Başkent Ankara'da korkunç bir olay yaşandı. Sınav başarısı nedeniyle alınan bir stres topu 11 yaşındaki F.Ç ayağında patladı.
BUZDOLABINA KOYDU
Sınavda gösterdiği başarı sonrası ailesi tarafından alınan stres topunu 11 yaşındaki F.Ç. akşam saatlerinde ailesinden habersiz şekilde daha fazla sertleşmesi için buzdolabına koydu.
Sabah saatlerinde tekrardan aldığı topla oynarken top ayağında patladı ve F.Ç.'nin eli ile ayağı yandı.
Hastaneye kaldırılan çocukta ileri düzeyde yanık tespit edildi.
AİLE TEPKİLİ
Stres topu kurbanı olan çocuğun annesi 1 aydır hastanelerde pansuman yapıldığını ve çocuğunun okuldaki derslerden geride kaldığını söyledi.
Acılı anne ayrıca oyuncağın piyasadan toplatılmasını yetkililerden istedi.
STRES TOPU NEDİR?
Stres topları ve sıkılabilir yumuşak oyuncaklar, doğru kullanıldığında kas gevşetme ve stres azaltma amacıyla faydalı olsa da bazı sağlık ve güvenlik riskleri barındırır.
PATLAYABİLİR Mİ?
Evet, patlayabilir veya yırtılarak fırlayabilir. Stres topları mekanik baskı, malzeme kalitesi veya yanlış kullanım sonucunda patlama riski taşır.
Patlamanın nedenleri ve sonuçları;
-
Aşırı Basınç ve Aşınma: Topun dış yüzeyindeki kauçuk/TPR (termoplastik elastomer) malzeme zamanla incelir, çatlar veya üretim hatası nedeniyle dikiş yerlerinden zayıflar. Çok sert sıkıldığında, ısırıldığında ya da keskin bir cisim değdiğinde içindeki jel veya sıvı basınçla dışarı püskürür.
-
Isıtma veya Dondurma Tehlikesi: Bazı sosyal medya akımlarında veya kullanıcı deneyimlerinde stres toplarını mikrodalga fırında ısıtmak ya da buzdolabında dondurmak gibi hatalar yapılmaktadır. Sıcaklığa maruz kaldığında içindeki malzeme (şeker bazlı şuruplar, gliserin vb.) aşırı genleşir ve dış kabuk dayanmayarak patlar. Bu durum 2. ve 3. derece ciddi yanıklara yol açabilir.
-
Göz ve Yüz Yaralanmaları: Patlama sıklıkla top sıkılırken (yani yüze yakın bir mesafede) gerçekleştiği için, içindeki yapışkan sıvı yüksek basınçla doğrudan göze veya yüze temas edebilir.
Potansiyel riskler neler?
1. Cilt ve Göz İritasyonu (Kimyasal Riskler)
-
İç Dolgu Sızıntısı: Jel veya sıvı dolgulu stres toplarının içinde gliserin, su boncukları (hidrojel), nişasta, yapıştırıcılar veya kimyasal şuruplar bulunur. Sızan malzeme hassas ciltlerde veya gözle temas ettiğinde alerjik reaksiyon, kızarıklık, kimyasal tahriş ve döküntüye neden olabilir.
-
Uçucu Organik Bileşikler (VOC) ve Ağır Metaller: Özellikle merdiven altı, standartlara uygun üretilmemiş ucuz plastik toplar ve sahte ürünler kurşun, fitalat gibi zararlı kimyasallar veya solunduğunda göz/boğaz tahrişi yapabilen sentetik kokular/gazlar yayabilir.
2. Yutma ve Boğulma Tehlikesi (Özellikle Çocuklar ve Evcil Hayvanlar İçin)
-
Kılcal Parçalar: Top patladığında veya ısırıldığında ortaya çıkan dış kabuk parçaları küçük çocuklar için boğulma riski oluşturur.
