydi. Bugün Lefkoşa’daki anıt mezarı, özgürlüğün kıymetini bilen herkes için bir ziyaretgah niteliğindedir.
