Trafik denetimlerinde artık sadece kurallara uyulup uyulmadığı değil, sürücünün sigorta kaydı da kontrol ediliyor. Sigortasız sürücü çalıştıran şirketler ağır para cezalarıyla karşı karşıya kalıyor.
Denetimlerde Yeni Dönem
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ile Emniyet Genel Müdürlüğü arasında 2021’den bu yana yürütülen veri paylaşımı, trafik kontrollerini aynı zamanda sigorta denetimine dönüştürdü. Yol kenarında düzenlenen tutanaklar doğrudan SGK sistemine aktarılıyor. Bu sayede ticari araçlarını sigortasız sürücülere kullandıran şirketler hakkında idari yaptırımlar uygulanıyor.
SGK’ya İletilen Tutanaklar
Trafik ekiplerinin hazırladığı tutanaklarda yer alan araç plakası, sürücü bilgileri ve denetim tarihi SGK veri tabanıyla eşleştiriliyor. Eğer sürücünün ilgili şirkette sigortalı olmadığı tespit edilirse, kurum kayıt dışı istihdam prosedürünü işletiyor. Bu durum, yalnızca trafik cezası bekleyen araç sahipleri için ciddi mali yükümlülükler doğurabiliyor.
Cezaların Boyutu
5510 sayılı Kanun kapsamında uygulanan cezalar asgari ücret üzerinden hesaplanıyor. İşe giriş bildirgesi verilmemiş her işçi için 2 asgari ücret tutarında ceza kesiliyor. Aynı ihlalin bir yıl içinde tekrarlanması halinde ceza miktarı 5 katına çıkabiliyor. Ayrıca aylık prim belgelerinde bildirilmeyen her ay için 2 asgari ücret ek yükümlülük doğuyor. Ücret bordrosunda yer almayan işçiler için ise her ay yarım asgari ücret tutarında ceza uygulanıyor.
Kiralık Araçlarda Sorumluluk
Aracını kiraya veren mülkiyet sahipleri, şoförün kiralayan kişi tarafından sigortalanmış olması halinde cezadan muaf tutuluyor. Ancak bu muafiyetin geçerli olabilmesi için taraflar arasında yazılı ve geçerli bir kira sözleşmesinin bulunması gerekiyor.
Hukuki Riskler
Sigortasız sürücünün karıştığı kazalar, araç sahipleri için mali cezaların ötesinde hukuki sorumluluklar doğurabiliyor. Olası bir kazada yaralanma veya can kaybı meydana gelirse, tüm tazminat yükümlülükleri doğrudan ticari araç sahibine ait oluyor. Bu nedenle araç sahiplerinin sürücülerinin sigorta durumunu titizlikle kontrol etmesi büyük önem taşıyor.
Türkiye’de kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında SGK ve Emniyet iş birliğiyle yürütülen denetimler, ticari araç sahiplerini doğrudan ilgilendiriyor. Bu uygulama, hem sosyal güvenlik sisteminin korunması hem de iş güvenliğinin sağlanması amacıyla hayata geçirildi.
Yeni denetim süreci, ticari araç sahipleri için ciddi mali ve hukuki sorumluluklar getiriyor. Sigortasız sürücü çalıştırmanın ağır cezaları, şirketlerin daha dikkatli hareket etmesini zorunlu kılıyor. Araç sahiplerinin hem cezai yaptırımlardan kaçınmak hem de olası kazalarda mağduriyet yaşamamak için sigorta kontrollerini düzenli olarak yapmaları gerekiyor.