Ana Sayfa Röportaj - özel Haber Yerel Gündem Yaşam Spor Magazin Eğitim Sağlık Teknoloji Videolar
Başkentte Bale rüzgarı “Romeo ve Juliet” ile esiyor
Başkentte Bale rüzgarı “Romeo ve Juliet” ile esiyor
Sağlık Bakan Yardımcısı Güven:“Başarı oranlarında dünyanın gelişmiş ülkeleri ile aynı düzeydeyiz”
Sağlık Bakan Yardımcısı Güven:“Başarı oranlarında dünyanın gelişmiş ülkeleri ile aynı düzeydeyiz”
Başkentte “İtalyan sanatı” görücüye çıkıyor
Başkentte “İtalyan sanatı” görücüye çıkıyor
STK’lar: “Devlet idaresindeki akıl dışı harcamaların ve savurganlığın son bulmasını istiyoruz”
STK’lar: “Devlet idaresindeki akıl dışı harcamaların ve savurganlığın son bulmasını istiyoruz”
Bir seferde hem Katarakt’tan hem de Astigmat’tan kurtulmak mümkün
Bir seferde hem Katarakt’tan hem de Astigmat’tan kurtulmak mümkün
HABERLER>RÖPORTAJ - ÖZEL HABER
31 Ocak 2019 Perşembe - 10:14

Arabuluculukta “yeni dönem”

M. UMUT KARAKÜLAH / ANKARA HUKUK sistemi gelişmiş ülkelerde yaygın olarak kullanılan tarafların içinde bulundukları uyuşmazlığı tarafsız bir üçüncü kişi yardımı ile mahkemeye gitmeden ya da mahkeme yönlendirmesiyle çözmelerinde kullanabilecekleri bir yöntem olarak ifade edilebilen arabuluculuk

Arabuluculukta “yeni dönem”

M. UMUT KARAKÜLAH / ANKARA

 

 

