Basın İlan Kurumu (BİK) ile SETA Vakfı tarafından düzenlenen çalıştayda, yazılı basının dijital dönüşüm süreci ve değişen medya düzenine uyum sağlaması için atılması gereken adımlar değerlendirildi. Akademisyenlerin katılımıyla gerçekleştirilen toplantıda, teknolojik gelişmelerin gazetecilik üzerindeki etkilerinin yanı sıra dijital görünürlük, doğru bilgiye erişim ve yerel medyanın sürdürülebilirliği gibi başlıklar gündeme geldi.
Dijital dönüşüm basının tüm yapısını etkiliyor
“Yazılı Basının Dijital Dönüşümü: Adaptasyon, Entegrasyon ve Sürdürülebilir Model Önerileri Çalıştayı”nın açılışında konuşan BİK Genel Müdürü Abdulkadir Çay, dijitalleşmenin yalnızca teknolojik yeniliklerden ibaret olmadığını belirtti. Bu sürecin editoryal sorumluluklardan ekonomik sürdürülebilirliğe, insan kaynağından yayıncılık modellerine kadar basının bütün yapısını etkilediğini ifade etti.
Gazeteciliğin geleneksel basılı yayıncılık anlayışının ötesine geçtiğine dikkat çeken Çay, hız, veri kullanımı, etkileşim ve farklı platformlarda yayın yapmanın medya sektöründe yeni bir dönemi beraberinde getirdiğini kaydetti.
Habere erişimde sosyal medya ve video platformları öne çıkıyor
Dijital platformların okur alışkanlıklarını değiştirdiğini belirten Çay, uluslararası araştırmalara ilişkin verileri paylaştı. Sosyal medya ve video ağlarının çevrim içi habere erişimde ilk kez medya kuruluşlarının internet siteleri ve uygulamalarını geride bıraktığını, çevrim içi haber videolarını haftalık olarak tüketenlerin oranının ise yüzde 77'ye ulaştığını aktardı.
Haberlerin okurlara ulaşmasında algoritmaların ve öneri sistemlerinin giderek daha fazla rol oynadığını vurgulayan Çay, yayınların dijital ortamda görünür olmasının yalnızca içerik kalitesiyle veya yayımlandığı platformla sınırlı olmadığını dile getirdi.
BİK'in görev alanında 2 binden fazla süreli yayının bulunduğunu hatırlatarak dijital dönüşümün basın sektörü açısından önemli bir gündem maddesi olduğunu belirterek bu değişime kurumsal düzeyde uyum sağlanması gerektiğini söyledi.
Yapay zeka gazetecilikte yeni bir dönemi başlatıyor
Yapay zeka destekli bilgi erişiminin dijital yayıncılığın geleceğini etkilediğini ifade eden Çay, kullanıcıların arama motorları üzerinden bağlantılara ulaşmak yerine doğrudan yanıt alma eğiliminin güçlendiğine işaret etti. Dijital dönüşümün yalnızca mevcut uygulamalarla sınırlı değerlendirilemeyeceğini belirten Çay, üniversitelerle iş birliğinin önemine dikkat çekti.
BİK'in çeşitli üniversitelerle iş birliği protokolleri imzaladığını hatırlatan Çay, akademik çalışmaların sektördeki uygulamalara katkı sağlamasını, medya kuruluşlarının karşılaştığı sorunların da akademik araştırmalara yön vermesini amaçladıklarını kaydetti.
Çalıştay kapsamında gerçekleştirilen iki oturumda da yapay zeka teknolojilerinin gazetecilik ilkelerine uygun biçimde kullanılması, dijital dönüşümün ölçülmesine yönelik dinamik modeller geliştirilmesi ve yayıncılık süreçlerinin iyileştirilmesi gibi konular üzerinde duruldu.
Dezenformasyonla mücadele ve yerel medya için çözüm önerileri
Prof. Dr. Faruk Taşçı'nın başkanlığında gerçekleştirilen oturumlarda, basın kuruluşlarının dijitalleşme sürecinde karşılaştığı sorunlar ve sürdürülebilir yayıncılık modelleri ele alındı. Görüşmelerde dezenformasyonla mücadelede teyit mekanizmalarıyla iş birliğinin güçlendirilmesi ve gazetecilik alanında bağımsız bir mesleki yeterlilik yapısının oluşturulması önerildi.
İletişim fakültelerinin eğitim programlarının sektörün ihtiyaçlarına göre güncellenmesi de gündeme gelen başlıklar arasında yer aldı. Yerel medyanın ise belirli habercilik alanlarında uzmanlaşması ve bölgesel iş birlikleri kurarak daha güçlü bir yapıya kavuşması gerektiği değerlendirildi.
Çalıştayın ardından değerlendirmelerde bulunan Çay, basılı gazeteciliğin varlığını sürdürmesinin medya çeşitliliği açısından önem taşıdığını belirtti. Nitelikli haberciliği ve okur kitlesini esas alan, teşvik odaklı ve güncel verilerle desteklenen sistemlere ihtiyaç duyulduğunu ifade eden Çay, sektör paydaşlarının ortak hareket etmesinin önemini vurguladı.
Çalıştayın sonuçları kamuoyuyla paylaşılacak
Toplantıda ortaya konulan görüş ve önerilerin bir sonuç bildirgesinde toplanması hedefleniyor. Akademisyenlerin katkılarıyla hazırlanacak bildirgenin, yazılı basının geleceğine ve yayıncılık sektörünün sürdürülebilirliğine yönelik yol gösterici değerlendirmeler içermesi bekleniyor.
Sonuç bildirgesinin Basın İlan Kurumunun internet sitesi üzerinden kamuoyuyla paylaşılması planlanıyor.