-
Su Boncukları (Hidrojel): İçinde küçücük su boncukları bulunan toplar patladığında, bu boncuklar yutulursa midede veya bağırsaklarda suyu emerek büyür. Bu durum bağırsak tıkanmalarına ve acil cerrahi müdahale gereksinimine yol açabilir.
3. Kas ve Tendo Hasarı (Fiziksel Riskler)
-
Stres topunu saatlerce aralıksız veya çok sert sıkmak, el ve bilek tendonlarında aşırı zorlanmaya (tendinit), kas yorgunluğuna veya tekrarlayıcı zorlanma yaralanmalarına (RSI) yol açabilir.
ÇOCUKLARDAN UZAK TUTUN
-
Asla Isıtmayın veya Dondurmayın: Mikrodalgaya, sıcak suya veya buzdolabına kesinlikle koymayın.
-
Aşırı Güç Uygulamayın ve Isırmayın: Topu sıkarken tırnaklarınızı batırmaktan, ısırmaktan veya bir cisme fırlatmaktan kaçının.
-
Aşınmaları Düzenli Kontrol Edin: Dış yüzeyde incelme, yapışkanlık, sızıntı veya çatlak fark ettiğiniz an ürünü çöpe atın.
-
Küçük Çocuklardan ve Evcil Hayvanlardan Uzak Tutun: 3-6 yaş altı çocukların kontrolsüz oynamasına izin vermeyin.
-
Sızıntı Durumunda Temizleyin: İçindeki sıvı elinize bulaşırsa bol su ve sabunla yıkayın; göze temas ederse en az 15 dakika bol suyla durulayın.
BUZDOLABI NASIL TETİKLER?
Bu tür oyuncakların içindeki esnek, viskoz jeller genellikle sentezlenmiş kimyasallardan, polimerlerden, koruyuculardan ve renklendiricilerden oluşur.
-
Soğuma ve patlama anında yüksek basınçla cilde nüfuz eden veya uzun süre cilt yüzeyinde kalan bu sıvı kimyasallar, cildin üst ve alt tabakalarında reaksiyona girerek kimyasal yanığa (tahriş, su toplama ve dökülmeye) yol açabilir.
-
Merdiven altı veya standartlara uymayan kalitesiz ürünlerde kullanılan koruyucu kimyasallar bu riski katkat artırır.
Eğer stres topu buzdolabının dondurucu (buzluk) kısmında bekletildiyse veya aşırı soğutulduysa:
-
İçindeki jel maddeler ısıyı çok uzun süre tutma özelliğine sahiptir. Patladığında sıçrayan aşırı soğuk jel, cilde yapışarak hücresel seviyede donmaya ve kan akışının durmasına neden olur.
-
Soğuk yanığı da tıpkı sıcak yanığı gibi ciltte kızarıklık, su kabarcıkları ve 2. derece doku hasarı (soyunma ve ciddi acı) oluşturur.
Plastik ve kauçuk bazlı kılıflar soğuğa maruz kaldığında esnekliğini kaybeder ve kırılganlaşır. Soğuktan sertleşen top sıkıldığında esnemek yerine aniden ve yüksek basınçla patlar. Bu durum, içindeki yoğun jelin geniş bir alana veya yüze/göze yüksek hızla sıçramasına zemin hazırlar.
NE YAPILMALI?
-
Hemen Yıkayın: Patlama yaşandığı anda jelin temas ettiği bölgeyi vakit kaybetmeden 10-15 dakika boyunca ılık/soğuk akar su (duş) altında yıkayarak kimyasal maddeyi cilt üzerinden tamamen uzaklaştırın.
-
Kıyafetleri Çıkarın: Sıvının bulaştığı giysileri hemen çıkarın.
-
Göz Teması Varsa: Eğer sıçrama göze geldiyse en az 15 dakika bol suyla yıkayıp acil servise başvurun.
-
Tıbbi Yardım Alın: Ciltte su toplama, soyulma veya şiddetli acı/kızarıklık baş gösterirse mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurun.