HUKUK sistemi gelişmiş ülkelerde yaygın olarak kullanılan tarafların içinde bulundukları uyuşmazlığı tarafsız bir üçüncü kişi yardımı ile mahkemeye gitmeden ya da mahkeme yönlendirmesiyle çözmelerinde kullanabilecekleri bir yöntem olarak ifade edilebilen arabuluculuk sistemindeki güncel gelişmeleri Avukat- Uzm. Arabulucu Dursun Yassıkaya (Dostel Arabuluculuk Merkezi Kurucu Ortağı- Yönetim Kurulu Başkanı, BADER Başkanı), Avukat- Uzm. Arabulucu Günay Günver (Dostel Arabuluculuk Merkezi Kurucu Ortağı, BADER Üyesi) ve Avukat Dr. Osman Remzi Günver (Bilkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Görevlisi, Dostel Arabuluculuk Merkezi Kurucu Ortağı) ile irdeledik. 
Arabuluculuğun günümüz toplum hayatı ve yargı sistemi açısından son derece önem arz ettiği konusunun altının çizildiği bu buluşmada son dönemde gerçekleşen arabuluculuk ile ilgili Kanuni değişiklikleri, davalara etkilerini, toplumumuzun arabuluculuğa bakışını, arabuluculuğun yargı sistemimize olan etkilerini ve sonuçlarını enine boyuna konuştuk.
Konunun bizzat uygulayıcıları olarak ve sorularımızı içtenlikle yanıtlayarak arabuluculuk ile ilgili önemli yargı kararları ve ticari uyuşmazlıklarda dava şartı olarak arabuluculuk konusundaki önemli hususları bizlerle paylaştılar:
- Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunundan sonra yaşanılan önemli hukuki gelişmeler nelerdir? 
- Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun Anayasaya aykırılığı iddiası ile açılan dava Anayasa Mahkemesince 10.7.2013 tarihli kararı ile reddedilmiştir. 
“…Anayasa’nın 141. maddesine göre davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması yargının görevidir. Bu görevin ağır iş yükü altında yerine getirilmesi zorlaştıkça, yargının iş yükünün azaltılması, adalete erişimin kolaylaştırılması ve usul ekonomisi gibi çeşitli nedenlerle yargıya ilişkin anayasal kuralların etkililiğinin sağlanması bakımından gerekli görülmesi durumunda uyuşmazlıkların çözümü için alternatif yöntemlerin yaşama geçirilmesi, yasama organının takdir yetkisi içindedir. Alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvuru zorunluluğu, bu yollar sırf kişilerin hak aramalarını imkânsız hâle getirmek amacıyla oluşturulmuş etkisiz ve sonuçsuz yöntemler olmadığı sürece hak arama özgürlüğüne aykırı kabul edilemez…”
• 2017 yılında dava şartı olarak arabuluculuk ilk defa düzenlenmiş ve İş Mahkemeleri Kanununda yer almıştır.
İş Mahkemeleri Kanunu 3 üncü madde 1 inci fıkra hükmü ile kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiştir. 
Söz konusu Kanun ile ayrıca İş Kanununda değişiklik ile iş sözleşmesi feshedilen işçi, fesih bildiriminde sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli bir sebep olmadığı iddiası ile arabulucuya başvurmak zorundadır ve arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamaması hâlinde iş mahkemesinde dava açabilir. 
• İş Mahkemeleri Kanunu’nun anayasaya aykırı olduğu iddiası ile açılan dava Anayasa Mahkemesince 11.7.2018 tarihli kararı ile reddedilmiştir.
“…Dava konusu kuralın kamu yararının sağlanması amacına yönelik olduğu ve adalet, hakkaniyet ölçütlerine aykırı bir yönünün bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır…
…kuralın Anayasa’nın 9. maddesinde belirtilen yargı yetkisinin bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılacağı yöndeki kurala aykırı bir yönü de bulunmamaktadır…
…hakkın özünü zedeleyen bir yönünün bulunmadığı ve kural ile getirilen sınırlamanın ulaşılmak istenen amaç için elverişli ve gerekli olduğu anlaşılmaktadır. Kanun’da sınırlama aracının sınırlama amacına uygun ve orantılı şekilde kullanılmasını sağlayacak yasal güvencelere yer verildiği ve amaç ile araç arasında makul bir dengenin gözetildiği görüldüğünden kuralda ölçülülük ilkesine de aykırılık bulunmamaktadır…”
• 01.01.2019 tarihinden geçerli olmak üzere ticari uyuşmazlıklar da dava şartı olarak arabuluculuk kapsamına alınmıştır.
• Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununda değişiklikler yapılmış dava şartı arabuluculuğa ilişkin 18/A maddesi eklenmiştir.
- Ticari uyuşmazlıklarda dava şartı olarak arabuluculuk hangi kanunda düzenlenmiştir? 
- Türk Ticaret Kanununa ilgili madde ilaveleri yapılmıştır.
7155 sayılı Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanunun 01.01.2019 tarihinde yürürlüğe giren 20. maddesi ile Türk Ticaret Kanunu’na 5/A maddesi eklenmiştir:
“3. Dava şartı olarak arabuluculuk
MADDE 5/A- (1) Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.
(2) Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir."
- Ticari davalarda dava şartı olarak arabuluculuk görülmekte olan davaları da etkiler mi?
- 01.01.2019 tarihi itibarıyla ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtay’da görülmekte olan davalar hakkında uygulanmayacaktır.
- Dava şartı olarak arabuluculuk kapsamında olan ticari davalar sadece Türk Ticaret Kanununda mı düzenlenmiştir? 
- Sadece 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda değil diğer kanunlarda belirtilen ticari davalar da kapsamdadır.(Örneğin, Kooperatifler Kanunu)
- Ticari davalarda arabuluculuk ne kadar süre içinde tamamlanacaktır?
- Ticari davalarda arabuluculuk konusunda Türk Ticaret Kanununda getirilen özel hükümle 6+2 süre içinde arabuluculuk sürecinin tamamlanması öngörülmüştür. 
- Bir ticari uyuşmazlığın dava şartı olarak arabuluculuk kapsamında olduğu nasıl belirlenebilir?
- Aşağıdaki soruların sorulması ve alınacak cevaplara göre belirleme yapılması uygun olacaktır.
Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri iş veya işlemlerden doğan özel hukuk uyuşmazlığı mı?
Uyuşmazlığın konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talebine mi ilişkin?  
Uyuşmazlığın konusu Türk Ticaret Kanununda sayılan ticari davaların konusuna mı giriyor? 
Uyuşmazlığın konusu Türk Ticaret Kanunu dışındaki kanunlarda belirtilen ticari davaların konusuna mı giriyor?  
Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğu veya tahkim sözleşmesi var mı?
- Ticaret insanı ticari uyuşmazlıklarda niçin arabuluculuğu benimsemelidir? 
- Geçmişlerini değil geleceklerini kendileri şekillendirebilirler. Arabuluculuk süreci hak değil menfaat temelli bir süreçtir ve ticari sırlarını koruyabilirler. Zamandan kazanım sağlar. Dava sürecine göre daha az maliyetlidir. Sonuçta tarafların ve avukatların birlikte imzaladığı anlaşma belgesi ilam niteliğinde belgedir.
- Arabuluculuk faaliyeti mahkemelerin yerine geçen yargısal bir faaliyet midir? 
- Kanun’da arabuluculuk kurumu, mahkemelerin yerine geçecek bir uyuşmazlık çözüm yolu olarak düzenlenmemiştir. Mahkemelere ait olan uyuşmazlıkları çözme yetkisinden farklıdır ve dostane bir çözüm yoludur. Arabuluculuğun yargılama faaliyeti veya yargıyla rekabet içinde bulunan bir yöntem olarak nitelendirilmesi mümkün değildir. Arabuluculuk yargısal yolların yanında yer alan yargı yetkisine müdahale etmeden işlerlik kazanan kendine has bir uyuşmazlık çözüm yöntemidir.
- Dava şartı zorunlu arabuluculuk kapsamındaki bir uyuşmazlık ile ilgili olarak doğrudan dava açanın davası reddedildiğinde bir daha dava açamaz mı? 
- Dava şartına ilişkin eksikliğin tamamlanması, yani arabuluculuk sürecine başvurulması ve bu süreçte anlaşılamaması halinde dava açılması mümkündür.
- Mahkeme dava şartlarının varlığını sadece davanın açılması aşamasında mı inceler?
- Mahkeme dava konusunun dava şartı zorunlu arabuluculuk kapsamında bir uyuşmazlık olup olmadığını, bu şartın yerine getirilmesi için arabuluculuğa başvurulup vurulmadığını yargılamanın her aşamasında resen gözetir.
- 01.01.2018 tarihinden bu yana uygulanmakta olan dava şartı olarak arabuluculuk uygulamasını ve sonuçlarını genel anlamda nasıl değerlendirebiliriz?
2016 yılı istatistiklerine göre iş uyuşmazlıklarının ilk derece mahkemesinde görülme süresi ortalama 432 gün 2017 yılında bu süre 541 gün olmuştur. 400 günlük temyiz süresi ile yaklaşık 1000 günü bulmuştur.(Bu ortalama süredir içinde bir ayda iki ayda bitenler de vardır)
İş davalarında dava şartı olarak arabuluculuk uygulaması 01.01.2018 tarihinde uygulamaya girmiş ve bir sene gibi çok kısa bir sürede yüksek bir başarı sağlanmıştır. 2018 yılı arabuluculuk sisteminin zirveye çıktığı bir yıl olmuş ve toplamda 420 bin uyuşmazlık arabuluculuk sistemine gelmiştir. 2018’in ilk 11 ayında iş mahkemelerinde açılan dava sayısının, bir önceki yıla göre üçte iki oranında azaldığı görülmüştür.
Kazanılan bu başarı ticari uyuşmazlıklarda dava şartı arabuluculuk uygulamasının benimsenmesi ve uygulamaya sokulmasında önemli bir dayanak olmuştur.
2019 yılında miktar belirlenmeksizin 200 bine yakın ticaret,  tüketici ve fikri ve sinai haklar mahkemelerinde görülecek uyuşmazlık ile ilgili olarak dava şartı arabuluculuk ile arabuluculara tevzi edilmesi beklenilmektedir. 

