ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik eylemlerine bir yenisini daha ekledi.
Protestolar ile uğraşan ve ekonomik sıkıntıları bulunan İran İslam Cumhuriyeti'ne ABD bir darbe daha vurdu.
ABD Başkanı Donald Trump'ın açıklamasına göre İran ile herhangi bir konuda iş birliği içinde olan ülkelere yönelik yeni bir karar alındı. Bu ülkelere hemen yürürlüğe giren karar sonrası ABD ile yapılan ticari işlemlerde %25 ek gümrük vergisi uygulanacak.
İRAN'DA NE OLUYOR?
İran’da son dönemde yaşanan protestolar, yıllardır biriken derin ekonomik kriz, toplumsal baskılar ve siyasi özgürlük taleplerinin birleşmesiyle ortaya çıkan çok katmanlı bir toplumsal hareketliliktir.
Bu sürecin en büyük tetikleyicisi, 2022 yılında Mahsa Amini’nin ahlak polisi tarafından gözaltındayken hayatını kaybetmesiyle başlayan "Kadın, Yaşam, Özgürlük" hareketi olmuştur.
Başlangıçta zorunlu başörtüsü uygulamasına ve kadın haklarına yönelik bir tepki olarak doğan bu dalga, kısa sürede rejimin genel yapısına ve otoriter uygulamalara karşı kitlesel bir başkaldırıya dönüşmüştür.
2025 ve 2026 yıllarına gelindiğinde ise protestoların odağı daha çok ekonomik çöküşe kaymıştır. İran riyalinin döviz karşısında yaşadığı tarihi değer kaybı, kontrol edilemeyen enflasyon ve temel gıda maddelerine yapılan aşırı zamlar, orta sınıfın ve yoksul halk kesimlerinin de sokağa inmesine neden olmuştur.
Hükümetin dış politikadaki gerilimleri ve nükleer program nedeniyle maruz kaldığı ağır uluslararası yaptırımlar, halkın günlük yaşamını sürdürülemez hale getirmiş; bu durum esnaf grevleri ve işçi eylemleriyle birleşerek protestoların zeminini genişletmiştir.
İran yönetimi bu gösterileri genellikle dış güçlerin ve istihbarat servislerinin bir komplosu olarak değerlendirmekte, bu nedenle de güvenlik güçleri aracılığıyla sert müdahale yöntemlerini benimsemektedir. İnternet kesintileri, geniş çaplı gözaltılar ve yargılamalar yoluyla hareket bastırılmaya çalışılsa da, halkın yaşadığı ekonomik dar boğaz ve özgürlük arayışı, protestoların sönümlenmek yerine belirli aralıklarla yeniden alevlenmesine yol açmaktadır.
Özetle, bugünkü protestolar sadece geçici bir hoşnutsuzluğu değil, İran toplumunun sosyal, ekonomik ve siyasi sistemin temel işleyişine duyduğu derin inançsızlığı ve değişim arzusunu temsil etmektedir.