 
Malezya’nın yeni Kralı Sultan Abdullah tahta çıktı
 
 “2019 enflasyonu yüzde 14.6, gıda enflasyonu yüzde 13”
YORUMLAR
 Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 

Bu haber henüz yorumlanmamış...

FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
KATEGORİDEKİ DİĞER HABERLER
Ressam Muharrem Aygün’den “Yine Yeniden” Resim Sergisi
BEGÜM ARSLAN / ANKARA MUHARREM Aygün’ün 1990 yılında Hacettepe ...
Şiddete karşı “tek yürek” oldular
ALPER ŞAŞMAZ / ANKARA ŞİDDETSİZ Toplum Derneği, şiddetsiz bir Türkiye’de ...
“Ankara’da Sanayi 4.0 Projesi” hayata geçirildi
ALPER ŞAŞMAZ / ANKARA ANKARA Sanayi 4.0 Hazırlıkları Yerel İzleme ...
 
Çocuk Yazarlar “Yade Çocuk Kulübü’nde”
BEGÜM ARSLAN / ANKARA   GEÇTİĞİMİZ günlerde Yade Kitap’ın basın ...
Akciğer kanserinde güncel gelişmeler Başkent'te konuşuldu
BEGÜM ARSLAN / ANKARA   BAŞKENT'TE geçtiğimiz günlerde “Akciğer ...
Toplumumuzda cinsellik utanma duygusu ile baskılanıyor
M. UMUT KARAKÜLAH / ANKARA GÜNÜMÜZ toplumlarında sağlık, ülkelerin ...
 
“Hayvanlara yönelik uygulanan şiddet suç kapsamına alınacak”
ALPER ŞAŞMAZ / ANKARA TARIM ve Orman Bakanı Dr. Bekir Pakdemirli, Kamu ...
Sevenleri Uğur Mumcu’yu andı
ALPER ŞAŞMAZ / ANKARA BUNDAN 26 yıl önce evinin önünde kendisine düzenlenen ...
Türk Eğitim-Sen'den “sözleşmeli öğretmenlere” destek
BEGÜM ARSLAN / ANKARA TÜRK Eğitim-Sen, eş ve sağlık özrü mağduru ...
 
ZAFER GAZETESİ
YAZARLAR
SELEN YEDİER
SELEN YEDİER
Gelecekte Dünyaya Uyum Sağlayabilecek 5 Meslek
FERDA HEKİMCİ
FERDA HEKİMCİ
Başkent’in Boğalgazı (!)
YİĞİT CANDEMİR
YİĞİT CANDEMİR
Ortalama Bilinmezlik
FATMA GÜL ÖZDOĞAN
FATMA GÜL ÖZDOĞAN
Asghar Farhadi’nin The Salesman Filmi
AYHAN DEMİR
AYHAN DEMİR
İzinsiz Fotoğraf ve Görüntüye Kokartlı Önlem
A. NAZ SÜRENKÖK
A. NAZ SÜRENKÖK
10 Ekim “Dünya Ruh Sağlığı Günü”
ÇOK OKUNANLAR
ARŞİV
ÇOK YORUMLANANLAR
Ana Sayfa Röportaj - özel Haber Yerel Gündem Yaşam Spor Magazin Eğitim Sağlık Teknoloji
KünyeHakkımızda KünyeKünye İletişimİletişim FacebookFacebook TwitterTwitter Google+Google+ RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri